Am Mellensee is een gemeente in de Duitse deelstaat Brandenburg, en maakt deel uit van de Landkreis Teltow-Fläming.
Am Mellensee telde op de peildatum van de meest recente statistiek 6.946 inwoners.
Indeling van de gemeente
De gemeente Am Mellensee bestaat, volgens artikel 2, lid 1, van haar Hauptsatzung (hoofdgemeenteverordening), versie 20 april 2021, uit de volgende 8 Gemeindeteile:
Gadsdorf (171)
Klausdorf (1.633), inclusief de Wohnplatz Hanschenland
Kummersdorf-Alexanderdorf (647) inclusief de Wohnplätze Alexanderdorf en Kummersdorf
Kummersdorf-Gut (344); tot 1945 geheten: Kummersdorf-Schießplatz
Sperenberg (1.460), inclusief de Wohnplätze Fernneuendorf en Mönninghausen.
Het gemeentebestuur is gevestigd in Klausdorf.
Tussen haakjes het aantal inwoners per 30 juni 2023, als vermeld op de gemeentewebsite (Ortsteile).
Geografie, infrastructuur
Geologische kaart van Berlijn en haar omgeving
Am Mellensee ligt in de streek Teltow. Het is een plattelandsgemeente, die circa 35 à 45 km ten zuiden van Berlijn ligt.
Een stadje, niet ver ten noordoosten van de gemeente, is Zossen. Ten zuidwesten van Am Mellensee ligt o.a. Jüterbog; ten noordwesten ervan ligt Trebbin, en ten zuidoosten ervan Baruth/Mark.
Klausdorf ligt slechts 5 km ten westen van het vroegere militaire hoofdkwartier te Wünsdorf-Waldstadt (gemeente Zossen). Hierlangs loopt de belangrijkste verkeersweg in de omgeving, de Bundesstraße 96.
Door de gemeente loopt een spoorlijn, die van oorsprong voor militaire doeleinden is aangelegd (de Königlich Preußische Militär-Eisenbahn), en die o.a. de (voormalige) kazernes van Jüterbog met die van Wünsdorf-Waldstadt, ten zuiden van Zossen, met elkaar verbindt. Deze spoorlijn was van 1896 tot 1998 in beperkte mate voor passagiersvervoer in gebruik. Openbaar vervoer is beperkt tot sporadisch rijdende belbusverbindingen met Trebbin en Zossen.
Door de gemeente loopt het oude Nottenkanal. Dit was voorheen een route voor kleine binnenvaartschepen van Zossen via het meer Mellensee naar Berlijn.
Geschiedenis
Gipsfabriek bij Sperenberg, 1907
Voormalig vliegveld van Sperenberg (startbaan)
Voormalig vliegveld van Sperenberg (2002, na de ontruiming)
Route voormalige militaire spoorlijn
De meeste dorpen in deze gemeente zijn in de middeleeuwen of de 16e eeuw ontstaan. Enkele zijn van Slavische oorsprong. Ook de naam voor het meer Mellensee is uit een Slavische taal afkomstig (mêlĭ , ondiepte).
Van de 12e eeuw tot 1958 werd rondom de Gipsberggips gedolven. Deze Gipsberg is een zogenaamde zoutdiapier. Vanaf circa 250 miljoen jaar geleden werd hier door tektonische krachten een laag Zechstein-zout omhooggedrukt. Eén van de landheren, die deze vorm van mijnbouw krachtig stimuleerde, was rond 1550Joachim II Hector van Brandenburg.
Klausdorf werd in het begin van de 20e eeuw gekenmerkt door steenfabrieken, die bakstenen produceerden voor bouwprojecten in o.a. Berlijn. Doordat het dorp een station had, konden de producten snel per trein afgevoerd worden. In 2023 was er nog één steenfabriek, met een ouderwetse ringoven, te Klausdorf in bedrijf.
In de gemeente staat het nonnenklooster Alexanderdorf. Na de Tweede Wereldoorlog, toen het klooster in de DDR kwam te liggen, weken de zusters uit naar Burg Dinklage. Het intussen heropgerichte klooster onderhoudt daar nog altijd nauwe banden mee.
Een onderdeel van de gemeente was een in 1994 gesloten test- en schietterrein van de Wehrmacht, in de nazi-tijd, en van 1949-1994 de Groep van Sovjetstrijdkrachten in Duitsland. Dit testterrein bevond zich te Kummersdorf, gelegen in het huidige Ortsteil Kummersdorf-Gut en voor een klein deel te Rehagen. Het Rode Leger beschikte van 1958 tot 1994 ook over een militair vliegveld, dat o.a. over een betonnen start-en landingsbaan beschikte, die 2.550 meter lang was. Het veld lag 2-4 km ten westen van Sperenberg, en is na het vertrek van de Russische militairen verlaten.
Bezienswaardigheden, toerisme
De gemeente ligt in een streek, die tamelijk rijk is aan bos. Voor het toerisme belangrijker zijn echter enkele meren in de gemeente, die veel mogelijkheden bieden voor strand- en watersportrecreatie. Door deze combinatie is het in Am Mellensee goed wandelen en fietsen; er zijn diverse routes uitgezet; o.a. de Wandelroute E10, het Boden-Geo-Pfad bij Sperenburg en de 417 km lange 66-meren-wandelroute, zie onderstaande link, lopen erlangs. De grootste meren in de gemeente zijn:
de Mellensee, ten oosten van Klausdorf; oppervlakte 216 hectare; hoogte van de waterspiegel 36,7 meter boven zeeniveau
de Krumme See, een smal meer met veel strandhoreca ten oosten van Sperenberg; oppervlakte 20 hectare
de Neuendorfer See, direct ten zuiden van de Krumme See; oppervlakte 60 hectare
de Heegesee, een kilometer ten westen van Sperenberg
de Schumkesee, een kilometer ten zuiden van Kummersdorf
Twee schilderachtige molens te Saalow
De cultuurhistorisch interessante, evangelisch-lutherse dorpskerk te Sperenberg, bouwjaar 1753, zie onderstaande afbeeldingen
Op de voormalige militaire spoorbaan worden 's zomers tussen Jänickendorf en Zossen, dus ook in de gemeente Am Mellensee, af en toe toeristische ritten per draisine georganiseerd. De langs deze spoorbaan aanwezige voormalige stations staan onder monumentenzorg. In enkele ervan is een horecagelegenheid gevestigd.
↑Onder een Wohnplatz wordt in sommige Duitse deelstaten verstaan een plaats, die oorspronkelijk uit slechts één huis, molen of boerderij bestaat.
↑Het Boden-Geo-Pfad is een geologische educatieve wandelroute bij Sperenberg, langs voormalige klei-, gips- en grindgroeves en langs de Krumme See.
↑Bouwjaar 1864, oorspronkelijke locatie: een buitenwijk van Dresden. In 1993 gedemonteerd en op de huidige locatie heropgebouwd. Het principe van de werking is, dat door het tegen elkaar openzetten van twee tegenover elkaar liggende schuurdeuren er tocht door de wind ontstaat. Deze tocht brengt een verticaal geplaatst, turbineachtig molenrad in beweging. De molen wordt één keer per jaar, op Tweede Pinksterdag, werkend gedemonstreerd.
Brandenburg
