Amartya Sen

Amartya Sen
Ilustracja
Państwo działania

Indie, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania

Data i miejsce urodzenia

3 listopada 1933
Santiniketan (Bengal Zachodni)

Pełne imię i nazwisko

Amartya Kumar Sen

profesor
Specjalność: ekonomia (ekonomia rozwoju, dobrobytu, teoria wyboru społecznego)
Alma Mater

Presidency College
Trinity College

Uczelnia

Oksford, Harvard, Cambridge, London School of Economics, uniwersytety w Delhi i Kalkucie

Odznaczenia
Order Bharat Ratna (Indie) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Zasługi Naukowej (Brazylia) Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Gwiazda Orderu Orła Azteckiego (Meksyk) Order Towarzyszy Honoru (Wielka Brytania)
Nagrody

Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii
Nagroda Księżnej Asturii

Amartya Kumar Sen (ur. 3 listopada 1933 w Santiniketan w stanie Bengal Zachodni) – indyjski ekonomista, laureat Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 1998 roku.

Życiorys

Amartya Sen wychowywał się w rodzinie indyjskich akademików – jego ojciec był wykładowcą na uniwersytecie w Dhace. Jako nastolatek, w latach 40., był świadkiem zamieszek wywołanych przez walczących ze sobą indyjskich muzułmanów i Hindusów, co, jak sam potem pisał, mocno wpłynęło na jego sposób postrzegania świata.

Studiował w Presidency College w Kalkucie i Trinity College w Cambridge, gdzie obronił w 1959 doktorat. Był uczniem Joan Robinson. Wykładał na wielu uczelniach indyjskich i zagranicznych (Oksford, Harvard, Cambridge, London School of Economics, uniwersytety w Delhi i Kalkucie). Był prezydentem wielu stowarzyszeń ekonomistów (w tym m.in. International Economic Association). Jest honorowym doradcą międzynarodowej organizacji pozarządowej Oxfam.

W swoich badaniach łączy zagadnienia ekonomiczne z etyką i filozofią. Zajmował się podłożem aksjologicznym decyzji ekonomicznych, zagadnieniami ubóstwa i głodu. Jest współtwórcą Wskaźnika Rozwoju Społecznego (ang. Human Development Index), który określa poziom rozwoju danego kraju na tle innych.

Za prace nad ekonomią dobrobytu został uhonorowany Nagrodą Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 1998.

Pola zainteresowań naukowych

Poglądy

Kontrowersja missing women

W latach 1990–1992 opublikował serię artykułów, w których argumentował, że w krajach azjatyckich żyje ponad 100 milionów mniej kobiet niż powinno (tzw. problem missing women, czyli brakujących kobiet). Postulował w nich, że jest to spowodowane dyskryminacją kobiet przez mężczyzn i dyskryminacyjną politykę rządów państw azjatyckich. Próbowano również argumentować, że może to być jednym z efektów polityki jednego dziecka w Chinach, ponieważ kobiety przypuszczające, że urodzą dziewczynkę często dokonywały z tego powodu aborcji. Późniejsze badania sugerowały jednak, że przyczyny niedoboru kobiet w Azji mogą mieć przyczyny czysto biologiczne. Wydawało się bowiem, że kobiety zarażone wirusem zapalenia wątroby typu B rodzą dużo częściej chłopców niż dziewczynki, a w krajach azjatyckich wiele kobiet zarażonych jest właśnie tym wirusem. Nowsze badania sugerują jednakowoż, że kulturowe wytłumaczenie zjawiska missing women przez Sena jest bliższe prawdy, gdyż wpływ wirusowego zapalenia wątroby typu B nie wydaje się być statystycznie istotny.

Wybrane prace w oryginale

Książki (pierwsze wydania):

Tłumaczenia prac na j. polski

Monografie na temat koncepcji Sena w j. polskim

Przypisy

  1. ↑ Amartya Sen: Identity & Violence: The Illusion of Destiny. London: Penguin Books, 2007, s. 170-171. ISBN 978-0-141-02780-7.
  2. ↑ Sen Amartya Kumar, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-05-07].
  3. ↑ Biographical Note na stronie Uniwersytetu w Harvardzie
  4. ↑ Amartya Sen. Rational Fools: A Critique of the Behavioural Foundations of Economic Theory. „Philosophy & Public Affairs”. 6 (4), s. 317-344, 1977. DOI: 10.2307/2264946. JSTOR: 2264946.
  5. ↑ Amartya Sen. Behaviour and the Concept of Preference. „Economica”. 40 (159), s. 241-259, Aug 1973. DOI: 10.2307/2552796. JSTOR: 2552796.
  6. ↑ Amartya Sen: Commodities and Capabilities. Oxford: Oxford University Press, 1987.
  7. ↑ Amartya Sen. Human Rights and Asian Values. „The New Republic”, 14.07.1997. Zob. też linki zewnętrzne u dołu tej strony.
  8. ↑ Amartya Sen: Identity & Violence: The Illusion of Destiny. New York: W. W. Norton, 2006.
  9. ↑ Amartya Sen. More than 100 Million Women Are Missing. „New York Review of Books”, 1990.
  10. ↑ Emily Oster. Hepatitis B and the Case of the Missing Women. „Journal of Political Economy”. 113 (6), 2005.
  11. ↑ Len Ming-Jen, Luoh Ming-Ching. Can Hepatitis B Mothers Account for the Number of Missing Women? Evidence from Three Million Newborns in Taiwan. „The American Economic Review”. 98 (5), 2008. JSTOR: 29730171.
  12. ↑ Monica Das Gupta. Explaining Asia's “Missing Women”: A New Look at the Data. „Population and Development Review”. 31 (3), 2005. DOI: 10.1111/j.1728-4457.2005.00082.x.

Linki zewnętrzne