In 1875 verkreeg Zossen aansluiting op het spoorwegnet.
Militaire geschiedenis
Ansichtkaart uit plm. 1917: de moskee in het Halbmondlager
Voormalig militair treinstation
Locatie Oberkommando der Wehrmacht (midden op het info-paneel)
Ten zuiden van Zossen ligt het stadsdeel Wünsdorf, met ten oosten daarvan de militaire nederzetting Waldstadt. Reeds vanaf 1910 waren hier militairen uit Pruisen gelegerd. In de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) was hier een groot kamp voor krijgsgevangenen.
Onder de Britse en Franse krijgsgevangenen uit de Eerste Wereldoorlog waren veel moslims uit Brits-Indië; voor hen werd op het terrein een houten moskee gebouwd, wellicht het eerste islamitische bedehuis in Duitsland ooit. De Duitsers hadden er belang bij, deze krijgsgevangen Oosterlingen goed te behandelen. Men bedenke ook, dat in de Eerste Wereldoorlog het Osmaans-Turkse Sultanaat een bondgenoot van Duitsland was. De Duitsers, onder wie Keizer Wilhelm II hoopten, dat de moslims zouden overlopen naar hun kant, en een jihad zouden ontketenen tegen de Britse bezetter. Ook kwamen Duitse kunstenaars en wetenschappers naar dit Halbmondlager (Halvemaankamp) om de Aziatische talen te leren en om kennis te nemen van de cultuur van de volkeren, waartoe de gevangenen behoorden; wel werden de resultaten van dit onderzoek ook voor Duitse oorlogspropaganda gebruikt. Geluidsopnamen uit die tijd, gemaakt voor taalwetenschappelijke doeleinden, worden nog steeds bewaard in een geluidsarchief van de Humboldtuniversiteit van Berlijn.
In de periode van Nazi-Duitsland was hier vanaf 1939 tot in april 1945 het Oberkommando der Wehrmacht (OKW) gevestigd, en in de periode van 1949 tot 1990, toen het gebied deel uitmaakte van de DDR, vanaf 1953 een hoofdkwartier van de in de Sovjet-bezettingszone in Duitsland gelegerde troepen van het Rode Leger, de Groep van Sovjetstrijdkrachten in Duitsland. Tienduizenden mannen uit de Sovjet-Unie, van wie sommigen met hun gezin, hebben in de DDR-tijd op het complex te Wünsdorf gewoond. Het gebied was voor buitenstaanders streng verboden toegang (ook de doorgaande weg, de huidige B 96, was voor normaal verkeer gesloten) en kreeg al gauw de bijnaam: Verboden Stad. Na het vertrek van de laatste Russische troepen, in 1994, kwam het complex leeg te staan en raakte het in verval.
Het OKW was door de nazi's ingebouwd in een ingewikkeld complex, dat gedeeltelijk als dorp met gewone huizen was gecamoufleerd, en grotendeels ondergronds lag. Dit complex droeg de namen Zeppelin, Maybach I en Maybach II. Zie bovenstaand plattegrondje. Pogingen van de geallieerden, om dit complex tijdens de Tweede Wereldoorlog door middel van luchtbombardementen te vernietigen, mislukten grotendeels. Wel hebben de Russen na de oorlog de nep-huizen gedeeltelijk opgeblazen, maar de betonskeletten ervan bleven overeind staan.
Tegenwoordig is in een gedeelte van het complex een ten dele ondergrondse cluster van boekwinkels en antiquariaten (Bücherstadt) gevestigd. Ook is er een aantal kleine musea en gedenkplaatsen ingericht.
Op de gemeentelijke website van Zossen is een flyer te vinden, die van dit gebied een beknopt historisch overzicht bevat, en bovendien een informatieve wandelroute hierdoorheen.
Brandenburg
.jpg)
