Alfred Wiedermann

Alfred Wiedermann
Data i miejsce urodzenia

2 stycznia 1890
Cieszyn

Data i miejsce śmierci

11 lutego 1971
Baden-Baden

Alma Mater

Politechnika w Brnie

Wpłynął na

modernizm

Praca
Budynki

Gimnazjum Polskie w Bielsku-Białej

kaplica św. Jana Sarkandra na wzgórzu Kaplicówka w Skoczowie

Alfred Anton Wiedermann (ur. 2 stycznia 1890 w Cieszynie, zm. 11 lutego 1971 w Baden-Baden) – architekt związany ze Śląskiem Cieszyńskim, przedstawiciel wczesnego modernizmu.

Życiorys

Urodził się w Cieszynie w rodzinie austriackiego urzędnika państwowego Antona Wiedermanna i jego żony Johanny. Po ukończeniu szkoły powszechnej i średniej oraz odbyciu praktyk w cieszyńskiej firmie budowlanej Karla Friedricha studiował w latach 1908–1912 na wydziale budownictwa Politechniki w Brnie. Okresy wakacyjne przeznaczał na praktyki w firmie budowlanej Ludwiga Kametza. W latach 1912–1914 pracował w biurze architektonicznym Maxa Hansa Jolego. Następnie rozpoczął naukę na wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych, którą przerwało w roku 1916 powołanie do wojska. Jednocześnie praktykował u architekta Rudolfa Frassa. W latach 1916–1918 służył w wojsku austro-węgierskim osiągając stopień plutonowego. Został zwolniony z wojska jeszcze przed końcem I wojny światowej z powodu ciężkiej choroby płuc, na którą zapadł.

Po powrocie do Cieszyna założył w 1919 r. własną pracownię architektoniczną. Mieściła się przy Rynku 20, podczas gdy sam Wiedermann mieszkał w zaprojektowanej przez siebie willi na Górnym Przedmieściu przy ulicy Błogockiej 14. W 1921 r. ożenił się z Małgorzatą Borger, córką Salomona Borgera. Z tego związku urodził się w 1926 r. syn Edwin. W roku 1935 architekt wraz z rodziną przeniósł się do Bielska i zamieszkał przy ulicy Kołłątaja 14 w nowo budowanej wtedy modernistycznej dzielnicy Aleje Sułkowskiego, której sam był głównym projektantem.

Po wybuchu II wojny światowej został zmuszony do zamknięcia swojej pracowni, przyczyną było żydowskie pochodzenie żony. Pracował w biurze budowlanym inż. Wiesnera do roku 1944, kiedy nie zgodziwszy się na rozwód z Małgorzatą, został aresztowany przez Gestapo i wysłany do obozu pracy przymusowej w Rositz w Turyngii, jednej z filii Buchenwaldu.

W roku 1945 powrócił na Śląsk Cieszyński i ponownie otworzył swoją pracownię, która działała jeszcze przez cztery lata, zanim została znacjonalizowana. Później Wiedermann został zatrudniony na stanowisku architekta w Centralnym Zarządzie Przemysłu Metali Nieżelaznych w Katowicach, a następnie w katowickim Miastoprojekcie. Otrzymał mieszkanie służbowe przy obecnej ulicy Henryka Le Ronda (wówczas Lenina) 9a. Od 1955 r. ze względu na pogarszający się stan zdrowia pracował z domu. Jedną z prac wykonanych przez Wiedermanna w tym okresie był nieistniejący już Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej na dzisiejszym placu św. Mikołaja w Bielsku.

W 1957 r., w trakcie pierwszej po wysiedleniach wielkiej fali emigracyjnej pozostałych na terenie Polski Niemców, za namową syna Edwina wyjechał do Niemiec Zachodnich. Zmarł 11 lutego 1971 r. w Baden-Baden.

Wybrane realizacje

I Liceum Ogólnokształcące w Bielsku-Białej
Dom Oficerski w Bielsku-Białej
Kamienica przy ulicy Karola Miarki 15 w Bielsku-Białej, projekt Alfreda Wiedermanna
Zespół Szkół nr 1 w Wiśle
Urząd Gminy w Goleszowie

Przypisy

  1. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 245.
  2. ↑ Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, Suplement [tom IV], Cieszyn 2014, s. 309.
  3. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 246.
  4. 1 2 Czernek 2014 ↓, s. 274.
  5. 1 2 3 Czernek 2014 ↓, s. 275.
  6. 1 2 3 Czernek 2014 ↓, s. 276.
  7. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 277.
  8. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 247.
  9. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 253.
  10. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 258.
  11. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 259.
  12. 1 2 Czernek 2014 ↓, s. 260.
  13. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 266.
  14. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 263.
  15. 1 2 Czernek 2014 ↓, s. 270.
  16. ↑ Czernek 2014 ↓, s. 272.
  17. ↑ Spis obiektów nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków z terenu województwa śląskiego (stan na 27 listopada 2023 r.) (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2023-12-02]

Bibliografia