Robert Hippolyte Chodat (Moutier, 6 april 1865 – Pinchat (bij Carouge), 28 april 1934) was een Zwitsers botanicus, algoloog, apotheker en hoogleraar aan de Universiteit van Genève. Hij hield zich bezig met onder meer plantensystematiek, fycologie, plantengeografie, paleobotanie, biochemie en genetica. Hij was vooral bekend om zijn onderzoek naar de plantenfamilie Polygalaceae en zijn experimentele studies van algen.
Robert Hippolyte Chodat werd geboren in Moutier, in het Zwitserse kanton Bern. Hij was de zoon van Ferdinand Chodat en Emma Robert. Hij volgde onderwijs in Biel en Bern en studeerde vervolgens farmacie en botanie aan de Universiteit van Genève. In 1887 behaalde hij zijn federale apothekersdiploma en promoveerde hij in de natuurwetenschappen.
Naast zijn wetenschappelijke werkzaamheden was Chodat tot 1893 eigenaar van een apotheek in Genève. In 1888 werd hij privaatdocent in de farmacie aan de Universiteit van Genève. Een jaar later volgde zijn benoeming tot buitengewoon hoogleraar in de medische en farmaceutische botanie. In 1891 werd hij gewoon hoogleraar.
In 1891 richtte hij het Laboratoire botanique op, dat zich ontwikkelde tot het Botanisch Instituut van de Universiteit van Genève. Vanaf 1900 was hij hoogleraar algemene en systematische botanie en directeur van dit instituut. Van 1898 tot 1906 was hij decaan van de faculteit natuurwetenschappen. Tussen 1908 en 1910 vervulde hij de functie van rector van de universiteit.
Vanaf 1915 was Chodat tevens directeur van de alpentuin en het bijbehorende onderzoekslaboratorium La Linnaea in Bourg-Saint-Pierre, in het kanton Wallis.
Chodat organiseerde wetenschappelijke excursies met studenten, onder meer naar het Middellandse Zeegebied. Daarnaast ondernam hij botanische onderzoeksreizen naar Paraguay en de Verenigde Staten. In 1914 onderzocht hij de vegetatie van Paraguay.
Hij overleed op 28 april 1934 in Pinchat, bij Carouge, op 69-jarige leeftijd.
Chodat publiceerde meer dan 450 wetenschappelijke werken. Zijn onderzoek omvatte uiteenlopende onderdelen van de botanie, waaronder systematiek, plantengeografie, paleobotanie, biochemie, genetica en de biologie van cryptogamen. Vooral zijn onderzoek naar groenwieren en de familie Polygalaceae kreeg internationale bekendheid.
Een belangrijk deel van Chodats onderzoek was gericht op de familie Polygalaceae. In zijn tweedelige werk Monographia Polygalacearum (1891–1893) behandelde hij de systematiek en onderlinge verwantschappen van vertegenwoordigers van deze familie.
Chodat leverde daarnaast een belangrijke bijdrage aan de kennis van de Zuid-Amerikaanse flora. Samen met de Zwitserse botanicus Emil Hassler werkte hij aan Plantae Hasslerianae, een reeks publicaties over planten die Hassler in Paraguay had verzameld. Het werk verscheen tussen 1898 en 1907.
Zijn botanische onderzoek in Paraguay omvatte zowel taxonomische studies als beschrijvingen van vegetatie en plantengeografische patronen.
Chodat was een pionier op het gebied van de experimentele fycologie. In zijn laboratorium in Genève ontwikkelde en verbeterde hij methoden voor het kweken van algen in reincultuur. Hierdoor konden eigenschappen van afzonderlijke soorten worden onderzocht zonder de invloed van andere organismen.
Hij onderzocht onder meer de vormvariatie en levenscycli van algen. Zijn werk Étude critique et expérimentale sur le polymorphisme des algues uit 1909 behandelde de betekenis van polymorfisme voor de systematiek van algen.
In 1913 publiceerde hij Monographies d'algues en culture pure, waarin hij zijn onderzoek naar in reincultuur gekweekte algen beschreef.
Ook onderzocht Chodat het geslacht Scenedesmus. In 1926 verscheen zijn uitgebreide studie Scenedesmus: étude de génétique, de systématique expérimentale et d'hydrobiologie, waarin genetica, experimentele systematiek en hydrobiologie werden gecombineerd.
Naast zijn taxonomische werkzaamheden onderzocht Chodat de fysiologie en biochemie van planten en schimmels. Hij bestudeerde onder meer bij fermentatie betrokken organismen en hield zich bezig met de toepassing van experimentele methoden in de plantkunde.
Ook publiceerde hij over de evolutie en classificatie van planten en over het soortbegrip binnen de botanie.
Chodat was lid van verschillende wetenschappelijke academies en natuurwetenschappelijke verenigingen. Hij ontving eredoctoraten van onder meer de ETH Zürich en de universiteiten van Cambridge, Brussel en Manchester. Daarnaast werd hij benoemd tot ridder in het Franse Legioen van Eer.
In 1933 ontving hij de Linnean Medal van de Linnean Society of London voor zijn verdiensten op het gebied van de botanie. Bij de uitreiking op 24 mei 1933 kon hij niet persoonlijk aanwezig zijn; de Zwitserse gezant nam de onderscheiding namens hem in ontvangst.
De officiële botanische auteursafkorting van Robert Hippolyte Chodat is Chodat. Deze afkorting wordt gebruikt bij wetenschappelijke namen van planten die door hem zijn beschreven of waarvoor hij een nieuwe taxonomische combinatie heeft gepubliceerd.
De International Plant Names Index vermeldt hem als auteur op het gebied van zaadplanten, algen en mycologie.
Een selectie van zijn wetenschappelijke werken: