Akonityna

Akonityna
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	benzoesan (1α,3α,6α,14α,16β)-8-(acetylooksy)-20-etylo-3,13,15-trihydroksy-1,6,16-trimetoksy-4-(metoksymetylo)akonitan-14-ylu
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	jasnożółte kryształy
Wzór Hilla	C34H47NO11
Masa molowa	645,74 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	302-27-2
PubChem	245005
SMILES
	CCN1CC2(C(CC(C34C2C(C(C31)C5(C6C4CC(C6OC(=O)C7=CC=CC=C7)(C(C5O)OC)O)OC(=O)C)OC)OC)O)COC
InChI
	InChI=1S/C34H47NO11/c1-7-35-15-31(16-41-3)20(37)13-21(42-4)33-19-14-32(40)28(45-30(39)18-11-9-8-10-12-18)22(19)34(46-17(2)36,27(38)29(32)44-6)23(26(33)35)24(43-5)25(31)33/h8-12,19-29,37-38,40H,7,13-16H2,1-6H3/t19-,20-,21+,22-,23+,24+,25-,26?,27+,28-,29+,31+,32-,33+,34-/m1/s1
	InChIKey
	XFSBVAOIAHNAPC-XTHSEXKGSA-N
Właściwości
	Rozpuszczalność
	dobrze rozpuszczalna w benzenie, etanolu, chloroformie
Temperatura topnienia	204 °C
logP	2,011
Wartość pK	pKBH+ 8,35
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H300, H330
Zwroty P	P260, P264, P271, P284, P304+P340+P310, P403+P233
	NFPA 704
	0 4 0
Numer RTECS	AR5960000
Dawka śmiertelna	LD50 1 mg/kg (mysz, doustnie)
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Ten artykuł od 2018-08 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Akonityna – organiczny związek chemiczny, alkaloid o złożonej budowie chemicznej. Jest jedną z najsilniejszych trucizn roślinnych, występuje w liściach, łodygach i korzeniach tojadu mocnego (Aconitum firmum).

Akonityna łatwo wchłania się przez skórę i błony śluzowe, większe dawki mogą wywołać porażenie ośrodka oddechowego, a podawanie sodu zwiększa toksyczność akonityny. Dawka śmiertelna wynosi około 3 mg akonityny, około 2 gramy surowca roślinnego oraz około 20 ml nalewki.

W okresie renesansu akonityna była często stosowaną trucizną i zyskała miano arszeniku roślinnego.

Objawy zatrucia

zaburzenia czucia
- drętwienia
- palenia
- uczucie zimna
- niewrażliwość na bodźce bólowe
zaburzenia połykania
niepokój
podniecenie
lęk
szum w uszach
obfite poty
bóle brzucha, nudności i wymioty
drżenia i skurcze mięśniowe
obniżenie temperatury ciała
bradykardia
drgawki
zaburzenia rytmu serca z migotaniem komór włącznie,
później występuje porażenie ośrodka oddechowego i zgon (świadomość jest zachowana aż do śmierci)

Leczenie zatrucia

Przypisy

1 2 3 4 Akonityna [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: A8001 [dostęp 2026-08-04] .
1 2 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 3-8, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
↑ Aconitine, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 245005 [dostęp 2026-08-04] (ang.).
↑ D.D.D.D. Perrin D.D.D.D., Dissociation constants of organic bases in aqueous solution, Londyn: Butterworths & Co., 1965, s. 341 .
↑ Aconitine [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: A8001 [dostęp 2018-08-01] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
↑ Słownik tematyczny. Biologia, cz. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 9, ISBN 978-83-01-16529-1 .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[SA-1] 1 2 3 4 Akonityna [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: A8001 [dostęp 2026-08-04] .

[CRC-2] 1 2 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 3-8, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).

[PubChem-3] Aconitine, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 245005 [dostęp 2026-08-04] (ang.).

[Perrin-4] D.D.D.D. Perrin D.D.D.D., Dissociation constants of organic bases in aqueous solution, Londyn: Butterworths & Co., 1965, s. 341 .

[SA-US-5] Aconitine [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: A8001 [dostęp 2018-08-01] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[StB1-6] Słownik tematyczny. Biologia, cz. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 9, ISBN 978-83-01-16529-1 .