Amphiesmenoptera

	Amphiesmenoptera
	Kiriakoff(inne języki) 1948
	Okres istnienia: perm–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Amphiesmenoptera, od lewej, góra: chruścik Hydropsyche sp., motyl Danaus plexippus; dół: motyl Pyrrharctia isabella, Kinitocelis brevicostata (Tarachoptera)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Podtyp	tchawkodyszne
Gromada	owady
Podgromada	owady uskrzydlone
(bez rangi)	skrytoskrzydłe
Nadrząd	Amphiesmenoptera
	Systematyka w Wikispecies

Amphiesmenoptera – klad w randze nadrzędu owadów skrytoskrzydłych, obejmuje grupy siostrzane motyli i chruścików oraz wymarły rząd Tarachoptera; występuje w zapisie kopalnym od permu.

Pochodzenie

Ostatni wspólny przodek motyli i chruścików jest dobrze opracowany pod kątem teoretycznym, ale nie wyznaczono go z zapisu kopalnego. Nie wiadomo, kiedy te dwa rzędy wydzieliły się z Amphiesmenoptera. Najstarsze skamieniałości odpowiadające prymitywnym motylom lub chruścikom pochodzą z permskich skał z Australii i Azji Środkowej. Z uwagi na fakt, że wiele prymitywnych motyli, np. z nadrodziny Micropterigidae żeruje na mchach i porostach, oraz zważywszy, że chruściki żyją w ekosystemach wodnych, można wywnioskować, że przedstawiciele grupy pnia tych nadrzędów żyli w środowisku o dużej wilgotności bądź w pobliżu wody.

Cechą wspólną dla grupy jest występowanie łusek(inne języki) na skrzydłach w każdej z nich na wczesnym etapie ewolucyjnym. Badania filogenetyczne (2022) wykazały monofiletyczne pochodzenie łusek u wspólnego przodka Tarachoptera, motyli i chruścików, u Tarachoptera stwierdzono plezjomorficzny charakter morfologii łusek. Chruściki również dysponowały łuskami w rodzinie Lepidochlamidae, w toku ewolucji utraciły je.

Systematyka

Amphiesmenoptera obejmuje rzędy:

Kladem siostrzanym wobec Amphiesmenoptera jest Antliophora(inne języki).

Przypisy

1 2 3 4 NaoyukiN. Yonemura NaoyukiN. i inni, Conservation of a pair of serpin 2 genes and their expression in Amphiesmenoptera, „Insect Biochemistry and Molecular Biology”, 42 (5), 2012, s. 371–380, DOI: 10.1016/j.ibmb.2012.01.008, ISSN 0965-1748 [dostęp 2022-12-22] (ang.).
↑ Amphiesmenoptera - Organism - CNGBdb [online], db.cngb.org [dostęp 2022-12-22] .
1 2 3 Wiggins 1984 ↓, s. 2.
1 2 Wiggins 1984 ↓, s. 3.
1 2 3 4 JiajiaJ. Wang JiajiaJ. i inni, Early evolution of wing scales prior to the rise of moths and butterflies, „Current Biology”, 32 (17), 2022, 3808–3814.e2, DOI: 10.1016/j.cub.2022.06.086 [dostęp 2022-12-22] (ang.).
↑ WolframW. Mey WolframW., WilfriedW. Wichard WilfriedW., PatrickP. Müller PatrickP., BoB. Wang BoB., The blueprint of the Amphiesmenoptera – Tarachoptera, a new order of insects from Burmese amber (Insecta, Amphiesmenoptera), „Fossil Record”, 20 (2), 2017, s. 129–145, DOI: 10.5194/fr-20-129-2017, ISSN 2193-0066 [dostęp 2022-12-22] (ang.).

Bibliografia

G. B. Wiggins: Keynote address: Trichoptera, some concepts and questions. W: John C. Morse: Proceedings of the fourth International Symposium on Trichoptera, Clemson, South Carolina, 11-16 July 1983. The Hague: W. Junk, 1984. ISBN 90-6193-003-0. OCLC 10753228. [dostęp 2022-12-22].

[:0-1] 1 2 3 4 NaoyukiN. Yonemura NaoyukiN. i inni, Conservation of a pair of serpin 2 genes and their expression in Amphiesmenoptera, „Insect Biochemistry and Molecular Biology”, 42 (5), 2012, s. 371–380, DOI: 10.1016/j.ibmb.2012.01.008, ISSN 0965-1748 [dostęp 2022-12-22] (ang.).

[Amphiesmenoptera_Organism-2] Amphiesmenoptera - Organism - CNGBdb [online], db.cngb.org [dostęp 2022-12-22] .

[CITEREFWiggins19842-3] 1 2 3 Wiggins 1984 ↓, s. 2.

[CITEREFWiggins19843-4] 1 2 Wiggins 1984 ↓, s. 3.

[:1-5] 1 2 3 4 JiajiaJ. Wang JiajiaJ. i inni, Early evolution of wing scales prior to the rise of moths and butterflies, „Current Biology”, 32 (17), 2022, 3808–3814.e2, DOI: 10.1016/j.cub.2022.06.086 [dostęp 2022-12-22] (ang.).

[doi10.5194/fr-20-129-2017-s129-145-6] WolframW. Mey WolframW., WilfriedW. Wichard WilfriedW., PatrickP. Müller PatrickP., BoB. Wang BoB., The blueprint of the Amphiesmenoptera – Tarachoptera, a new order of insects from Burmese amber (Insecta, Amphiesmenoptera), „Fossil Record”, 20 (2), 2017, s. 129–145, DOI: 10.5194/fr-20-129-2017, ISSN 2193-0066 [dostęp 2022-12-22] (ang.).