Aleksander Hrynkiewicz
.jpg) Aleksander Hrynkiewicz (1929) | |
 podpułkownik kawalerii | |
| Data i miejsce urodzenia |
14 stycznia 1896 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
15 czerwca 1981 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1912–1944 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
1 Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego, |
| Stanowiska |
adiutant, dowódca |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
      | |
Aleksander Hrynkiewicz, ps. „Przegonia”, „Marek”, „Wioślarz”, „Wizytator” (ur. 14 stycznia 1896 w Warszawie, zm. 15 czerwca 1981 w Montrealu) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Od 1912 był członkiem Związku Strzeleckiego, od 1915 był komendantem sekcji POW na Mokotowie. W 1915 ukończył Gimnazjum Mariana Rychłowskiego w Warszawie. Od 1918 służył w Wojsku Polskim. Był oficerem 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. W szeregach tego pułku brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, dowodząc plutonem.
Został awansowany do stopnia rotmistrza w korpusie oficerów kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku. 21 marca 1935 roku został przeniesiony do Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych na stanowisko adiutanta ministra Józefa Piłsudskiego. Po śmierci marszałka, 21 maja 1935 Aleksander Hrynkiewicz przekazał w Pałacu Belwederskim w Warszawie mózg Józefa Piłsudskiego prof. Maksymilianowi Rosemu, po czym preparat wysłano do Wilna i zdeponowano w Polskim Instytucie Badań Mózgu w specjalnie przeznaczonym do tego budynku. 27 czerwca 1935 roku awansował do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. W marcu 1939 pełnił służbę w Biurze Inspekcji Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych w Warszawie na stanowisku kierownika Samodzielnego Referatu Personalnego. We wrześniu 1939 pełnił funkcję zastępcy dowódcy pułku 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego.
Od 1941 był komendantem Obwodu V Mokotów (Okręg Warszawa AK). 11 listopada 1942 awansowany do stopnia podpułkownika. Podczas powstania warszawskiego z 3 na 4 sierpnia 1944 roku wycofał się z terenu Mokotowa, pozostając formalnie dowódcą obwodu do 18 sierpnia. Po upadku powstania przebywał w niewoli niemieckiej. Po wojnie trafił na Dolny Śląsk, zamieszkał w Chwalęcinie, a następnie Wilkowie Wielkim koło Dzierżoniowa. Na przełomie lat 60. i 70. wyjechał do Kanady. Zmarł 13 czerwca 1981 roku w Montrealu i tam został pochowany. Na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie znajduje się jego grób symboliczny (kwatera 173-4-32,33).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari (1921)
- Krzyż Niepodległości (22 kwietnia 1938)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937)
- Krzyż Walecznych (trzykrotnie)
- Srebrny Krzyż Zasługi (7 grudnia 1927)
- Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych (12 maja 1936)
Przypisy
- ↑ Aleksander Hrynkiewicz. 1944.pl. [dostęp 2024-04-16].
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 21 marca 1935 roku, s. 31.
- 1 2 3 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 131.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 416.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: ALEKSANDER HRYNKIEWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-11-06].
- ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 3125 z 30 czerwca 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 28, poz. 1114
- ↑ M.P. z 1938 r. Nr 93, poz. 143 (ISAP) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” - zamiast uprzednio nadanego Medalu Niepodległości (M.P. z 1932 r. Nr 92, poz. 124 (ISAP)).
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.
- ↑ M.P. z 1927 r. nr 283, poz. 779 „za zasługi na polu organizacji armji i wychowania żołnierza”.
Bibliografia
- Andrzej Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939–1944. T. I: Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987. ISBN 83-211-0739-7.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.