Ingesnoerd baardmos

Ingesnoerd baardmos
Taxonomische indeling
Rijk:	Fungi (Schimmels)
Stam:	Ascomycota (Zakjeszwammen)
Klasse:	Lecanoromycetes
Onderklasse:	Lecanoromycetidae
Orde:	Lecanorales
Familie:	Parmeliaceae
Geslacht:	Usnea (baardmos)
Soort
	Usnea cornuta; Körb. (1859 )
	Ingesnoerd baardmos op Wikispecies
Portaal	Biologie ; Schimmels

Ingesnoerd baardmos (Usnea cornuta) is een korstmossoort uit de familie Parmeliaceae. Het leeft op bomen en hout en vormt een symbiose met een trebouxioïde groenalg.

Determinatie

Ingesnoerd baardmos is een struikvormig korstmos. Het thallus is dof grijsgroen en meestal rechtopstaand en in bosjes, tot 6 cm lang, met de hoofdvertakkingen tot 1,5 mm dik en vertakkingen in brede hoeken. Waar de zijvertakkingen de hoofdsteel raken, is er vaak een vernauwing met een witte ring. Hij wordt niet zwart aan de basis van de hoofdsteel. Kleine soralen en veel isidiën kunnen plekken op de vertakkingen bedekken.

Hij heeft de volgende kleurreacties: het merg reageert K+ geel, later rood, C−, KC− en P+ geel tot oranje-rood.

De apotheciën zijn zeldzaam en kunnen een diameter van ongeveer 2 mm bereiken. De asci zijn 8-sporig. De ascosporen zijn eencellig, kleurloos en ellipsoïde, met afmetingen van 7–8,5(–10) × 5–6 µm.

Verspreiding

Ingesnoerd baardmos heeft een wijde verspreiding. In Europa komt de soort voor van het zuidwesten van Noorwegen tot Portugal, voornamelijk in gebieden met een oceanisch klimaat langs de Atlantische kust, maar ook plaatselijk landinwaarts. De soort komt eveneens voor op de Macaronesische eilanden. In Groot-Brittannië en Ierland wordt de soort voornamelijk in het westen en zuiden aangetroffen.

Buiten Europa is de soort onder meer vastgesteld in Midden- en Zuid-Amerika, Japan en Taiwan. Het voorkomen in Noord-Amerika wordt vermoed, maar vereist volgens Gerlach et al. (2020) nog bevestiging. De soort is daarnaast gerapporteerd uit Australië en Nieuw-Zeeland.

In België is de soort onder meer aangetroffen in de Ardennen en de Maasvallei.

In Nederland komt ingesnoerd baardmos zeldzaam voor. De soort is in 2026 bekend van 54 atlasblokken. Hij groeit vooral op bomen en hout, onder meer in bossen. De soort staat op de Nederlandse Rode Lijst in de categorie 'Bedreigd'.

Bronnen, noten en/of referenties

↑ (en) Index Fungorum
1 2 BLWG Verspreidingsatlas – Ingesnoerd baardmos
1 2 (en) British Lichen Society – Usnea cornuta s. lat.
↑ (en) ITALIC – Usnea cornuta
1 2 3 (en) Gerlach, A., Borges da Silveira, R.M., Rojas, C. & Clerc, P. (2020). Naming and describing the diversity in the Usnea cornuta aggregate (lichenized Ascomycota, Parmeliaceae) focusing on Brazilian specimens. Plant and Fungal Systematics 65(2): 272–302, p. 294.
↑ (en) Australian Biological Resources Study – Usnea cornuta
↑ (en) New Zealand Plant Conservation Network – Usnea cornuta
↑ (en) Sérusiaux, E., Diederich, P., Brand, A.M. & van den Boom, P. (1999). New or interesting lichens and lichenicolous fungi from Belgium and Luxembourg. VIII. Lejeunia 162: 82–83.

[1] (en) Index Fungorum

[BLWG-2] 1 2 BLWG Verspreidingsatlas – Ingesnoerd baardmos

[BLS-3] 1 2 (en) British Lichen Society – Usnea cornuta s. lat.

[4] (en) ITALIC – Usnea cornuta

[Gerlach2020-5] 1 2 3 (en) Gerlach, A., Borges da Silveira, R.M., Rojas, C. & Clerc, P. (2020). Naming and describing the diversity in the Usnea cornuta aggregate (lichenized Ascomycota, Parmeliaceae) focusing on Brazilian specimens. Plant and Fungal Systematics 65(2): 272–302, p. 294.

[6] (en) Australian Biological Resources Study – Usnea cornuta

[7] (en) New Zealand Plant Conservation Network – Usnea cornuta

[8] (en) Sérusiaux, E., Diederich, P., Brand, A.M. & van den Boom, P. (1999). New or interesting lichens and lichenicolous fungi from Belgium and Luxembourg. VIII. Lejeunia 162: 82–83.