Alexander Shulgin

Alexander Shulgin
Ilustracja
Alexander Shulgin (2011); w tle jego żona Ann
Data i miejsce urodzenia

17 czerwca 1925
Berkeley (Kalifornia)

Data i miejsce śmierci

2 czerwca 2014
Lafayette (Kalifornia)

Zawód, zajęcie

psychofarmakolog, chemik, autor

Małżeństwo

Ann Shulgin

Alexander „Sasha” Shulgin (ur. 17 czerwca 1925, zm. 2 czerwca 2014) – amerykański psychofarmakolog i chemik pochodzenia rosyjskiego, wynalazca leków, znany z prowadzenia kampanii na rzecz legalizacji wybranych substancji psychoaktywnych.

Przez większość życia mieszkał i pracował w Lafayette w Kalifornii. Samodzielnie zsyntetyzował oraz przebadał (na własnym ciele) ponad 200 nowych substancji psychoaktywnych, celem poszukiwań tych, które mogłyby się szczególnie przysłużyć ludziom jako narzędzia pomagające poszerzać własną świadomość. Doświadczenia z tej pracy opisał w swoich dwóch najbardziej znanych książkach (przygotowanych wraz z żoną, Ann Shulgin, która w późniejszym czasie pomagała mu także w badaniach):

PiHKAL traktuje o pochodnych fenyloetyloaminy, a TiHKAL o pochodnych tryptaminy. W obu z nich znajdują się informacje o syntezie opisywanych związków, bezpiecznych poziomów dawkowania i efektów ich zażycia.

Zainteresowanie Shulgina substancjami psychoaktywnymi rozpoczęło się w 1960 r., kiedy Shulgin miał 34 lata i po raz pierwszy zażył meskalinę (która występuje naturalnie m.in. w kaktusie pejotlu).

Wśród najważniejszych psychedelików bądź powiązanych substancji, które zostały zsyntetyzowane i zbadane po raz pierwszy przez Shulgina, a także zyskały dzięki niemu popularność, można wymienić: 2C-B; DOM oraz Ariadne (4C-D). Szczególnie dobrze przebadane zostały przez Alexandra Shulgina pochodne związku fenyloetyloaminy należące do grupy 2C, w tym 2C-B oraz 2C-I.

Był członkiem Stowarzyszenia Mensa.

Życiorys

Po uzyskaniu stopnia doktora biochemii na Uniwersytecie Berkeley w 1954 roku rozpoczął pracę jako kierownik grupy badawczej w BioRad Laboratories. Równolegle pracował dla Dow Chemical Company. Autor ponad 200 publikacji naukowych, 20 patentów i 20 rozdziałów w książkach naukowych. Znany z propagowania medycznego użycia MDMA w środowisku psychologów i psychiatrów w latach 70. i 80. XX wieku, a także z opracowania nowej metody jej syntezy w 1976 roku. Był zwolennikiem podjęcia szeroko zakrojonych badań nad znalezieniem takich substancji, które byłyby bezpieczne dla zdrowia.

Pracował jako doradca amerykańskiej Drug Enforcement Administration (DEA), otrzymawszy od niej licencję na posiadanie nielegalnych substancji psychoaktywnych. Jednak w 1994 roku agencja ta przeprowadziła niezapowiedzianą kontrolę laboratorium Shulgina i odebrała mu licencję, uzasadniając to nieprawidłowościami w prowadzonej przez niego dokumentacji. Dostał też karę grzywny 25 tysięcy dolarów za posiadanie anonimowych próbek nielegalnych substancji nadesłanych mu do przetestowania.

Przypisy

  1. ↑ Luc Sala, Alexander Shulgin: why I discover psychedelic substances [online], YouTube, 6 lutego 2007 [dostęp 2026-09-20].
  2. ↑ Dennis Romero, Sasha Shulgin, Psychedelic Chemist [online], przedruk z Los Angeles Times, Erowid, 5 września 1995 [dostęp 2026-09-21] (ang.).
  3. ↑ Mike Jay, Mescaline: a global history of the first psychedelic, New Haven: Yale University Press, 2019, ISBN 978-0-300-23107-6.
  4. 1 2 Alexander T. Shulgin, Ann Shulgin, PiHKAL. A Chemical Love Story, Berkeley: Transform, 2010, ISBN 978-0-9630096-0-9.
  5. ↑ 2C-B Is the Drug Taking Over the UK's Clubs [online], VICE, 5 marca 2019 [dostęp 2026-09-20] (ang.).
  6. ↑ Celia Ford, What in the world is pink cocaine? [online], Vox, 4 listopada 2024 [dostęp 2026-09-20] (ang.).
  7. ↑ Molly Lambert, Alexander Shulgin (1925-2014): Godfather of Psychedelics and Ecstacist [online], 4 czerwca 2014 [dostęp 2026-09-20] (ang.).
  8. ↑ Keeper Trout, Paul F. Daley, The origin of 2,5‐dimethoxy‐4‐methylamphetamine (DOM, STP), „Drug Testing and Analysis”, 16 (12), 2024, s. 1496–1508, DOI: 10.1002/dta.3667 (ang.).
  9. ↑ Matthew J. Baggott, Learning about STP: A Forgotten Psychedelic from the Summer of Love, „History of Pharmacy and Pharmaceuticals”, 65 (1), 2023, s. 93–116, DOI: 10.3368/hopp.65.1.93 (ang.).
  10. ↑ Michael J. Cunningham i inni, Pharmacological Mechanism of the Non-hallucinogenic 5-HT 2A Agonist Ariadne and Analogs, „ACS Chemical Neuroscience”, 14 (1), 2023, s. 119–135, DOI: 10.1021/acschemneuro.2c00597, PMID: 36521179, PMCID: PMC10147382 (ang.).
  11. ↑ Alexander T. Shulgin, Tania Manning, Paul F. Daley, The Shulgin Index. Volume One, Berkeley, CA: Transform Press, 2011, s. 7–9 [dostęp 2026-09-21] (ang.).
  12. ↑ Shulgin AT (1987), The "Social-Chemistry" of Pharmacological Discovery: Interview with Dr. Alexander T. Shulgin. January 26, 1986, Social Pharmacology. 1 (3), 26 stycznia 1986 [dostęp 2025-07-12] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-12], s. 279–290.
  13. ↑ Scott Alexander, Book Review: PiHKaL [online], Slate Star Codex, 12 sierpnia 2016 [dostęp 2021-12-30] (ang.).
  14. ↑ DEA Raid of Shulgin’s Laboratory. [w:] Erowid [on-line]. 2004-01-08. [dostęp 2017-11-21]. (ang.).