Arcida

	Arcida
	Stoliczka, 1871
	; Muszle arki Noego (Arca noae)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	mięczaki
Gromada	małże
Podgromada	nitkoskrzelne
Rząd	Arcida
Synonimy
	Arcoida Stoliczka, 1871; Taxodonta;
	Arcoida Stoliczka, 1871; Taxodonta;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Arcida – rząd małży (Bivalvia) nitkoskrzelnych (Pteriomorphia). Obejmuje kosmopolityczne, niewielkie gatunki o muszlach trapezowych, owalnych lub kolistych bez warstwy perłowej, zaopatrzonych w zamek z uzębieniem taksodontowym – stąd dawna polska nazwa zwyczajowa rzędu: taksodontowe (Taxodonta). Rozmiary muszli Arcida mieszczą się zazwyczaj w przedziale 1–10 cm (u przedstawicieli Arcidae sięgają do 12,5 cm). Mają mocno żeberkowaną powierzchnię, często pokrytą łuskami lub szczecinami. Dwa mięśnie zwieracze jednakowej wielkości lub przedni mniejszy od tylnego. Wolne brzegi płaszcza niektórych gatunków (a czasami również skrzela) są zaopatrzone w oczy – kubkowe lub złożone z wielu oczek. Ich liczba może sięgać 100.

Arcida żyją w morzach całego świata, zwykle przytwierdzone do podłoża za pomocą bisiora.

Podział systematyczny

Rodziny współcześnie żyjących gatunków grupowane są w dwóch nadrodzinach:

Arcoidea Lamarck, 1809
- Arcidae Lamarck, 1809 – arkowate
- Catamarcaiidae Cope, 2000 †
- Cucullaeidae R.B. Stewart, 1930
- Frejidae Ratter & Cope, 1998 †
- Glycymerididae Dall, 1908 (1847)
- Noetiidae R.B. Stewart, 1930
- Parallelodontidae Dall, 1898
Limopsoidea Dall, 1895
- Limopsidae Dall, 1895
- Philobryidae F. Bernard, 1897

Trzecia nadrodzina wyróżniana w obrębie Arcida obejmuje tylko gatunki kopalne:

Glyptarcoidea Cope, 1996 †
- Glyptarcidae Cope, 1996 †
- Pucamyidae T.M. Sánchez & Benedetto, 2007 †

Przypisy

1 2 Arcida, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.
1 2 Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.
1 2 Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
1 2 MolluscaBase eds., Arcida, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-04-16] (ang.).

[itis-1] 1 2 Arcida, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Blaszak-2] 1 2 3 4 Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.

[mszB-3] 1 2 Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.

[Jura-4] 1 2 Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.

[mb-5] 1 2 MolluscaBase eds., Arcida, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-04-16] (ang.).