Archipolypoda

Archipolypoda
Scudder, 1882
Okres istnienia: wenlok–pensylwan
432.9/298.9
432.9/298.9
Ilustracja
Archidesmus macnicoli
Ilustracja
Acantherpestes major
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Podtyp

wije

Gromada

dwuparce

Podgromada

Chilognatha

Infragromada

Helminthomorpha

Nadrząd

Archipolypoda

Archipolypoda – nadrząd wymarłych wijów z gromady dwuparców i podgromady Chilognatha.

Ich skamieniałości pochodzą z syluru, dewonu i karbonu a znajdowane są na terenie Ameryki Północnej i Europy. Należy tu najstarszy znany dwuparzec: Cowiedesmus eroticopodus z przełomu wenloku i ludlowu oraz najstarsze zwierzę, o którym wiadomo, że oddychało powietrzem atmosferycznym – mający przetchlinki Pneumodesmus newmani, pochodzący z późnego syluru.

Charakterystyczną cechą tułowia tych wijów była obecność na każdym diplosegmencie pary sternitów, które miały po parze przyśrodkowych otworków. Otworki ta zakrywała para walw, a pod nimi znajdowały się prawdopodobnie wywracalne woreczki. Tergity i pleuryty diplosegmentów były zlane w diplopleurotergity, a ich metazonity wyposażone mogły być w kolce, guzki lub paranota. W przeciwieństwie do innych Helminthomorpha zmodyfikowane odnóża samców znajdowały się u Archipolypoda na ósmym, a nie na siódmym diplosegmencie tułowia. Rozpoznane u części gatunków pola oczne złożone były z wielu oczu prostych ustawionych w liczne rzędy.

Do Archipolypoda należą 4 rzędy:

oraz 5 gatunków i rodzajów niesklasyfikowanych do żadnego z nich:

Przypisy

  1. 1 2 Gregory D. Edgecombe: Diplopoda – Fossils. W: The Myriapoda Volume 2. Alessandro Minelli (red.). Leiden, Boston: Brill, 2015, seria: Treatise on Zoology – Anatomy, Taxonomy, Biology.
  2. 1 2 Heather M. Wilson, Lyall I. Anderson. Morphology and taxonomy of Paleozoic millipedes (Diplopoda: Chilognatha: Archipolypoda) from Scotland. „Journal of Paleontology”. 78 (1), s. 169–184, 2004.
  3. ↑ Russell J. Garwood, Gregory D. Edgecombe. Early Terrestrial Animals, Evolution, and Uncertainty. „Evolution: Education and Outreach”. 4 (3), s. 489–501, 2011. Springer Science+Business Media. DOI: 10.1007/s12052-011-0357-y.