7 Regiment Pieszy Litewski

7 Regiment Pieszy Litewski
Historia
Państwo

 I Rzeczpospolita

Sformowanie

1790

Nazwa wyróżniająca

Fizylierów

Dowódcy
Pierwszy

Kazimierz Nestor Sapieha

Ostatni

Ludwik Giełgud

Działania zbrojne
Wojna w obronie Konstytucji 3 maja
Powstanie kościuszkowskie
Organizacja
Dyslokacja

patrz: stanowiska

Rodzaj wojsk

Wojska lądowe

Kazimierz Nestor Sapieha

7 Regiment Pieszy Litewski – oddział piechoty armii Wielkiego Księstwa Litewskiego wojska I Rzeczypospolitej.
Regiment często zwano także Regimentem Fizylierów.

Formowanie i zmiany organizacyjne

Regiment utworzony z batalionu Grodzieńskiego w 1790. 2 marca 1790 Komisja Wojskowa wydała rozkaz sformowania regimentu. Jego szefem mianowany został generał artylerii litewskiej Kazimierz Nestor Sapieha.

[...] Stosuiąc zaś zawsze chęci Nasze do chęci narodu, iako i własnego serca skłonności My Król, dogadzaiąc batalion Grodzieński kosztem Naszym erygowany, i dotąd utrzymywany, do woyska Rzeczypospolitey w ofierze natychmiast przyłączamy i inkorporować do regimentów Litewskich kommissyi woyskowey w żołd skarbu tegoż polecamy, z ostrzeżeniem rang wszystkim oficerom, na iakie przez Nas w tymże batalionie patentowani byli [...].

Początkowo umieszczono go w hierarchii piechoty litewskiej na piątym miejscu. W praktyce jednak otrzymał pierwszy wolny numer – numer siódmy.

Stan jednostki w kwietniu 1790 roku wynosił etatowo 723 „głowy”, a faktycznie 118 żołnierzy i składał się jedynie ze sztabu i dwóch kompanii.

Z czasem regiment został rozbudowywany. W kwietniu 1792 roku liczył etatowo 789 żołnierzy, a faktycznie posiadał ich 713

W lipcu 1792 roku powiększono regiment o cztery nowe kompanie. We wrześniu 1792 roku etat przewidywał 1440 żołnierzy, a faktycznie było ich 1163. Dawało to w tym momencie regimentowi 7 pierwszeństwo pod względem liczebności wśród jednostek pieszych. W wyniku redukcji 1793 roku, etat wyjątkowo nie zmienił się i dalej wynosił 1440 osób. Stan faktyczny spadł jednak do 1086 żołnierzy. Prawdopodobnie nadal była to najliczniejsza piesza jednostka litewska i taką pozostała do wybuchu powstania kościuszkowskiego. Można przyjąć, że w kwietniu 1794 roku stan regimentu wynosił etatowo 1440 żołnierzy, a faktyczny 1086.

Regiment posiadał dwa bataliony złożone z czterech kompanii. Jego stan na dzień 1 sierpnia 1793 wynosił 1108 ludzi, a 16 kwietnia 1794 roku około 930.

Barwa regimentu

Stanowiska

Regiment stacjonował w następujących miejscowościach:

Żołnierze regimentu

Regimentem dowodził zazwyczaj pułkownik. Stanowisko szefa regimentu, związane z wielkimi poborami, było najczęściej uważane za synekurę. Szefowie posiadali prawo fortragowania (przedstawiania do awansu) oficerów. Początkowo w sztabie znajdowało się czterech oficerów: podpułkownik, major, kapitan regimentskwatermistrz i porucznik adiutant. W kompaniach: kapitan z kompanią, kapitan sztabowy, czterech poruczników, dwóch podporuczników i dwóch chorążych. W lipcu 1792 roku w sztabie był szef regimentu i regimentsfelczer, pułkownik, podpułkownik, dwóch majorów, kwatermistrz, audytor i prawdopodobnie dwóch adiutantów. W kompaniach trzech kapitanów z kompanią, trzech kapitanów sztabowych (od 1793 czwarty), ośmiu poruczników i ośmiu chorążych. W lipcu 1792 patenty oficerskie otrzymało 11 podporuczników. Czwarty kapitan pojawił się w 1793 roku. Wtedy w regimencie było 40 oficerów, nie licząc szefa i regimentsfelczera.

Szefowie:

Pułkownicy:

Walki regimentu

7 Regiment Pieszy Litewski uczestniczył w 1792 w VII wojnie polsko-rosyjskiej toczonej w obronie Konstytucji 3 Maja.

Bitwy i potyczki:

Uwagi

  1. ↑ W ten sposób nawiązano do koronnego odpowiednika - regimentu pieszego fizylierów nr 5

Przypisy

  1. 1 2 3 Machynia, Rakutis i Srzednicki 1999 ↓, s. 439.
  2. 1 2 3 4 5 Gembarzewski 1925 ↓, s. 35.
  3. 1 2 Machynia, Rakutis i Srzednicki 1999 ↓, s. 440.
  4. 1 2 Machynia, Rakutis i Srzednicki 1999 ↓, s. 440-441.
  5. ↑ Machynia, Rakutis i Srzednicki 1999 ↓, s. XXIV.
  6. ↑ Machynia, Rakutis i Srzednicki 1999 ↓, s. XXVI.
  7. 1 2 Ratajczyk i Teodorczyk 1987 ↓, s. 102.
  8. ↑ Linder 1960 ↓, s. barwy pułkowe.
  9. ↑ Machynia i Srzednicki 1998 ↓, s. XI.
  10. ↑ Machynia, Rakutis i Srzednicki 1999 ↓, s. 441.

Bibliografia