Artabotrys

*Artabotrys*
	; Artabotrys hexapetalus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	magnoliowce
Rodzina	flaszowcowate
Rodzaj	Artabotrys
	Nazwa systematyczna
	Artabotrys R. Br.; Bot. Reg. 5: ad t. 423. 1 Jan 1820
	Typ nomenklatoryczny
	A. hexapetalus (L.f.) Bhandari
Synonimy
	Ropalopetalum Griff.;
	Ropalopetalum Griff.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Artabotrys R. Br. – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych (Annonaceae). Obejmuje 111 gatunków. Występuje naturalnie w klimacie równikowym w Afryce, w południowej Azji i w północnej Australii. Gatunkiem typowym jest A. hexapetalus (L.f.) Bhandari.

Morfologia

Pokrój: Zimozielone krzewy o pnących pędach lub zdrewniałe liany.
Liście: Naprzemianległe, pojedyncze, całobrzegie, siedzące.
Kwiaty: Promieniste, obupłciowe, pojedyncze lub zebrane po kilka w kwiatostany. Rozwijają się w kątach pędów. Działki kielicha są 3, zrośnięte u podstawy. Mają 6 płatków ułożonych w dwóch rzędach. Są wolne, takie same, nachylone ku sobie przy wierzchołku. Pręciki są liczne, najbardziej zewnętrzne czasami są prątniczkami. Kwiaty mają 4 lub więcej słupków zawierających po 2 komory u podstawy.
Owoce: Siedzące lub osadzone na krótkich szypułkach, mniej lub bardziej mięsiste.

Systematyka

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj z plemienia Xylopieae z podrodziny Annonoideae z rodziny flaszowcowatych.

Wykaz gatunków

Artabotrys aereus Ast
Artabotrys antunesii Engl. & Diels
Artabotrys arachnoides J.Sinclair
Artabotrys atractocarpus I.M.Turner
Artabotrys aurantiacus Engl.
Artabotrys blumei Hook.f. & Thomson
Artabotrys brachypetalus Benth.
Artabotrys brevipes Craib
Artabotrys burmanicus A.DC.
Artabotrys byrsophyllus I.M.Turner & Utteridge
Artabotrys cagayanensis Merr.
Artabotrys camptopetalus Diels
Artabotrys carnosipetalus Jessup
Artabotrys caudatus Wall. ex Hook.f. & Thomson
Artabotrys chitkokoi K.Z.Hein, Naive & J.Chen
Artabotrys coccineus Keay
Artabotrys collinus Hutch.
Artabotrys congolensis De Wild. & T.Durand
Artabotrys costatus King
Artabotrys crassifolius Hook.f. & Thomson
Artabotrys crassipetalus Pellegr.
Artabotrys cumingianus S.Vidal
Artabotrys darainensis Deroin & L.Gaut.
Artabotrys dielsianus Le Thomas
Artabotrys fragrans Jovet-Ast
Artabotrys gossweileri Baker f.
Artabotrys gracilis King
Artabotrys grandifolius King
Artabotrys hainanensis R.E.Fr.
Artabotrys harmandii Finet & Gagnep.
Artabotrys hexapetalus (L.f.) Bhandari
Artabotrys hienianus Bân
Artabotrys hildebrandtii O.Hoffm.
Artabotrys hirtipes Ridl.
Artabotrys hispidus Sprague & Hutch.
Artabotrys inodorus Zipp.
Artabotrys insignis Engl. & Diels
Artabotrys insurae Junhao Chen & Eiadthong
Artabotrys jacques-felicis Pellegr.
Artabotrys javanicus I.M.Turner
Artabotrys jollyanus Pierre
Artabotrys kinabaluensis I.M.Turner
Artabotrys kurzii Hook.f. & Thomson
Artabotrys lanuginosus Boerl.
Artabotrys lastoursvillensis Pellegr.
Artabotrys letestui Pellegr.
Artabotrys libericus Diels
Artabotrys likimensis De Wild.
Artabotrys longipetalus Junhao Chen & Eiadthong
Artabotrys longistigmatus Nurainas
Artabotrys lowianus King
Artabotrys luteus Elmer
Artabotrys luxurians Ghesq. ex Cavaco & Keraudr.
Artabotrys macrophyllus Hook.f.
Artabotrys macropodus I.M.Turner
Artabotrys madagascariensis Miq.
Artabotrys maingayi Hook.f. & Thomson
Artabotrys manoranjanii M.V.Ramana, J.Swamy & K.C.Mohan
Artabotrys modestus Diels
Artabotrys monteiroae Oliv.
Artabotrys multiflorus C.E.C.Fisch.
Artabotrys nicobarianus D.Das
Artabotrys oblanceolatus Craib
Artabotrys oblongus King
Artabotrys ochropetalus I.M.Turner
Artabotrys oliganthus Engl. & Diels
Artabotrys oxycarpus King
Artabotrys pachypetalus B.Xue & Junhao Chen
Artabotrys pallens Ast
Artabotrys palustris Louis ex Boutique
Artabotrys pandanicarpus I.M.Turner
Artabotrys parkinsonii Chatterjee
Artabotrys petelotii Merr.
Artabotrys phuongianus Bân
Artabotrys pierreanus Engl. & Diels
Artabotrys pilosus Merr. & Chun
Artabotrys pleurocarpus Maingay ex Hook.f. & Thomson
Artabotrys polygynus Miq.
Artabotrys porphyrifolius Nurainas
Artabotrys punctulatus C.Y.Wu
Artabotrys rhynchocarpus C.Y.Wu
Artabotrys roseus Boerl.
Artabotrys rubriflorus Y.Qian Liu, B.Xiao & X.L.Hou
Artabotrys rufus De Wild.
Artabotrys rupestris Diels
Artabotrys sahyadricus Robi, K.M.P.Kumar & Hareesh
Artabotrys sarawakensis I.M.Turner
Artabotrys scortechinii King
Artabotrys scytophyllus (Diels) Cavaco & Keraudren
Artabotrys sericeus Sujana & Vadhyar
Artabotrys siamensis Miq.
Artabotrys spathulatus Jun H.Chen, Chalermglin & R.M.K.Saunders
Artabotrys speciosus Kurz ex Hook.f. & Thomson
Artabotrys spinosus Craib
Artabotrys suaveolens (Blume) Blume
Artabotrys sumatranus Miq.
Artabotrys tanaosriensis Jun H.Chen, Chalermglin & R.M.K.Saunders
Artabotrys taynguyenensis Bân
Artabotrys tetramerus Bân
Artabotrys thomsonii Oliv.
Artabotrys tipulifer I.M.Turner & Utteridge
Artabotrys tomentosus Nurainas
Artabotrys uniflorus (Griff.) Craib
Artabotrys veldkampii I.M.Turner
Artabotrys velutinus Scott Elliot
Artabotrys venustus King
Artabotrys vidalianus Elmer
Artabotrys vietnamensis Bân
Artabotrys vinhensis Ast
Artabotrys wrayi King
Artabotrys zeylanicus Hook.f. & Thomson

Zastosowanie

Roślina zawiera alkaloidy. Owoce niektórych gatunków są jadalne. Rosnący naturalnie w Indiach i na Sri Lance gatunek A. hexapetalus jest uprawiany jako roślina ozdobna, a z jego aromatycznych kwiatów produkowana jest pobudzająca herbata.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
1 2 3 Artabotrys. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2009-06-01]. (ang.).
1 2 3 4 Artabotrys R.Br., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-25] .
1 2 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 57. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
1 2 3 4 Artabotrys. Plantes & botanique. [dostęp 2015-07-18]. (fr.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Artabotrys. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2009-06-01]. (ang.).

[powo-4] 1 2 3 4 Artabotrys R.Br., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-25] .

[mabberley-5] 1 2 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 57. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).

[peb-6] 1 2 3 4 Artabotrys. Plantes & botanique. [dostęp 2015-07-18]. (fr.).