Argyreia

*Argyreia*
	; Argyreia nervosa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	psiankowce
Rodzina	powojowate
Rodzaj	Argyreia
	Nazwa systematyczna
	Argyreia Lour.; Fl. Cochinch.: 134 (1790)
	Typ nomenklatoryczny
	A. obtusifolia Loureiro
Synonimy
	Aniseion St.-Lag.; Iseia O'Donell; Argyreon St.-Lag.; Blinkworthia Choisy; Cryptanthela Gagnep.; Lettsomia Roxb.; Moorcroftia Choisy; Samudra Raf.;
	Aniseion St.-Lag.; Iseia O'Donell; Argyreon St.-Lag.; Blinkworthia Choisy; Cryptanthela Gagnep.; Lettsomia Roxb.; Moorcroftia Choisy; Samudra Raf.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Argyreia – rodzaj roślin z rodziny powojowatych (Convolvulaceae). Obejmuje 143 gatunki. Występują one jako rodzime w południowo-wschodniej Azji, na Madagaskarze i w stanie Queensland w północnej Australii (jeden gatunek). Jako introdukowane rosną w tropikalnej Afryce oraz w rejonie Ameryki Środkowej od Florydy po Wenezuelę.

Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne, zwłaszcza Argyreia nervosa. Gatunek ten cechuje się też dużą zawartością erginy (LSA) i wykorzystywany jest jako psychodelik. Wysuszone owoce wraz z kielichem oferowane są w handlu jako „drewniane róże”.

Nazwa naukowa utworzona została z greckiego słowa argyros oznaczającego „srebro” w nawiązaniu do białej barwy liści od spodu.

Morfologia

Pokrój: Krzewy o pędach zwisających lub wspinających się i liany, rzadziej byliny. Pędy za młodu przynajmniej gęsto owłosione, później łysiejące.
Liście: Ogonkowe, całobrzegie, osiągające do 27 cm długości, zwłaszcza od spodu zwykle gęsto owłosione, z wierzchu nagie lub łysiejące.
Kwiaty: Wyrastają z kątów liści lub na szczytach pędów zebrane po kilka lub wiele w kwiatostany wierzchotkowe, czasem w mniej lub bardziej zwarte główki. Podsadki czasem okazałe i trwałe, u niektórych gatunków też drobne i odpadające. Działki kielicha trwałe i powiększające się w czasie owocowania, skórzaste lub cienkie, po stronie odosiowej zwykle omszone, od wewnątrz nagie i często czerwone. Korona dzwonkowata, lejkowata lub rurkowata, purpurowa, czerwona, różowa, lub biała, całobrzega lub podzielona na 5 łatek, zwykle z 5 wyraźnymi, owłosionymi ciemniejszymi paskami. Pręciki są osadzone u nasady rurki korony i są w niej schowane lub wystają z niej. Dysk miodnikowy w postaci pierścienia lub miseczki jest całobrzegi lub podzielony na 5 łatek. Zalążnia jest dwu- lub czterokomorowa, zawsze z czterema zalążkami, omszona lub naga. Pojedyncza szyjka słupka jest nitkowata, schowana w rurce korony lub z niej wystaje, dwudzielna na szczycie i zakończona główkowatym znamieniem.
Owoce: Mięsiste lub skórzaste jagody, elipsoidalne lub kuliste, barwy czerwonej, pomarańczowej lub żółtej. Zawierają od jednego do czterech nasion, o łupinie nagiej lub owłosionej przy hilum.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z plemienia Ipomoeeae z podrodziny Convolvuloideae w obrębie rodziny powojowatych (Convolvulaceae). W szerokim ujęciu rodzaju wilec Ipomoea – rodzaj ten jest do niego włączany.

Wykaz gatunków

Argyreia adpressa (Choisy) Boerl.
Argyreia akoensis S.Z.Yang, P.H.Chen & Staples
Argyreia albiflora Staples & Traiperm
Argyreia androyensis Deroin
Argyreia ankylophlebia Traiperm & Staples
Argyreia apoensis (Elmer) Ooststr.
Argyreia arakuensis N.P.Balakr.
Argyreia argentea (Roxb.) Sweet
Argyreia atropurpurea (Wall.) Raizada
Argyreia baoshanensis S.H.Huang
Argyreia barbata (Wall.) Raizada
Argyreia barbigera Choisy
Argyreia barnesii (Merr.) Ooststr.
Argyreia baronii Deroin
Argyreia bella (C.B.Clarke) Raizada
Argyreia bifrons Ooststr.
Argyreia boholensis (Merr.) Ooststr.
Argyreia boseana Santapau & Patel
Argyreia bracteata Choisy
Argyreia bracteosa (C.B.Clarke) Raizada
Argyreia breviscapa (Kerr) Ooststr.
Argyreia capitiformis (Poir.) Ooststr.
Argyreia caudata Ooststr.
Argyreia celebica Ooststr.
Argyreia cheliensis C.Y.Wu
Argyreia cinerea Ooststr.
Argyreia coacta (C.B.Clarke) Alston
Argyreia collinsiae (Craib) Na Songkhla & Traiperm
Argyreia confusa (Prain) Thoth.
Argyreia congesta Ooststr.
Argyreia convolvuloides (Prain) Rattanakr. & Traiperm
Argyreia coonoorensis W.W.Sm. & Ramaswami
Argyreia corneri Hoogland
Argyreia crispa Ooststr.
Argyreia cucullata Ooststr.
Argyreia cuneata (Willd.) Ker Gawl.
Argyreia cymosa (Roxb.) Sweet
Argyreia daltonii C.B.Clarke
Argyreia decemloba Traiperm, Fujikawa & Staples
Argyreia discolor Ooststr.
Argyreia dokmaihom Traiperm & Staples
Argyreia elliptica (Roth) Choisy
Argyreia elongata Forman
Argyreia erinacea Ooststr.
Argyreia eriocephala C.Y.Wu
Argyreia formosana Ishig. ex T.Yamaz.
Argyreia fulgens Choisy
Argyreia fulvocymosa C.Y.Wu
Argyreia fulvovillosa C.Y.Wu & S.H.Huang
Argyreia glabra Choisy
Argyreia gyrobracteata Traiperm & Chitchak
Argyreia hancorniifolia Gardner ex Thwaites
Argyreia henryi (Craib) Craib
Argyreia hirsuta Wight & Arn.
Argyreia hirsutissima (C.B.Clarke) Thoth.
Argyreia hookeri C.B.Clarke
Argyreia hylophila (Kerr) Staples & Traiperm
Argyreia inaequisepala Traiperm & Staples
Argyreia involucrata C.B.Clarke
Argyreia ionantha (Kerr) Khunwasi & Traiperm
Argyreia kerrii Craib
Argyreia kleiniana (Schult.) Raizada
Argyreia kondaparthiensis P.Daniel & Vajr.
Argyreia kunstleri (Prain) Ooststr.
Argyreia kurzii (C.B.Clarke) Boerl.
Argyreia lakshminarasimhanii S.Shalini, Sujana, Arisdason & D.Maity
Argyreia lamii Ooststr.
Argyreia lanceolata Choisy
Argyreia laotica Gagnep.
Argyreia lawii C.B.Clarke
Argyreia leschenaultii Choisy
Argyreia leucantha Traiperm & Staples
Argyreia linggaensis Ooststr.
Argyreia longifolia (Collett & Hemsl.) Raizada
Argyreia longipes (Gagnep.) Traiperm & Staples
Argyreia luzonensis (Hallier f.) Ooststr.
Argyreia lycioides (Choisy) Traiperm & Rattanakr.
Argyreia maingayi (C.B.Clarke) Hoogland
Argyreia marlipoensis C.Y.Wu & S.H.Huang
Argyreia mastersii (Prain) Raizada
Argyreia maymyensis (Lace) Raizada
Argyreia mekongensis Gagnep. & Courchet
Argyreia melvillei (S.Moore) Staples
Argyreia micrantha Ooststr.
Argyreia mollis (Burm.f.) Choisy
Argyreia monglaensis C.Y.Wu & S.H.Huang
Argyreia monosperma C.Y.Wu
Argyreia nana (Collett & Hemsl.) S.Shalini, Lakshmin. & D.Maity
Argyreia nellygherya Choisy
Argyreia nervosa (Burm.f.) Bojer
Argyreia nitida (Desr.) Choisy
Argyreia nuda Ooststr.
Argyreia oblongifolia Ooststr.
Argyreia obtusifolia Lour.
Argyreia onilahiensis Deroin
Argyreia ooststroomii Hoogland
Argyreia osyrensis (Roth) Choisy
Argyreia paivae A.R.Simões & P.Silveira
Argyreia pallida Choisy
Argyreia parviflora (Ridl.) Ooststr.
Argyreia paucinervia Ooststr.
Argyreia pedicellata Ooststr.
Argyreia philippinensis (Merr.) Ooststr.
Argyreia pierreana Bois
Argyreia pilosa Wight & Arn.
Argyreia pinangiana (Choisy) Boerl.
Argyreia popahensis (Collett & Hemsl.) Staples
Argyreia pseudorubicunda Ooststr.
Argyreia pseudosolanum Traiperm & Suddee
Argyreia reinwardtiana (Blume) Miq.
Argyreia reticulata (Prain) Hoogland
Argyreia ridleyi (Prain) Prain ex Ooststr.
Argyreia robinsonii (Ridl.) Ooststr.
Argyreia roseopurpurea (Kerr) Ooststr.
Argyreia roxburghii (Sweet) Choisy
Argyreia rubicunda Choisy
Argyreia samarensis Ooststr.
Argyreia scortechinii (Prain) Prain ex Hoogl.
Argyreia sericea Dalzell & A.Gibson
Argyreia setosa (Roxb.) Sweet
Argyreia sharadchandrajii Lawand & Shimpale
Argyreia siamensis (Craib) Staples
Argyreia sikkimensis (C.B.Clarke) Ooststr.
Argyreia sorsogonensis Ooststr. ex Staples & Traiperm
Argyreia sphaerocephala (Prain) Prain ex Hoogl.
Argyreia splendens (Hornem.) Sweet
Argyreia srinivasanii Subba Rao & Kumari
Argyreia stenophylla (Kerr) Staples & Traiperm
Argyreia strigillosa C.Y.Wu
Argyreia subrotunda Q.R.Liu & Mao Lin Zhang
Argyreia suddeeana Traiperm & Staples
Argyreia sumbawana Ooststr.
Argyreia thorelii Gagnep.
Argyreia thwaitesii (C.B.Clarke) D.F.Austin
Argyreia tomentosa Choisy
Argyreia vahibora Deroin
Argyreia variabilis Traiperm & Staples
Argyreia velutina C.Y.Wu
Argyreia venusta Choisy
Argyreia versicolor (Kerr) Staples & Traiperm
Argyreia wallichii Choisy
Argyreia walshiae Ooststr.
Argyreia zeylanica (Gaertn.) Voigt

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-01-01] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-01-01] (ang.).
1 2 3 4 5 6 Argyreia Lour.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-01-01].
↑ Argyreia Lour.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2025-01-01].
1 2 3 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 71, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Argyreia Loureiro, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-01-01] .
1 2 3 4 5 6 7 Daniel F.D.F. Austin Daniel F.D.F., Argyreia Loureiro, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-01-01] .
↑ Genus Aniseia Choisy, [w:] U.S. National Plant Germplasm System (GRIN Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2025-01-01] .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-01-01] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-01-01] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 6 Argyreia Lour.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-01-01].

[ing-4] Argyreia Lour.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2025-01-01].

[mabb-5] 1 2 3 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 71, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[china-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Argyreia Loureiro, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-01-01] .

[america-7] 1 2 3 4 5 6 7 Daniel F.D.F. Austin Daniel F.D.F., Argyreia Loureiro, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-01-01] .

[grin-8] Genus Aniseia Choisy, [w:] U.S. National Plant Germplasm System (GRIN Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2025-01-01] .