Anna Louise Strong

Rodzina i dzieciństwo

Urodziła się we Friend w stanie Nebraska, w skromnym, dwupokojowym domu pastora. Była najstarszą z trójki dzieci pastora kongregacjonalnego Sydneya Dixa Stronga i Ruth Marii Strong z domu Tracy, działaczki misyjnej. Jej ojciec, który często zmieniał parafie, przeniósł rodzinę do Mount Vernon w Ohio (1887), następnie do Cincinnati (1892) i ostatecznie do Oak Park w Illinois (1897).

Strong była dzieckiem o wcześnie rozwiniętych zdolnościach intelektualnych. Nauczyła się czytać w wieku czterech lat, a wiersze zaczęła pisać już w wieku sześciu lat. W Cincinnati ukończyła ósmą klasę mając 11 lat, przy okazji poprawiając nauczycieli w kwestiach merytorycznych. W Oak Park ukończyła liceum w wieku 15 lat. Jeszcze jako dwunastolatka koordynowała lekcje szycia w domach dla ubogich w zachodniej części Chicago (West Side), angażując się już wówczas w pracę społeczną. Pisała również dla magazynów młodzieżowych, m.in. amerykańskiej prasy popularnej, co sprzyjało wczesnemu rozwojowi jej kariery pisarskiej.

Edukacja wyższa i doktorat

Po ukończeniu liceum spędziła półtora roku w Niemczech i Szwajcarii, gdzie intensywnie studiowała języki, przygotowując się do kariery naukowej. W 1902 roku wstąpiła do Oberlin College, rok później przenosząc się do Bryn Mawr College. Powróciła do Oberlin na ostatni rok i w przyspieszonym trybie ukończyła studia z wysokimi wyróżnieniami (cum laude) w 1905 roku, uzyskując tytuł B.A.

Wiosną 1906 roku rozpoczęła studia podyplomowe na Uniwersytecie Chicagowskim, jednocześnie pracując w fabryce konserw i angażując się w działalność w Hull House, prowadzonym przez Jane Addams – ośrodku reformatorskim i badań społecznych. Hull House, gdzie pracowała kilka dni w tygodniu, dostarczył jej bliskiego kontaktu z biedą miejską i nierównościami społecznymi, których obserwacja kształtowała jej światopogląd.

W 1908 roku otrzymała tytuł Ph.D. magna cum laude. Obroniła swoją rozprawę doktorską The Psychology of Prayer (Psychologia modlitwy) przed połączonymi wydziałami filozofii i teologii uniwersytetu. W swojej pracy broniła tezy, opartej na pismach średniowiecznych mistyków i współczesnych teoretyków psychologii społecznej, że modlitwa może wspomóc człowieka w pełnieniu obowiązków społecznych i zaangażowaniu się w reformę społeczną. W wieku zaledwie 22 lat była wówczas najmłodszą kobietą, która otrzymała doktorat z tej uczelni.

Wczesna kariera zawodowa (1908–1916)

Po obronie doktoratu w 1908 roku wyjechała do Seattle – miasta słynącego z postępu społecznego i własności komunalnej – gdzie u boku ojca zaangażowała się w organizowanie akcji społecznych. Razem ze swoim ojcem, organizowała programy „Know Your City” (Poznaj Swoje Miasto), łączące wykłady akademickie, dyskusje obywatelskie i spacery po mieście, mające na celu edukację mieszkańców o problemach miejskich. Razem z ojcem napisała serię publikacji zatytułowanych Bible Hero Classics (Klasycy Biblii), których celem było przybliżenie młodemu pokoleniu postaci biblijnych na równi z historycznymi i legendarnymi bohaterami.

Do 1910 roku przeprowadziła się do Nowego Jorku, gdzie podjęła pracę dla Russell Sage Foundation w dziedzinie higieny dziecka i profilaktyki zdrowotnej. Jednocześnie pisała artykuły opowiadające o warunkach życia w ubogich dzielnicach dla magazynu Survey, który był wiodącą publikacją zajmującą się problemami społecznymi. We wrześniu 1910 roku podjęła drugą, czasami wyczerpującą pracę na zlecenie Krajowego Komitetu ds. Pracy Dzieci (National Child Labor Committee). Polegała ona na prezentowaniu w całym kraju pokazów stereoskopowych i filmowych o warunkach pracy dzieci i zagrożeniach dla zdrowia publicznego. Przygotowując jedną z takich wystaw w Kansas City, wstąpiła do Socjalistycznej Partii Stanów Zjednoczonych, uznawszy, że reformy liberalne nie wystarczą do rozwiązania systemowych problemów kapitalizmu.

W tym okresie Strong cieszyła się zainteresowaniem ze strony wielu mężczyzn, w tym wpływowych reformatorów: sędziego Bena Lindseya, znanego z walki o prawa dzieci, i Rogera Baldwina, przyszłego założyciela American Civil Liberties Union. Była krótko i nieoficjalnie związana z Baldwinem, ale uznała go za zbyt sceptycznego w kwestiach religijnych, a sama wiarę uważała za niezbędny element osobowości partnera.

Jesienią 1912 roku Strong podjęła trzecią pracę – kierowanie projektami wystawienniczymi dla Biura ds. Dzieci (U.S. Children’s Bureau) w Waszyngtonie. Formalnie była jednocześnie powiązana z trzema głównymi krajowymi organizacjami zajmującymi się reformą społeczną, pracując dla każdej z nich na niepełny etat. Wiosną 1913 roku wyjechała do Irlandii, do Dublina, gdzie zorganizowała wystawę opieki nad dziećmi na życzenie żony lorda namiestnika Irlandii, pokazując zachodnioeuropejskim społeczeństwom amerykańskie osiągnięcia w zakresie ochrony praw dziecka.

W tamtych latach była bardzo obciążona pracą, pisząc jednocześnie dla czterech różnych czasopism i używając czterech pseudonimów literackich. Jako redaktorka prowadząca periodyk Advance (konserwatywne pismo protestanckie) pisała tygodniowo artykuły dla dzieci, trzy kolumny dla kobiet interesujących się reformą społeczną i tuzin recenzji książek. Mimo że liczba prenumeratorów znacznie wzrosła, redaktorzy, zaniepokojeni jej coraz bardziej lewicową linią redakcyjną, zdecydowali się ją zwolnić.

Powrót do Seattle i Rada Szkolna

W październiku 1916 roku wróciła do Seattle, motywowana pragnieniem bardziej bezpośredniego zaangażowania się w walkę o sprawiedliwość społeczną. Kandydowała do parlamentu stanowego, ale bez powodzenia. Jednak w wyborach do rady szkolnej miasta zwyciężyła, zostając wybrana jako jedyna kobieta w składzie Rady Szkolnej Seattle (Seattle School Board). Była gorliwą zwolenniczką idealistycznej wizji prezydenta Wilsona na arenie międzynarodowej, ale jednocześnie stanowczo sprzeciwiała się przystąpieniu Ameryki do I wojny światowej i była aktywna w różnych grupach pacyfistycznych^{[potrzebny przypis]}.

Przełom: wejście USA do wojny

Wypowiedzenie wojny Niemcom przez USA w kwietniu 1917 roku było przełomem w jej życiu. Wspominała później, że przystąpienie USA do wojny było dla niej wstrząsem porównywalnym ze śmiercią matki i końcem jej idealistycznej wizji Ameryki, którą uznała za zawłaszczoną przez militarystów i spekulantów wojennych. To przekonanie utwierdziło ją w opinii, że system kapitalistyczny jest nierozerwalnie związany z wojną^{[potrzebny przypis]}.

Strong zaangażowała się w intensywną działalność radykalną. Broniła publicznie przeciwników poboru do wojska i objętych śledztwem działaczy pacyfistycznych. Anonimowo pisała lub redagowała około jednej czwartej treści dla Seattle Daily Call, pisma skierowanego do Industrial Workers of the World (IWW) – radykalnego związku robotniczego. Była głównym głosem broniącym praw pracowniczych i krytykującym mobilizację wojskową. W marcu 1918 roku jej działalność wpłynęła na to, że została odwołana ze stanowiska w wyniku referendum (recall election), przegrywając różnicą ponad 5 tysięcy głosów (27 157 do 21 824).

Kiedy w styczniu 1918 roku zniszczono drukarnię Seattle Daily Call, Strong została redaktorką działów i autorką artykułów opiniujących dla Seattle Union-Record, wpływowego tygodnika, który wkrótce przekształcił się w dziennik. Była to pierwsza w Ameryce gazeta o szerokim obiegu wydawana przez sam związek zawodowy, zarządzana przez Centralną Radę Pracy miasta. Pod pseudonimem literackim „Anise”, stale oskarżała administrację Wilsona o głębokie bankructwo moralne i represjonowanie wolności obywatelskich, szczególnie praw do protestu i zrzeszania się. Konsekwentnie broniła bolszewików, popierając rewolucję, a także opublikowała przemówienie Włodzimierza Lenina do Kongresu Sowietów z 1918 roku, co stanowiło posunięcie nietypowe w ówczesnej prasie amerykańskiej.

Strajk Generalny Seattle (1919)

Na początku lutego 1919 roku zyskała rozpoznawalność jako głos lewicy, publikując w „Seattle Union-Record” słynny artykuł wstępny „No One Knows Where”, ściśle związany z przygotowaniami do Strajku Generalnego w Seattle. Tekst ten sugerował nieprzewidywalność i potencjał strajku jako narzędzia zmiany społecznej. W listopadzie 1919 roku Departament Sprawiedliwości USA formalnie oskarżył Strong o dążenie do obalenia rządu USA i zachęcanie pracowników do sabotażu i nieposłuszeństwa. Jednak ponieważ Union-Record nie zawierał jawnych apeli do gwałtownej rewolucji czy przemocy, ława przysięgłych ostatecznie uniewinniła wszystkich oskarżonych, co uznano za zwycięstwo wolności prasy.

Rozczarowana wewnętrznymi podziałami wśród lewicy w Seattle, Strong posłuchała rady dziennikarza śledczego Lincolna Steffensa i zdecydowała się wyjechać poza Stany Zjednoczone, aby znaleźć miejsce, gdzie jej ideały były wcielane w rzeczywistość. Steffens namówił ją do wyjazdu do Rosji Radzieckiej. Stała się korespondentką dla Hearst's International News Service, autorką materiałów informacyjnych dla Amerykańskiego Komitetu Pomocy Kwakrów (American Friends Service Committee) i wysłanniczką Rady Pracy Seattle. Przed wjazdem do Rosji pracowała po kilkanaście godzin dziennie, pomagając białoruskim uchodźcom w Baranowiczach (wówczas Polska), co było jej wczesnym doświadczeniem humanitarnym w regionie^{[potrzebny przypis]}.

Praca humanitarna i początek dziennikarstwa

W 1921 roku podróżowała do dotkniętego głodem miasta Samara nad Wołgą (później Kujbyszew), gdzie pracowała w pomocy humanitarnej w ciągu dnia, a nocami relacjonowała sytuację dla prasy zachodniej. Po zarażeniu się tyfusem przez tydzień majaczyła w gorączce, a następnie musiała leczyć się przez siedem miesięcy w szpitalu w Moskwie. W 1922 roku zbliżyła się do Lwa Trockiego, wówczas drugiej najpotężniejszej postaci w ZSRR, dając mu lekcje angielskiego w zamian za edukację polityczną i dyskusje na temat rewolucji światowej. Te rozmowy były dla Strong ważnym doświadczeniem edukacyjnym, choć później, po wygnaniu Trockiego, zdystansowała się od niego. W 1923 roku rozpoczęła cykl corocznych podróży z wykładami w Stanach Zjednoczonych, omawiając doświadczenia radzieckiego eksperymentu. Nie była świadoma, że FBI rozpoczęło wówczas systematyczne monitorowanie jej działalności, tworząc obszerne archiwum na jej temat.

Strong stała się entuzjastką radzieckiego projektu społecznego. Jej artykuły pro-radzieckie ukazywały się w publikacjach: Hearst's International Magazine, The Nation, Collier’s, Survey i Current History. Podróżowała po kraju, aby osobiście obserwować sowieckie osiągnięcia, szczególnie imponowali jej członkowie partii poświęcający się pracy w trudnych warunkach w Donbasie, Kazachstanie czy Karelii. Atakowała zachodnią krytykę represji po rewolucji październikowej, jednocześnie usprawiedliwiając działania aparatu przemocy jako konieczne dla utrzymania rewolucji. Lenina określała w swoich tekstach mianem najważniejszej postaci epoki, człowieka, który przyniósł nową nadzieję ludzkości.

Kolonia im. Johna Reeda i eksperyment społeczny

Strong nigdy nie porzuciła swojego pierwotnego powołania: pracy społecznej i edukacji, podkreślając w pismach chęć aktywnego przeciwstawiania się światowemu chaosowi. W 1923 roku zaangażowała się w tworzenie i promocję Kolonii Dziecięcej im. Johna Reeda w Chwałynsku nad Wołgą – komuny rolniczej dla sierot po klęsce głodu. Zbierała fundusze w USA, opisała kolonię w książce Children of the Revolution (1925) i osobiście pracowała w tamtejszym sadzie, starając się stworzyć wzorcową, nowoczesną farmę. Eksperyment upadł jednak po dwóch latach z powodu niekompetencji zarządców i biurokracji. Trzy lata później promowała podobną inicjatywę – szkołę handlową „American Industrial Workshops” pod Moskwą, która również zakończyła się niepowodzeniem^{[potrzebny przypis]}.

Wyjazd do Chin i relacja z Michaiłem Borodinem

Jesienią 1925 roku wyjechała do Pekinu, gdzie przeprowadzała wywiady z chińskimi politykami dla North American Newspaper Alliance. Generała Zhang Zuolina oceniła jako pozbawionego zasad, Feng Yuxianga jako interesującego watażkę z potencjałem reformatorskim, natomiast wdowę po Sun Jat-senie, Song Qingling, uznała za osobę o niezwykłej delikatności.

W 1927 roku, po podróży do Meksyku, wróciła do Chin, odnawiając znajomość z Michaiłem Borodinem, sowieckim doradcą przy Kuomintangu. Borodin nie był tylko doradcą – stał się jej mentorem politycznym i kluczowym źródłem wiedzy o strategii Kominternu. Strong towarzyszyła jego delegacji podczas negocjacji, a w lipcu 1927 roku, po zerwaniu sojuszu przez Czang Kaj-szeka, była jedną z niewielu osób, które ewakuowały się z Borodinem przez pustynię Gobi. Wyprawa ta, odbyta w ekstremalnych warunkach, stała się kanwą jej książki China's Millions (1928), w której łączyła opis podróży z pochwałą budzących się mas azjatyckiego chłopstwa.

Po powrocie do Moskwy w 1927 roku publicznie wyrzekła się Lwa Trockiego, co było wyrazem jej politycznego pragmatyzmu w obliczu rosnącej władzy Stalina. W kolejnych latach podróżowała po Azji Centralnej, dokumentując rozwój przemysłu i kolektywizacji w tamtym regionie^{[potrzebny przypis]}.

Kolektywizacja i The Moscow News (1929–1939)

Obserwując proces kolektywizacji na przełomie lat 20. i 30., w prywatnej korespondencji przyznawała, że na Ukrainie dochodziło do aktów okrucieństwa i niesprawiedliwości. Tłumaczyła to jednak koniecznością gwałtownej modernizacji społeczeństwa i nadrabiania wielowiekowych zaległości w jedną dekadę. W publikacjach, takich jak The Soviets Conquer Wheat (1931), przedstawiała kolektywizację w pozytywnym świetle, opisując ją jako proces przywracający godność chłopom.

Opisując łagry w 1932 roku, sformułowała kontrowersyjną tezę, że więźniowie rzekomo preferowali życie w obozach ze względu na panujące tam „normalne” i „interesujące” warunki, co znacząco odbiegało od znanego dziś obrazu realiów obozowych i było zgodne z oficjalną linią propagandową władz radzieckich. W połowie lat 30. przekonywała zachodnich czytelników o postępowej roli tajnej policji OGPU i zaprzeczała istnieniu wielkiego głodu na Ukrainie. W latach 30. jeszcze silniej związała się środowiskowo z ruchem komunistycznym, choć w wielu opracowaniach podkreśla się, że nigdy formalnie nie została członkinią żadnej partii komunistycznej, mimo bliskiej współpracy z ich działaczami.

W 1931 roku wyszła za mąż za Joela Shubina, radzieckiego urzędnika, który zmarł w 1942 roku na chorobę płuc (niektóre źródła wskazują na gruźlicę), choć oficjalna propaganda mówiła o „śmierci z przepracowania”. Latem 1930 roku założyła anglojęzyczną gazetę Moscow Daily News, skierowaną do zachodnich specjalistów pracujących w ZSRR. Problemy z redakcją i cenzurą oraz wewnętrzne konflikty partyjne sprawiły, że gazeta stała się miejscem politycznych tarć.

Spotkanie ze Stalinem i dylematy moralne

W 1932 roku, w szczytowym momencie kryzysu wokół *Moscow Daily News*, Strong została wezwana na Kreml. Spotkanie z Józefem Stalinem, w którym uczestniczyli również Klimient Woroszyłow i Wiaczesław Mołotow, uznała za najważniejszy moment swojego życia. Stalin interweniował w spór redakcyjny na jej korzyść, krytykując partyjnych biurokratów za nadmierną cenzurę i brak elastyczności wobec czytelników zachodnich. To osobiste poparcie utwierdziło Strong w przekonaniu o słuszności drogi radzieckiej i sprawiło, że postrzegała Stalina nie jako dyktatora, lecz jako „człowieka, który słucha” i rozwiązuje problemy.

W 1935 roku wydała autobiografię I Change Worlds. Treść książki, zwłaszcza fragmenty dotyczące Stalina, była konsultowana z cenzurą partyjną, a sam Stalin osobiście nanosił poprawki. W swoich ówczesnych tekstach Strong wyrażała pogląd o względności i czasowości prawdy, przyznając, że jej przekaz jest selektywny i służy nowej rzeczywistości. W swojej książce This Soviet World (1936) kontynuowała obronę systemu, próbując wyjaśnić zachodniemu odbiorcy logikę radzieckiej polityki. W 1936 roku relacjonowała procesy moskiewskie, broniąc wymuszonych zeznań i podzielając oskarżenia o zdradę wobec starych bolszewików.

Wojna domowa w Hiszpanii i Chiny

Podczas wojny domowej w Hiszpanii odwiedziła Walencję, Madryt i Barcelonę. W książce Spain in Arms (1937) przedstawiała konflikt głównie jako starcie światowego faszyzmu z dążącym do wolności ludem hiszpańskim, w dużej mierze pomijając wątek inspirowanych przez ZSRR czystek wewnętrznych (wymierzonych m.in. w POUM).

Po wybuchu wojny chińsko-japońskiej w 1937 roku zmieniła swój stosunek do Czang Kaj-szeka. Wcześniej krytykowana przez nią postać, teraz – w obliczu japońskiej agresji – była przez nią kreowana na bohatera narodowego. Wstęp do jej książki One-Fifth of Mankind napisała żona generalissimusa, Song Meiling.

W grudniu 1940 roku, przebywając w Chongqingu, spotkała się z Zhou Enlaiem. Przywódca chińskiej lewicy zaprosił ją na „długie rozmowy w nocy”, chcąc dotrzeć do opinii zachodniej w obliczu planowanego ataku Kuomintangu na oddziały rewolucyjne (incydent w południowym Anhui). Przekazał jej wówczas 26-stronicowy tajny dokument opisujący szczegóły sytuacji, prosząc o jego upublicznienie „gdy nadejdzie właściwy czas”.

Pakt Ribbentrop-Mołotow i wybuch wojny

W 1940 roku broniła paktu Ribbentrop-Mołotow, argumentując, że służy on sprawie pokoju. Początkowo II wojnę światową określała mianem „drugiej wojny imperialistycznej”, usprawiedliwiając jednocześnie radziecką aneksję wschodniej Polski i krajów bałtyckich. W książce My Native Land (1940) krytykowała amerykański New Deal jako jedynie doraźny środek ratunkowy dla upadającego kapitalizmu i przewidywała nadejście w USA państwa korporacyjnego o cechach faszystowskich.

Gdy ZSRR przystąpił do wojny w 1941 roku po ataku Niemiec, Strong natychmiast zmieniła retorykę i opublikowała The Soviets Expected It, przekonując zachodnią opinię o sile radzieckiego oporu. Mimo postępującej choroby Pageta, która utrudniała jej poruszanie się, pozostała aktywna zawodowo. Po 1941 roku, przebywając głównie w Stanach Zjednoczonych, stała się nieformalnym ekspertem od spraw radzieckich, jeżdżąc z wykładami po kraju, by mobilizować poparcie dla sojuszu amerykańsko-radzieckiego. Doradzała również przy produkcji filmu Song of Russia (1944) i pisała powieści, takie jak Wild River (1943), gloryfikujące radziecki wysiłek wojenny i bohaterstwo zwykłych ludzi.

Polska: obserwator zmian (1919, 1944–1945)

Anna Louise Strong odwiedziła Polskę dwukrotnie, w skrajnie różnych okolicznościach. Po raz pierwszy przybyła w 1919 roku z misją Amerykańskiego Komitetu Pomocy Kwakrów (American Friends Service Committee), angażując się w walkę z epidemią tyfusu i obserwując skutki wojny polsko-bolszewickiej.

Jej druga wizyta miała miejsce zimą 1944–1945 roku. Była jedną z nielicznych zachodnich dziennikarek akredytowanych przy Armii Czerwonej, którym umożliwiono towarzyszenie wojskom wkraczającym do Polski. W książce I Saw the New Poland (1946) opisała swoje spotkania z przedstawicielami Rządu Tymczasowego, w tym z Bolesławem Bierutem i Edwardem Osóbką-Morawskim. Odwiedziła wyzwoloną Pragę, gdy lewobrzeżna Warszawa wciąż znajdowała się pod okupacją niemiecką, rozmawiając m.in. z generałem Marianem Spychalskim pośród ruin.

Jej relacja była silnie nacechowana ideologicznie – z aprobatą opisywała reformę rolną (będąc świadkiem parcelacji ziemi w Radzyniu) jako akt sprawiedliwości dziejowej. W sporze między rządem londyńskim a PKWN jednoznacznie opowiedziała się po stronie lubelskiej, pomijając represje wobec opozycji politycznej i przedstawiając nową władzę jako jedyną siłę zdolną odbudować kraj.

Ostatnia podróż do Yan’an i „Papierowy Tygrys”

W 1946 roku dotarła do bazy chińskich rewolucjonistów w Yan’an. W sierpniu tego roku przeprowadziła wywiad z Mao Zedongiem, w którym przywódca po raz pierwszy użył określenia „papierowy tygrys”, określając w ten sposób pozorną potęgę amerykańskiego imperializmu i broni atomowej.

W tym okresie, wraz z Edgarem Snowem i Agnes Smedley, zaliczana była do najważniejszych zachodnich korespondentów dokumentujących chińską rewolucję. Obok Snowa, słynącego z reporterskiego dystansu, i Smedley, koncentrującej się na losie żołnierzy i kobiet, Strong wnosiła do narracji o Chinach pogłębioną, marksistowską analizę polityczną. Podczas gdy Smedley angażowała się emocjonalnie, często towarzysząc oddziałom na froncie i organizując pomoc medyczną, Strong skupiała się na teorii i strukturach nowej władzy. Jej książka The Chinese Conquer China (1949) była jedną z pierwszych kompleksowych analiz zwycięstwa sił Mao.

Aresztowanie w Moskwie (1949)

W lutym 1949 roku, gdy siły Mao zajmowały Chiny, Strong – przebywająca wówczas w Moskwie w drodze na Daleki Wschód – została aresztowana i osadzona na Łubiance. Oskarżono ją o szpiegostwo na rzecz USA, co wpisywało się w narastającą paranoję Stalina wobec „kosmopolitów” i zachodnich sympatyków lewicy.

Po kilku dniach przesłuchań poinformowano ją o decyzji o natychmiastowej deportacji zamiast procesu sądowego. Oficjalnym uzasadnieniem łagodniejszego potraktowania był jej podeszły wiek (miała wówczas 63 lata). Została wydalona z ZSRR jako „szpieg amerykański” i w lutym 1949 roku deportowana bezpośrednio do Stanów Zjednoczonych, co na lata zamknęło jej drogę powrotu do krajów bloku wschodniego.

Po powrocie do USA apelowała do prasy, by nie wykorzystywano jej przypadku do antyradzieckiej propagandy w zimnej wojnie. Nigdy publicznie nie potępiła ZSRR, winą za aresztowanie obarczając niższych urzędników i pomyłki służb. W prywatnej korespondencji przyznawała jednak, że przez lata presja otoczenia i lojalność wobec sprawy skłaniały ją do przedstawiania niepełnego obrazu rzeczywistości radzieckiej, by nie szkodzić ruchowi. Izolacja polityczna w USA doprowadziła ją do stanów depresyjnych. Dodatkowo, w ramach antykomunistycznych represji, Departament Stanu odebrał jej paszport, uniemożliwiając wyjazd z kraju przez niemal dekadę.

Rehabilitacja i powrót do Chin

W 1955 roku władze radzieckie oczyściły ją z zarzutów, obarczając winą za jej aresztowanie Ławrientija Berię. Strong przyjęła to wyjaśnienie, sugerując nawet w wywiadach, że Beria mógł działać z inspiracji obcych wywiadów. W książce The Stalin Era (1956) przyznała, że w ZSRR panowała atmosfera paranoi, ale nadal ceniła Stalina za jego zdolności przywódcze. Swoje milczenie wobec wcześniejszych represji tłumaczyła poczuciem uczestnictwa w dziejowej misji, której nie wolno było zaszkodzić krytyką. Referat Chruszczowa o kulcie jednostki uznała za merytorycznie prawdziwy, lecz zbyt emocjonalny w formie.

Paszport odzyskała w 1958 roku, po przełomowym wyroku Sądu Najwyższego USA w sprawie Kent v. Dulles. Sędzia William O. Douglas w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że „prawo do podróżowania jest częścią 'wolności', której obywatel nie może być pozbawiony bez rzetelnego procesu prawnego”. Orzeczenie to zadało cios praktykom ery makkartyzmu, odbierając Departamentowi Stanu prawo do arbitralnego odmawiania dokumentów na podstawie przekonań politycznych, co umożliwiło Strong ostateczny wyjazd do Chin.

Ostatnie lata w Pekinie

W 1958 roku osiadła na stałe w Pekinie, gdzie została uhonorowana statusem „przyjaciela narodu chińskiego”. Mieszkała w komfortowych warunkach, ciesząc się przywilejami dostępnymi dla elity władzy. W swoich ostatnich publikacjach, takich jak biuletyn Letter from China, broniła polityki Mao, w tym stłumienia powstania tybetańskiego roku (które przedstawiała jako wyzwolenie z feudalizmu) oraz rewolucji kulturalnej. W okresie rewolucji kulturalnej była symbolicznie honorowana przez Czerwoną Gwardię, która – wbrew swoim zwyczajom wobec intelektualistów – otoczyła ją szacunkiem. W rozłamie radziecko-chińskim opowiedziała się po stronie Chin, krytykując ZSRR za rewizjonizm, a przywódców ruchów antykolonialnych w Azji (m.in. Pathet Lao) określała mianem „prymitywnych demokratów” (primitive democrats), co w języku marksistowskim oznaczało niski poziom rozwoju politycznego.