Willebadessen

**Willebadessen**
Stad in Duitsland
	;
Situering
Deelstaat	Noordrijn-Westfalen
Kreis	Höxter
Regierungsbezirk	Detmold
Coördinaten	51° 38′ NB, 09° 2′ OL
Algemeen
Oppervlakte	128,41 km²
Inwoners ; (31-12-2020)	8.154 ; (63 inw./km²)
Hoogte	295 m
	Norbert Hofnagel (CDU)
Overig
Postcodes	34435, 34437 34439
Netnummers	05644, 05646 en in Ikenhausen en Borlinghausen 05642
Kenteken	HX, WAR
Stad	13 stadsdelen
Gemeentenr.	05 7 62 040
Website	Officiële website
Locatie van Willebadessen in Höxter
Foto's
	Kerk van het voormalige benedictijner nonnenklooster
Portaal	Duitsland

Willebadessen is een stad en gemeente in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen in de Kreis Höxter. De gemeente telde op de peildatum van de meest recente statistiek 8.154 inwoners (31 december 2020) op een oppervlakte van 128,41 km². Volgens dezelfde bron had de gemeente ultimo 2025 8.172 inwoners.

Naburige gemeenten zijn onder andere Bad Driburg, Beverungen en Borgentreich, en in het westen, in de Kreis Paderborn, Lichtenau (Westfalen).

Stadsindeling

Ortsteil	Aantal inwoners	*Ligging van de Ortsteile* van Willebadessen**
Altenheerse	416
Borlinghausen	421
Eissen	718
Engar	279
Fölsen	198
Helmern	195
Ikenhausen	164
Löwen	397
Niesen	564
Peckelsheim	1901
Schweckhausen	193
Willebadessen-stad	3172
Willegassen	70
Totaal	8688

Het bevolkingscijfer in deze tabel is door de Duitse Wikipedia op een onbekende datum aan een niet meer bestaande pagina van de gemeentewebsite ontleend.

Verkeer, vervoer, infrastructuur

Ligging van het Eggegebergte (onderaan de kaart)
De radio- en TV-zendtoren ten westen van Willebadessen
Station
Verloop (en maximumsnelheid) spoorlijn Paderborn-Warburg

In noord-zuid-richting loopt de Bundesstraße 252 door het oostelijke deel van de gemeente, en wel van Nieheim en Brakel, via de tot Willebadessen behorende dorpen Niesen en Peckelsheim, naar Warburg-Hohenwepel en de stad Warburg zelf. Warburg ligt ongeveer 20 kilometer ten zuiden van Willebadessen.

Willebadessen heeft sinds december 2003 weer een, eerder van 1853-1993 bediend, klein station, halverwege Warburg en station Altenbeken, aan een spoorlijntje Paderborn-Warburg. Eén keer per uur stopt er een lokaaltreintje in beide richtingen.

Ten westen van Willebadessen, op een 417 meter hoge heuveltop, staat een 138 meter hoge radio- en TV-zendtoren, die ook voor mobiele telefonie wordt gebruikt. De in 1989-1992 gebouwde zendmast is niet voor het publiek toegankelijk.

De toeristische internationale wandelroute E1 loopt langs Willebadessen.

Economie

De gemeente ligt in het Eggegebergte en dichtbij het toeristisch aantrekkelijke Teutoburgerwoud. Het toerisme is dan ook van betekenis voor de plaatselijke economie.

Er is relatief veel werkgelegenheid in het onderwijs; de gemeente heeft bovengemiddeld veel basisscholen.

Industrie ontbreekt nagenoeg; de nijverheid is beperkt tot midden- en kleinbedrijf van lokale en regionale betekenis. Bij Willebadessen zelf en bij Peckelsheim zijn twee bedrijventerreinen gesitueerd.

Voormalig klooster

De gemeente is reeds sedert de middeleeuwen bekend om haar benedictijner nonnenklooster, dat als zodanig van de 12e eeuw tot 1810 bestond. De kloostergebouwen bestaan nog wel en fungeren als Schloss (kasteel) . Ten dele worden zij privé bewoond door leden van een adellijk geslacht. Het gebouw wordt deels als event location voor met name luxe bruiloften verhuurd. Enkele vertrekken zijn af en toe voor publiek toegankelijk, als er een expositie van hedendaagse kunst of ander evenement wordt gehouden. Ook is in beperkte mate bezichtiging van het gebouwencomplex mogelijk, in het kader van een vooraf te boeken rondleiding. Rondom het gebouwencomplex ligt een openbaar toegankelijke beeldentuin. De bijbehorende kloosterkerk (12e eeuw; in 1830 grondig verbouwd) is sinds dat laatste jaar de rooms-katholieke Sint-Vituskerk. In deze kerk staat een reliekschrijn met daarin relieken van Sint Vitus.

Geschiedenis

Vanaf de 9e of 10e eeuw heeft op anderhalve kilometer ten zuidwesten van Willebadessen-stad een heuvelfort gelegen. Wie het liet aanleggen, is onduidelijk. De naam Karlsschanze suggereert, dat dit Karel de Grote is geweest, maar dit is vrijwel zeker onjuist, omdat het bouwsel van later datum is. Binnen de omwalling heeft in de middeleeuwen een stenen gebouw gestaan met een omvang van 9,30 × 4,60 meter.

In 1317-1318 verwierf de nederzetting rondom het benedictijnenklooster stadsrechten uit handen van de proost van dit klooster, die de facto tevens burgemeester van Willebadessen was.

De enige historische feiten van betekenis, die over Willebadessen zijn opgetekend, zijn drie grote branden, die het plaatsje teisterden: in 1829, 1838 en 1893.

Bezienswaardigheden, toerisme

De gemeente ligt in het Eggegebergte en dichtbij het toeristisch aantrekkelijke Teutoburgerwoud. De gemeente heeft, vanwege deze fraaie ligging, wandel- en fietstoeristen het een en ander te bieden. De toeristische internationale wandelroute E1 loopt langs Willebadessen. Zo ligt op 2 kilometer ten noordwesten van het dorp Borlinghausen een spectaculaire rotsformatie, genaamd Teutonia-Klippen.

Bij het dorp Helmern staat het gelijknamige Rittergut (buitenplaats met voormalig kasteel). Het landgoed wordt bewoond door de adellijke familie der baronnen Von Spiegel zu Peckelsheim en kan niet bezichtigd worden.

Afbeeldingen

Voormalig klooster
Interieur kloosterkerk
Reliekschrijn St. Vitus met afbeeldingen van de christelijke apostelen; gemaakt in het begin van de 13e eeuw
Schloss Schweckhausen (2021; na de restauratie)
Landgoed en voormalig kasteel Helmern
Zogenaamde 1000-jarige eik direct ten oosten van Borlinghausen
De Karlsschanze
Legendarische rotsformatie Fauler Jäger (Luie Jager)
Rotsformatie Teutonia-Klippen
Bierbaums uitzichttoren (1847-49), halverwege de Teutonia-klippen en het dorp Borlinghausen

Belangrijke personen in relatie tot de gemeente

Maria Anna Benedicta von Spiegel OSB (benedictinesser kloosterzuster) (geboren op 31 januari 1874 op Rittergut Helmern, ; aanvankelijke wereldlijke naam: Elisabeth baronesse Spiegel von und zu Peckelsheim; overleden op 17 februari 1950 in Eichstätt, Beieren) abdis van het benedictininessenklooster St. Walburg in Eichstätt; was achter de schermen actief in verzet tegen het nationaal-socialisme. Zij was betrokken bij het uitgeven van de katholieke, anti-nazi-krant Der gerade Weg.
Elisabeth Hauptmann, voluit :Elisabeth Flora Charlotte Hauptmann (geboren op 20 juni 1897 in Peckelsheim, tegenwoordig gem. Willebadessen; overleden op 20 april 1973 in Oost-Berlijn), schrijfster, vertaalster en belangrijk medewerkster van Bertolt Brecht. Zij schreef ook onder de pseudoniemen Dorothy Lane, Josefine Diestelhorst en Catherine Ux. Wellicht schreef zij mee aan Brechts Driestuiversopera.

Monument (zelfportret) Wisa von Westphalen te Helmern

Wisa von Westphalen (geboren op 12 oktober 1910 op Rittergut Helmern als baronesse Aloysia Jenny Maria Wilhelmine von Spiegel zu Peckelsheim; aldaar ook overleden op 16 januari 1993; na haar htuwelijk officieel: Aloysia gravin Von Westphalen zu Fürstenberg), verdienstelijk portret- en landschapsschilderes

Externe link (Duitstalig)

schloss-willebadessen.de Website Schloss Willebadessen (event location in het voormalige klooster)

Bronnen, noten en/of referenties

Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Willebadessen op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.

1 2 (de) Bevölkerung der Gemeinden Nordrhein-Westfalens am 31. Dezember 2020 – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011. Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW). Geraadpleegd op 21 juni 2021.
↑ In 1871 verwierf baron Joseph Ferdinand von Wrede-Melschede (* 6 november 1825 in Melschede, † 18 juni 1907 in Willebadessen) het complex. Met een korte onderbreking eind 20e eeuw is het voormalige klooster met de omliggende landerijen nog steeds in bezit van diens nazaten.
↑ Eigenaar: dolphin-foundation-for-science-and-culture-l-isla, Malta. Website (Engelstalig):
↑ Volgens een plaatselijke legende zouden de oude Germanen op deze plek offers hebben gebracht aan hun oppergod Wodan.
↑ Literatuurverwijzing: Elisabeth Hauptmann: Julia ohne Romeo. Geschichten. Stücke. Aufsätze. Erinnerungen. 252 blzz., uitg. Aufbau-Verlag, Oost-Berlijn, 1e druk 1977.

Zie de categorie Willebadessen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

[inw_statistiek-1] 1 2 (de) Bevölkerung der Gemeinden Nordrhein-Westfalens am 31. Dezember 2020 – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011. Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW). Geraadpleegd op 21 juni 2021.

[2] In 1871 verwierf baron Joseph Ferdinand von Wrede-Melschede (* 6 november 1825 in Melschede, † 18 juni 1907 in Willebadessen) het complex. Met een korte onderbreking eind 20e eeuw is het voormalige klooster met de omliggende landerijen nog steeds in bezit van diens nazaten.

[3] Eigenaar: dolphin-foundation-for-science-and-culture-l-isla, Malta. Website (Engelstalig):

[4] Volgens een plaatselijke legende zouden de oude Germanen op deze plek offers hebben gebracht aan hun oppergod Wodan.

[5] Literatuurverwijzing: Elisabeth Hauptmann: Julia ohne Romeo. Geschichten. Stücke. Aufsätze. Erinnerungen. 252 blzz., uitg. Aufbau-Verlag, Oost-Berlijn, 1e druk 1977.