Amforiskos

Po lewej: amforiskos z terakoty, wysokość ok. 24 cm, Cypr, ok. 550–525 (Metropolitan Museum of Art); po prawej: rysunek profilu i przekroju przykładowego amforiskosa

Amforiskos (stgr. αμφορισκος, pol. mała amfora) – rodzaj starożytnego greckiego naczynia ceramicznego na wonne olejki.

Charakterystyka

Amforiskosy były rodzajem małych amfor z krótką szyjką i dwoma uchwytami, używanym do przechowywania pachnących olejków (perfum). Odgrywały swoją rolę przy pielęgnacji i higiennie osobistej. Informacji o ich zastosowaniu dostarczają głównie przedstawienia na stelach attyckich oraz malunki na naczyniach, z których jasno wynika, że były używane głównie przez kobiety, podobnie jak alabastron (w kosmetyce, olej po kąpieli).

Formy

Amforiskos cypryjski, 1050–750 p.n.e. (Muzeum Narodowe w Warszawie)
Amforiskos attycki w formie migdała, ok. 400 p.n.e. (Metropolitan Museum of Art)
Amforiskos południowoitalski, ok. 340–320 p.n.e. (Metropolitan Museum of Art)
Orientalizujący amforiskos koryncki, ok. 600–575 p.n.e. (Museo archeologico nazionale dell’Umbria)
Amforiskos rodyjski z Kamejros, ok. 550–525 p.n.e. (Luwr)

Zobacz też

Typologia antycznej ceramiki greckiej

Przypisy

↑ Amphoriskoi. getty.edu. [dostęp 2022-07-18]. (ang.).
↑ Charlotte Scheffer: Ceramics in Context: Proceedings of the Internordic Colloquium on Ancient Pottery, Held at Stockholm. sztokholm: Almqvist & Wiksell, 2001, s. 57. ISBN 978-91-2201-913-8. (ang.).

[1] Amphoriskoi. getty.edu. [dostęp 2022-07-18]. (ang.).

[2] Charlotte Scheffer: Ceramics in Context: Proceedings of the Internordic Colloquium on Ancient Pottery, Held at Stockholm. sztokholm: Almqvist & Wiksell, 2001, s. 57. ISBN 978-91-2201-913-8. (ang.).

Naczynia na wino	Amfora Chous Kantaros Kotyle Kyatos Kyliks Lagynos Lakaina Mastos Ojnochoe Olpe Pelike Psykter Ryton Skyfos
Naczynia na wodę	Amfora Hydria Hydriskos Situla
Naczynia do mieszania	Dejnos Krater
Do gotowania	Chytra Lebes Olla
Zastawa stołowa	Talerz rybny
Na wonności, substancje oleiste; weselne	Alabastron Amforiskos Aryballos Askos Eksaleiptron (plemochoe, koton) Epichysis Guttus Lebes gamikos Lekyt Lutrofora Lydion Pelike Pyksis
Ceramika rytualna	Kernos Lekyt Lutrofora Fiale
Przechowywanie i inne	Amfora Chytra Kalatos Lebes Lekane Lekanis Pelike Pitos Situla Stamnos
Inne	Amis Epinetron Lampka oliwna
Techniki	Styl czerwonofigurowy Styl czarnofigurowy Styl geometryczny Styl kerczeński Ceramika białogruntowana Ceramika bilingwiczna Ceramika czarnopokostowana
Malarstwo wazowe	Amfora panatenajska Corpus Vasorum Antiquorum Hydrie Hadra Greccy malarze wazowi John D. Beazley Typologia