Agama

Agama
Daudin, 1802
Ilustracja
Agama lionotus
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Infratyp

żuchwowce

Nadgromada

czworonogi

Gromada

gady

Rząd

łuskonośne

Podrząd

Iguania

Rodzina

agamowate

Podrodzina

Agaminae

Rodzaj

Agama

Typ nomenklatoryczny

Agama colonorum Daudin, 1802 (= Lacerta agama Linnaeus, 1758)

Synonimy
  • Cyclosaurus Wagler, 1833
  • Saura Wagler, 1833
  • Cyoclosaurus Wagler, 1833
  • Phrynopsis Fitzinger, 1843
  • Podorrhoa Fitzinger, 1843
  • Psammorrhoa Fitzinger, 1843
  • Oreodeira Girard, 1857
Gatunki

48 gatunków (zobacz opis w tekście)

Agama – rodzaj gadów z podrodziny Agaminae w rodzinie agamowatych (Agamidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje kilkadziesiąt gatunków występujących w Afryce (Egipt, Libia, Algieria, Maroko, Sahara Zachodnia, Mauretania, Senegal, Gwinea Bissau, Gwinea, Sierra Leone, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Mali, Burkina Faso, Ghana, Togo, Benin, Niger, Nigeria, Kamerun, Czad, Sudan, Erytrea, Dżibuti, Somalia, Etiopia, Sudan Południowy, Republika Środkowoafrykańska, Gwinea Równikowa, Gabon, Kongo, Demokratyczna Republika Konga, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenia, Tanzania, Malawi, Zambia, Angola, Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambik, Eswatini, Lesotho i Południowa Afryka).

Charakterystyka

Jaszczurki te zamieszkują suche stepy oraz skaliste pustynie. Osiągają długość ciała 30–45 cm. Ich ubarwienie jest zwykle brunatne lub szare, choć w okresie godowym samce przybierają często jaskrawe barwy (np. czerwone, błękitne, żółte).

Systematyka

Etymologia

  • Agama: rodzima nazwa agama z Gujany Holenderskiej oznaczająca „jaszczurkę”.
  • Cyclosaurus (Cyoclosaurus): gr. κυκλος kuklos „okrąg”; σαυρος sauros „jaszczurka”. Gatunek typowy: Lacerta hispida Linnaeus, 1758.
  • Saura: gr. σαυρος sauros „jaszczurka”. Gatunek typowy: Saura spinalis Wagler, 1833 (= Lacerta agama Linnaeus, 1758).
  • Phrynopsis: gr. φρυνη phrunē, φρυνης phrunēs „ropucha”; οψις opsis, οψεως opseōs „wygląd, oblicze, twarz”. Gatunek typowy: Agama atra Daudin, 1802; młodszy homonim Phrynopsis Rafinesque, 1815 (Arachnida).
  • Podorrhoa: gr. πους pous, ποδος podos „stopa”; ορρος orrhos „zad”. Gatunek typowy: Lacerta agama Linnaeus, 1758.
  • Psammorrhoa: gr. ψαμμος psammos „piasek”; ορρος orrhos „zad”. Gatunek typowy: Agama aculeata Merrem, 1820.
  • Oreodeira: gr. ορος oros, ορεος oreos „góra”; δειρας deiras, δειραδος deirados „wzgórze, szczyt”. Gatunek typowy: Oreodeira gracilipes Girard, 1857 (= Tropidolepis africanus Hallowell, 1844).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki: