Onze-Lieve-Vrouw van Smarten (Lat.: Mater Dolorosa) is een titel voor Maria in het kader van de Mariaverering en het is een thema in de beeldende kunst. Hierbij wordt Maria rouwend afgebeeld, bedroefd om haar aan het kruis gestorven zoon Jezus, voor wie ze een leven lang gezorgd heeft. Deze dag wordt jaarlijks op 15 september herdacht, de dag na het feest van de Kruisverheffing. Doorheen de eeuwen kent OLV van Smarten een grote verering binnen het volksgeloof.
Er zijn strenge regels hoe een Dolorosa wordt afgebeeld. Hierdoor is ze nadrukkelijk te onderscheiden van een Piëta en van Stabat Mater. In de westerse iconografie wordt Onze-Lieve-Vrouw van zeven Smarten afgebeeld als een vrouw van wie het hart doorstoken is met zeven zwaarden. Vaak wordt ze als oudere vrouw afgebeeld, waarbij alle aandacht uitgaat naar de expressie op het gezicht. Vaak neemt Maria een biddende en berustende houding aan. Normaal draagt ze eenvoudige kleding zoals voor Joodse vrouwen geldt. In de 17de-eeuwse Spaanse canon wordt Maria veelal gekroond voorgesteld en draagt ze een grote mantel uit zwart fluweel die kostbaar is geborduurd.
Een Spaanse Dolorosa, typisch met de tranen uit kristal, Granada
Beierse Dolorosa, aan de voet van het Kruis
De zeven Weeën die het Hart doorboren, Fresco in Santo Stefano Rotondo, Rome