Aleksy
Aleksy
Płeć
męskie
Język(i)
m.in. polski, włoski, francuski, rosyjski, ukraiński
Imieniny
12 lutego, 17 lutego, 24 kwietnia, 17 lipca, 28 sierpnia
Znaczenie
Języki
grecki
Słowo
gr. Αλέξιος
Znaczenie
obrońca, wspomożyciel
Region pochodzenia
Grecja
Alternatywne nazwy
Warianty obcojęzyczne
gr. Αλέξιος ros. Алексей ukr. Олексій
Odpowiednik dla płci przeciwnej
Aleksja
Formy pochodne
Alek, Aleś, Alik, Aluś
Pokrewne imiona
Aleksander
Aleksy ⓘ – imię męskie pochodzenia późnogreckiego (gr. Αλέξιος, Aléxios ). Zostało utworzone od czasownika aléks , czyli „bronić” lub „wspomagać”. Imię Aleksy zostało rozpowszechnione w różnych językach dzięki średniowiecznej legendzie o św. Aleksym .
W Polsce Aleksy (może nawet wymawiane Alekszy ) znane od 1224 r. w kilku postaciach: oprócz Aleksy (najbardziej literackie) też Holeksy, Oleksy i Leksy . Z tych ludowych postaci pochodzą dzisiejsze nazwiska Oleksy, Oleksiński itp. Wyraz aléks- zawarty jest również w imieniu Aleksander .
Żeńskie formy: Aleksja , Aleksa.
W styczniu 2024 w rejestrze PESEL było 4523 mężczyzn o imieniu Aleksy nadanym jako imię pierwsze.
Aleksy imieniny obchodzi 17 lutego , 17 lipca jak również: 12 lutego , 24 kwietnia , 28 sierpnia .
Odpowiedniki w innych językach:
Język łaciński – Alexius
Język angielski – Alexis, Aleck
Język niemiecki – Alexius, Alexis
Język grecki – Αλέξιος (Alexios ), Αλέξης (Alexis )
Język francuski – Alexis
Język włoski – Alessio, Alexis
Język hiszpański – Alejo
Język portugalski – Aleixo
Język kataloński – Aleix
Język łotewski – Alexius, Aleksis, Aleksejs
Język czeski – Aleš, Alexej
Język słowacki – Aleš, Alexej
Język serbski i chorwacki – Aleksije, Aleksej
Język estoński – Aleksei
Język bułgarski – Алекси (Aleksi ), Алексей (Aleksej, Aleksey )
Język fiński – Aleksi, Aleksis
Język macedoński – Aleksio
Język gruziński – ალექსი, [Aleksi]
Język białoruski – Аляксей [Aliaksei]
Język rosyjski – Алексей (Aleksiej)
Język ukraiński – Олексій (Ołeksij, Oleksij), Олекса (Ołeksa)
Język węgierski – Elek (inne języki)
Język esperanto – Alekso
Osoby o imieniu Aleksy
Święci i błogosławieni noszący imię Aleksy
Polacy o imieniu Aleksy
Maciej Aleksy Dawidowski ps. Alek – podharcmistrz, członek Szarych Szeregów, jeden z bohaterów książki Kamienie na szaniec
Aleksy Parol – polski wojskowy, kontradmirał
Aleksy Antkiewicz – polski bokser
Aleksy Kowalik – żołnierz Wojsk Polskiego II RP, obrońca Westerplatte
Aleksy Komorowski – polski aktor telewizyjny i filmowy
Aleksy Ćwiakowski – polski działacz niepodległościowy, poseł II PR
Aleksy Zin – polski technolog drewna, menedżer przemysłu drzewnego
Aleksy Wdziękoński – polski dyplomata
Aleksy Husarzewski – polski dyplomata, komisarz królewski, starosta lipieński
Aleksy Krasicki – podstarości przemyski w latach 1569–1577
Aleksy Tralle – polski matematyk
Aleksy Piątkiewicz – polski specjalista w dziedzinie budowy i konstrukcji maszyn
Aleksy Konieczny – polski bobsleista
Aleksy Krasicki – poseł ziemski, dworzanin
Aleksy Deruga – polski historyk
Aleksy Szołomicki – polski siatkarz
Aleksy Goettel – polski prawnik
Aleksy Dembowski – pułkownik insurekcji kościuszkowskiej
Aleksy Poniatowski – major, ofiar zbrodni katyńskiej
Aleksy Nehring – podporucznik Legionów Polskich
Aleksy Sylvius – astronom polski, duchowny katolicki
Aleksy Cieciszowski – chorąży Rzeczypospolitej
Aleksy Drewnowicz – burmistrz Łodzi w XVIII w.
Aleksy Rejchel – polski chemik
Aleksy Dobosz – zbójnik karpacki
Aleksy Janiec – polski koszykarz
Aleksy Kuziemski – polski bokser
Aleksy Uchański – polski dziennikarz, specjalista w dziedzinie mediów elektronicznych i gier komputerowych
Aleksy Rżewski – prezydent Łodzi w II RP
Aleksy Schubert – polski informatyk, profesor
Aleksy Kazberuk – polski poeta
Aleksy Sieradzki – polski górnik, polityk
Aleksy Nowakowicz – polski malarz
Aleksy Andrzej Ożga – guwerner, nauczyciel
Aleksy Antoni Strażyński – malarz historyczny
Aleksy Awdiejew – polski aktor filmowy, piosenkarz, językoznawca pochodzenia rosyjskiego
Aleksy Franciszek Bachulski – historyk, bibliotekarz, archiwista
Aleksy Prusinowski – działacz społeczny, polski duchowny
Aleksy Siemieniuk – polski prawnik
Aleksy Siemanow – nauczyciel, krajoznawca
Aleksy Petrani – polski duchowny
Aleksy Klawek – biblista, polski duchowny
Aleksy Nowak – polski zootechnik
Aleksy Wakar – polski ekonomista pochodzenia rosyjskiego, profesor
Jakub Aleksy Hadziewicz – urzędnik, skarbnik
Cyprian Aleksy Rokossowski – szambelan królewski
Pozostali
Alexis Sánchez – chilijski piłkarz
Aleksiej Tołstoj (1883–1945 ) – rosyjski pisarz, dramaturg i publicysta
Aleksiej Tołstoj (1817–1875) – pisarz i dramaturg rosyjski
Alexis Cruz – amerykański aktor
Alexis Denisof – amerykański aktor telewizyjny i filmowy
Alexis Korner – brytyjski muzyk bluesowy
Alexis Vega – meksykański piłkarz
Alexis Gonzalez – argentyński siatkarz
Alexis Arguello – nikaraguański bokser
Alexis Mac Allister – argentyński piłkarz
Alexis Copello – kubański lekkoatleta
Aleksy Thurzon (węg. Thurzó Elek) – węgierski szlachcic z rodziny Turzonów , pan Pszczyny
Aleksy Branas – bizantyński arystokrata i wojskowy
Aleksy Apokauk – bizantyjski polityk i wysoko postawiony wojskowy
Aleksi Żelazkow – bułgarski piłkarz
Aleksi Inauri – gruzin, radziecki polityk i dowódca wojskowy
Aleksi Hämäläinen – fiński hokeista
Aleksi Patama – fiński narciarz alpejski
Aleksi Kumpulainen – fiński snowboardzista
Aleksi Vanninen – fiński snowboardzista
Aleksi Litovaara – fiński snowboardzista
Aleksi Leppä – fiński strzelec, dwukrotny mistrz świata
Aleksi Modebadze – gruziński zapaśnik
Aleksis Kivi – fiński prozaik
Aleksis z Turioj – starożytny grecki dramatopisarz
Aleksis Tsipras – grecki polityk
Alexis Langer – niemiecki architekt
Alexis Saelemakers – belgijski piłkarz
Alexis Gambo – kostarykański piłkarz
Alejo Carpentier – kubański pisarz
Alejo Veliz – argentyński piłkarz
Alejo Sauras – hiszpański aktor
Alejo Julio Argentino Roca – argentyński generał i polityk, dwukrotny prezydent
Alejo Zavala Castro – meksykański duchowny, biskup
Alejo Vidal-Quadras Roca – hiszpański i kataloński polityk oraz fizyk
Aleix Espargaró – hiszpański motocyklista
Aleix Vidal – hiszpański piłkarz
Alexis Ruano – hiszpański piłkarz
Aleksei Müürisepp – premier Estonii
Aleksei Lotman – estoński polityk
Aleksei Jevgrafov – estoński polityk
Aleksei Budõlin – estoński judoka
Aleksy I – prawosławny patriarcha moskiewski i całej Rusi
Aleksy II – prawosławny patriarcha moskiewski i całej Rusi
Aleksiej Jermołow – rosyjski generał i dyplomata, generał-gubernator
Aleksiej Jelisiejew – radziecki kosmonauta
Aleksiej Sawrasow – rosyjski malarz
Aleksiej Wenecjanow – rosyjski malarz
Aleksiej Orłow – rosyjski wojskowy, dowódca floty
Aleksiej Brusiłow – rosyjski generał kawalerii
Aleksiej Nawalny – rosyjski opozycjonista
Aleksiej Rozumowski – rosyjski marszałek polny
Aleksiej Trubecki – ojciec chrzestny cara Piotra I
Aleš Razym – czeski biegacz narciarski
Aleš Vodselalek – czeski narciarz
Aleš Dryml – czeski żużlowiec
Aleš Hrdlicka – czeski antropolog fizyczny i lekarz patolog
Aleksejs Rumjancevs – łotewski kajakarz
Aleksejs Saramotins – łotewski kolarz szosowy, olimpijczyk
Ołeksij Ajdarow – biathlonista reprezentujący barwy Białorusi i Ukrainy (zdobywca czterech medali mistrzostw świata)
Ołeksij Arestowicz – ukraiński analityk polityczny i wojskowy
Ołeksij Reznikow – ukraiński polityk, minister obrony
Elek Bacsik – węgierski muzyk jazzowy
Elek Nyilas – węgierski piłkarz
Zakony
Serwici – katolickie zgromadzenie zakonne, jeden z siedmiu założycieli Alesky Falconieri
Aleksjanie – zgromadzenie braci Aleksjanów (Cellici), patron św. Aleksy Wyznawca
Miejsca kultu św. Aleksego
Dzieła literackie
Il Sant’Alessio – opera w trzech aktach
Legenda o świętym Aleksym (wł. Ritmo di Sant’Alessio , Ritmo di Sant’Alessio lub Ritmo marchigiano su Sant’Alessio ) – życiorys metryczny świętego Aleksego z Rzymu z końca XII wieku, skomponowany do publicznego wykonania przez anonimowego giullare. Jest to jeden z najwcześniejszych dzieł literatury włoskiej. Kult Aleksego szerzyli głównie benedyktyni, najpierw w Italii. W X wieku grecka vita została zaadaptowana do prozy łacińskiej. W XI wieku jego legenda, oparta na wersji łacińskiej, została wersetowana w języku starofrancuskim jako Vie de Saint Alexis . W XIII wieku Bonvesin de la Riva skomponował drugą wersję włoską De vita Beati Alexii , tym razem w dialekcie lombardzkim.
Legenda podzielona jest na dwadzieścia siedem zwrotek różnej długości. Każda zwrotka rozpoczyna się od czterech do trzynastu jednorymowych oktonarzy lub nowenariuszy i kończy się dwuwierszem dziesięcio- lub hendekasylabowym o innym rymie, bogatym lub homonimicznym. Rozbieżności i nieprawidłowości w prozodii można przypisać kopiście, ale także licznym latynizmom i galicyzmom. W obecnej postaci Legenda jest niekompletna i zatrzymuje się nagle po 257 wersach o powolnym tempie, tuż przed przybyciem sług Eufemiana do Edessy. Obejmuje narodziny Aleksego, jego małżeństwo, nawoływania do żony, ucieczkę do Laodycei i początki życia żebraczego.