Antoni Grubski

Antoni Grubski
Piazda
Ilustracja
przodownik przodownik
Data i miejsce urodzenia

8 listopada 1896
Dominikowice

Data i miejsce śmierci

5 listopada 1974
Poznań

Przebieg służby
Lata służby

1919–1921, 1939

Formacja

Policja Państwowa

Jednostki

Posterunek PP w Brzezinach

Stanowiska

komendant

Główne wojny i bitwy

wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Faksymile
Odznaczenia
Antoni Grubski

Antoni Grubski, ps. „Piazda” (ur. 8 listopada 1896 w Dominikowicach, zm. 5 listopada 1974 w Poznaniu) – polski samouk i piekarz, przodownik Policji Państwowej i „policji granatowej” oraz plutonowy rezerwy Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 8 listopada 1896 w Dominikowicach, w rodzinie Stanisława, robotnika, i Józefy z Pietrowskich. Był samoukiem, nie ukończył żadnej szkoły. W 1911 wyjechał do Tånga och Rögle w Szwecji, gdzie przez pierwszy rok pracował jako robotnik, a przez kolejny rok praktykował w kuźni. W grudniu 1913 wrócił do kraju i 1 stycznia następnego roku rozpoczął praktykę w zawodzie ślusarza. 15 września 1914, po wybuchu I wojny światowej, rozpoczął praktykę piekarską, a później uzyskał wymagane kwalifikacje w zawodzie piekarza.

Od 14 lutego 1917 działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. 11 listopada 1918 uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w zamku w Uniejowie. Od następnego dnia służył w Wojsku Polskim, w grupie Jabłonna. Na początku stycznia 1919 został wcielony do 4. kompanii I batalionu 1 pułku piechoty Legionów. Przeszedł cały szlak bojowy pułku podczas wojny polsko-bolszewickiej, awansując na plutonowego. Szczególnie odznaczył się 8 sierpnia 1920 podczas walk o Kołpytów, kiedy to trzykrotnie odparł nieprzyjaciela i dając przykład innym żołnierzom poprowadził ich do kontrataku. Również podczas bitwy pod Białymstokiem (22 sierpnia tr.), pomimo rany w rękę, poprowadził atak na stanowiska bolszewickiej kompanii pod majątkiem Wysokostoczek i pozostawał w linii aż do momentu utraty przytomności. Za te czyny rozkazem Dowództwa 2 Armii nr 1512/I z 1 września 1920 przyznano Order Virtuti Militari V klasy. W 1921 został przeniesiony do rezerwy.

Od 1 lutego 1922 w Policji Państwowej. Etatowym funkcjonariuszem Komendy Policji Państwowej Okręgu Łódzkiego mianowany 22 marca 1923. Początkowo pełnił służbę na komisariacie PP w Kaliszu, następnie na posterunkach w Stawiszynie (od 15 lipca 1922), Zbiersku (od 7 września 1931, najpierw jako pełniący obowiązki komendanta posterunku, a od 24 maja 1932 już jako komendant), Koźminku (od 1 czerwca 1933, jako komendant posterunku) i Brzezinach (od 22 września 1937, na stanowisku komendanta posterunku). 1 lipca 1928 awansowany na starszego posterunkowego, a 1 kwietnia 1933 – przodownika.

Podczas kampanii wrześniowej ewakuował się (wraz z resztą kaliskich policjantów) z oddziałami wojskowymi na wschód kraju, a po ich rozwiązaniu powrócił do rodziny – do Stawiszyna. Aresztowany przez Niemców w styczniu 1940, wywieziony do Jarosławia i wcielony do Policji Polskiej. Jako policjant służył również na posterunkach w Czarnej i Kańczudze. Do Stawiszyna powrócił w kwietniu 1945, przejął wówczas po teściowej gospodarstwo rolne, na którym pracował do czerwca 1968. W sierpniu 1974 zamieszkał u syna w Poznaniu. Tam zmarł i spoczął na cmentarzu Jeżyckim (kwatera: J-33-4).

Żonaty z Natalią z domu Dams, z którą miał dwóch synów: Waldemara Antoniego (ur. 1926) i Remigiusza Janusza (ur. 1928).

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ W pracy pod redakcją Bogusława Polaka „Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945” błędnie podano, że Antoni Grubski spoczywa na poznańskim cmentarzu Junikowo.

Przypisy

  1. 1 2 3 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-07-14]..
  2. ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 4.
  3. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-07-14]..
  4. 1 2 Polak (red.) 1993 ↓, s. 66.
  5. ↑ Kolekcja ↓, s. 2, 4.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja ↓, s. 4.
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 4.
  8. ↑ Kolekcja ↓, s. 4, 5.
  9. ↑ Pomarański 1931 ↓, s. 83.
  10. ↑ Kolekcja ↓, s. 5.
  11. ↑ Polak (red.) 1993 ↓, s. 66–67.
  12. 1 2 3 Waliś 2019 ↓, s. 122.
  13. 1 2 Polak (red.) 1993 ↓, s. 67.
  14. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 12 marca 1921, s. 401.
  16. ↑ Pomarański 1931 ↓, s. 104.
  17. ↑ M.P. z 1937 r. Nr 93, poz. 128 (ISAP).
  18. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-07-14]..
  19. ↑ M.P. z 1937 r. Nr 133, poz. 217 (ISAP).
  20. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 3.

Bibliografia