_MET_DP325379_cropped_white-bg.jpg)
_(8726686108).jpg)
Stamnos (stgr. στάμνος, lm stamnoi) – pękate, amforowate naczynie zasobowe o krótkiej szyi, szerokim wylewie i dwóch poziomych imadłach przy korpusie w górnej części brzuśca.
Służyło głównie do przechowywania wina, oliwy i przypuszczalnie innych płynów, lecz zapewne też do ich mieszania. Powstało w okresie archaicznym prawdopodobnie w Lakonii lub w Etrurii. W Atenach pojawiło się ok. 530 p.n.e. i w znacznej części było wytwarzane na eksport.
Jako jedyne naczynie do wina stamnos często wyposażano w nakrycie (pokrywkę). Podobnie jak kantaros, odgrywał rolę w kulcie Dionizosa, ponieważ sceny malarstwa wazowego wskazują, iż korzystano z niego w obrzędach dionizyjskich. Z kontekstu przedstawień wynika, że przypuszczalnie mógł służyć jako naczynie (stągiew) na wino nierozcieńczone.
W innym znaczeniu terminu tego używano dla określenia otwartego zbiornika służącego do obmywania, w rodzaju współczesnej umywalki. Odnoszono go do krągłej, dużej i głębokiej misy osadzonej na rozszerzonym u dołu słupku zakończonym głowicą jońską. W scenach ceramiki czerwonofigurowej często ukazywano ją w czynnościach higienicznych w łazience domowej albo w palestrze. Stamnos ten niekiedy wyrabiany z terakoty, najczęściej jednak wyciosywany był z bloku kamienia. Napełniano go ręcznie wodą przynoszoną w hydrii, a zimą podgrzewaną wcześniej w miednicy.
