(90482) Orkus

(90482) Orkus
Ilustracja
Orkus i jego księżyc Vanth
Odkrywca

M. Brown,
Chad Trujillo,
D. Rabinowitz

Data odkrycia

17 lutego 2004

Numer kolejny

90482

Oznaczenie tymczasowe

2004 DW

Charakterystyka orbity (2025-05-05)
Przynależność
obiektu

Pas Kuipera
plutonek

Półoś wielka

39,29 au

Mimośród

0,2231

Peryhelium

30,52 au

Aphelium

48,06 au

Okres obiegu
wokół Słońca

246,3 lat

Inklinacja

20,56°

Charakterystyka fizyczna
Średnica

874 – 1020 km
910 ± 45 km

Masa

6,41 ± 0,19 × 1020 kg

Średnia gęstość

2,3 ± 0,8 g/cm3

Okres obrotu

ok. 13,188 h

Albedo

0,20,
0,28 ± 0,04

Jasność absolutna

ok. 2,17m

Średnia temperatura powierzchni

<44 K

Satelity naturalne

1 (Vanth)

Multimedia w Wikimedia Commons

(90482) Orkus (2004 DW) – duża planetoida transneptunowa z Pasa Kuipera, obiekt typu plutonek. Prawdopodobnie w przyszłości zostanie ona zaliczona do grona planet karłowatych.

Odkrycie

Planetoida została odkryta 17 lutego 2004 w Obserwatorium Palomar przez Mike’a Browna, Chada Trujillo i Davida Rabinowitza przy pomocy Teleskopu Samuela Oschina. Otrzymała ona najpierw oznaczenie prowizoryczne 2004 DW. Obiekt ten został później odnaleziony na wykonanych wcześniej zdjęciach, pochodzących nawet z 8 listopada 1951.

Nazwa obiektu pochodzi od Orkusa, boga zmarłych z mitologii rzymskiej.

Orbita

Orbita (90482) Orkusa nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 20,56°. Ma ona podobny kształt do orbity Plutona, ale jest inaczej zorientowana w przestrzeni. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje ok. 246 lat, krążąc w średniej odległości 39,3 j.a. od Słońca. Orkus znajduje się w rezonansie orbitalnym 3:2 z Neptunem (czyli jest to plutonek).

Właściwości fizyczne

Obserwacje w dalekiej podczerwieni, przeprowadzone w 2007 roku przez Kosmiczny Teleskop Spitzera, pozwoliły stwierdzić, że Orkus ma średnicę 946,3 +74,1−72,3 km. Jego albedo wynosi 0,20, a jasność absolutna to ok. 2,17m. Średnia temperatura jego powierzchni szacowana jest na mniej niż 44 K.

Na powierzchni Orkusa stwierdzono za pomocą badań spektroskopowych obecność związków organicznych i lodu wodnego. Powierzchnia ma neutralną barwę.

Księżyc planetoidy

W 2005 roku odkryto towarzysza Orkusa, który oznaczony został prowizorycznie S/2005 (90482) 1. Jego średnica szacowana jest na 443 ± 10 km. Obiega on Orkusa w czasie ok. 9,53915 dni w odległości ok. 9000 km. Przypuszcza się, że jest to raczej przechwycona planetoida, niż fragment wybity przez kolizję.

W 2009 roku nadano mu nazwę Vanth, pochodzącą z mitologii etruskiej.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (90001)-(95000). Minor Planet Center, 2014-01-17. [dostęp 2014-02-17]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 (90482) Orkus w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.) [dostęp 2025-02-22]
  3. 1 2 3 4 Marc W. Buie: Orbit Fit and Astrometric record for 90482. SwRI (Space Science Department), 2009-12-25. [dostęp 2009-12-25]. (ang.).
  4. 1 2 3 Wm. Robert Johnston: List of Known Trans-Neptunian Objects. Johnston’s Archive, 2024-02-27. [dostęp 2025-02-22]. (ang.).
  5. 1 2 3 4 Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope. 2007-11-05. [dostęp 2009-12-25]. (ang.).
  6. 1 2 Wm. Robert Johnston: (90482) Orcus and Vanth. [w:] Johnston’s Archive [on-line]. 2019-05-27. [dostęp 2019-07-14]. (ang.).
  7. 1 2 Carry, B., Hestroffer, D., Demeo, F.E., Thirouin, A. i inni. Integral-field spectroscopy of (90482) Orcus-Vanth. „Astronomy & Astrophysics”. 534, s. A115, 2011. DOI: 10.1051/0004-6361/201117486. arXiv:0910.4784. Bibcode: 2011A&A...534A.115C. (ang.).
  8. ↑ Brown M.E., Ragozzine, D., Stansberry, J., Fraser, W.C. The size, density, and formation of the Orcus-Vanth system in the Kuiper belt. „The Astronomical Journal”. 139 (6), s. 2700–2705, 2010. DOI: 10.1088/0004-6256/139/6/2700. arXiv:0910.4784. Bibcode: 2010AJ....139.2700B. (ang.).
  9. 1 2 Barucci M.A., Merlin, Guilbert, Bergh i inni. Surface composition and temperature of the TNO Orcus. „Astronomy and Astrophysics”. 479 (1), s. L13–L16, 2008. DOI: 10.1051/0004-6361:20079079. Bibcode: 2008A&A...479L..13B. (ang.).

Linki zewnętrzne