Arttu Wiskari na Targach Muzycznych w Helsinkach w 2011 | |
| Imię i nazwisko |
Arttu-Pekka Aleksi Wiskari |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
16 września 1984 |
| Gatunki | |
| Zawód |
piosenkarz, autor tekstów, aktor |
| Aktywność |
od 2006 |
| Wydawnictwo |
Mökkitie Records |
Arttu-Pekka Aleksi Wiskari (ur. 16 września 1984 w Espoo) – fiński piosenkarz i aktor dubbingowy. Jego przełomowym singlem był wydany latem 2010 utwór „Mökkitie”.
Przed sukcesem komercyjnym Wiskari występował w zespołach Albron Blues Bulevardi i The Lucky Street Band. Drugim członkiem jego obecnego zespołu, założonego w 2008, jest Janne Rintala. Później do zespołu dołączył również Mikko Vehmala. W zespole grają ponadto Marko Jansson i Toni Porthén. Podczas występów festiwalowych na scenie pojawiają się także chórzyści, saksofonista i skrzypek. Czasami Wiskari i Rintala występują w duecie – Rintala gra wówczas na fortepianie.
Oprócz tworzenia muzyki Wiskari grał w fińskich filmach niezależnych. Wystąpił w filmach Graffiti meissä (2006) i Mitä meistä tuli (2009) w reżyserii Miiki Ullakko. Ścieżka dźwiękowa drugiego z nich zawiera m.in. utwory napisane na zamówienie przez Wiskariego i Rintalę. Wiskari zagrał także jedną z głównych ról w filmie Supermarsu, którego premiera odbyła się w 2018. Użyczył też głosu m.in. Mistrzowi Modliszce w fińskiej wersji filmów Kung Fu Panda, Kung Fu Panda 2 i Kung Fu Panda 3. Jeszcze w 2011 Wiskari pracował w sklepie z artykułami żelaznymi należącym do sieci RTV-Yhtymä, jednak później zrezygnował z tej pracy z powodu natłoku koncertów. W październiku 2010 Wiskari założył własną firmę AW-Groove, która zajmuje się prowadzeniem jego spraw muzycznych.
W sierpniu 2019 Wiskari otworzył w dzielnicy Kivenlahti w Espoo restaurację Wiskarila, która w sierpniu 2024 ogłosiła upadłość.
Wiskari urodził się 16 września 1984 w Espoo. Dzieciństwo spędził w espoońskiej dzielnicy Haukilahti i przez całe życie mieszka w Espoo. W młodości grał w piłkę nożną i hokeja na lodzie – w hokeju doszedł do poziomu juniorów starszych (A-juniorzy). Służbę wojskową odbył w orkiestrze wojskowej.
Od trzeciej do dziewiątej klasy uczęszczał do klasy muzycznej. Do ósmej klasy grał na skrzypcach, po czym przerzucił się na gitarę basową. Zaczął śpiewać w wieku licealnym.
Ojcem Wiskariego jest autor literatury faktu i konsultant biznesowy Juha Wiskari.
Wiskari jest żonaty z Pauliiną Wiskari (z domu Hyöki). Para ma dwoje dzieci.
W 2006 Wiskari wydał własnym nakładem płytę In the Heat of the Night, która dotarła na szczyt listy Blues Cover amerykańskiego serwisu SoundClick. Producentem płyty był Antti Hyvärinen. Płyta zawiera dwa utwory – covery piosenek „In the Heat of the Night” i „Ice Cream Man”. Utwory te, a także „Up Where We Belong” wykonany wspólnie z Vanessą Philipp, były często odtwarzane w radiach internetowych.
Singiel „Mökkitie” Wiskari wydał na tydzień przed nocą świętojańską (fiń. juhannus) 2010. Utwór powstał we współpracy z Rintalą. Piosenka zdobyła popularność m.in. w stacjach Radio Suomi i SuomiPOP, a także przyciągnęła dużą uwagę w szóstej edycji programu Big Brother. Singiel odniósł sukces, w wyniku czego w październiku 2010 Wiskari podpisał kontrakt na trzy płyty z wytwórnią Warner Music Finland. Utwór dotarł najwyżej do 12. miejsca oficjalnej fińskiej listy singli w 48. tygodniu notowania. Na oficjalnej fińskiej liście pobrań piosenka utrzymywała się przez trzy tygodnie, osiągając najwyżej 10. miejsce w 48. tygodniu. Do utworu nakręcono także teledysk, którego reżyserem był Miika Ullakko.
Drugi singiel, „Tuntematon potilas”, ukazał się 16 maja 2011. Utwór spędził na oficjalnej fińskiej liście singli 15 tygodni, osiągając najwyżej 3. miejsce w 29. tygodniu. Do „Tuntematon potilas” również nakręcono teledysk.
Debiutancki album zatytułowany po prostu Arttu Wiskari ukazał się oficjalnie 15 czerwca 2011, lecz był dostępny w serwisie Spotify już dwa dni wcześniej. Producentem albumu był Olli Saksa. Utwory z albumu opierają się na prawdziwych historiach – na przykład „Tuntematon potilas” opowiada o starszym człowieku chorym na chorobę Alzheimera. Historia utworu nawiązuje do dziadka Wiskariego, który zmarł na otępienie. W intro albumu Vesa-Matti Loiri wypowiada słowa „Hyvät naiset ja herrat, Arttu Wiskari yhtyeineen” („Panie i panowie, Arttu Wiskari ze swoim zespołem”).
W pierwszym tygodniu album zajął 3. miejsce oficjalnej fińskiej listy sprzedaży. W ciągu trzech tygodni sprzedano 10 000 egzemplarzy albumu, co dało mu status złotej płyty. W 31. tygodniu, siódmym tygodniu notowania, album dotarł na 1. miejsce. W czerwcu 2011 album wygrał radiowe głosowanie Kuukauden Levy („Płyta miesiąca”). Do 28 października 2011 sprzedano 20 000 egzemplarzy, co odpowiada statusowi platynowej płyty.
29 lipca kanał telewizyjny The Voice opublikował na swojej stronie internetowej na wyłączność teledysk do utworu „Sorateiden sankarit” z debiutanckiego albumu. Później teledysk trafił do powszechnej dystrybucji. Reżyserami teledysku są Pete Eklund i Jaani Kivinen. W klipie występuje kierowca wyścigowy Kimi Räikkönen. „Sorateiden sankarit” został wybrany oficjalną piosenką Rajdu Finlandii (Neste Oil Rally Finland) 2011.
14 września 2011 Wiskari wystąpił na koncercie Elämä Lapselle w hali Hartwall Arena w Helsinkach.
Jesienią 2011 Wiskari zaczął prowadzić blog Sorateiden antisankarit na stronie internetowej stacji telewizyjnej MTV3. Opisywał w nim przygotowania swoje i Rintali do udziału w rajdzie Pohjanmaa-ralli, który odbył się 22 października 2011 w Seinäjoki. Wiskari i Rintala jechali w rajdzie samochodem BMW 325i grupy F, należącym do zespołu TGS Worldwide Toniego Gardemeistera.
O rajdzie i związanych z nim wydarzeniach nakręcono film dokumentalny, który MTV3 wyemitowała 25 lutego 2012. Wcześniej, 29 maja 2011, kanał telewizyjny Sub wyemitował dokument Arttu Wiskari – rautakaupasta radioaalloille („Arttu Wiskari – ze sklepu żelaznego na fale radiowe”), w którym Wiskari opowiedział dotychczasową historię swoją i swojego zespołu.

Podczas gali Emma, która odbyła się 20 stycznia 2012, Wiskari był nominowany w czterech kategoriach: Utwór roku („Tuntematon potilas”), Solista roku, Debiut roku oraz Głosowanie publiczności – krajowy artysta roku. Nie otrzymał jednak żadnej nagrody.
Na gali Iskelmä Gaala, zorganizowanej 12 lutego przez stację radiową Iskelmä, Wiskari był nominowany w kategoriach Artysta roku i Debiut roku, a „Tuntematon potilas” – w kategorii Iskelmä roku. Wiskari został wybrany debiutantem roku.
Wiosną 2012 Wiskari wraz z kilkoma innymi fińskimi artystami wziął udział w charytatywnej trasie koncertowej Vanhuus rokkaa („Starość rockuje”), z której dochód wsparł pracę na rzecz seniorów i osób starszych. Był też jednym z wykonawców koncertu z okazji 50-lecia fińskiej organizacji SOS-Lapsikylä, który odbył się 15 maja w sali koncertowej Tampere-talo.
Drugi album Wiskariego ukazał się na początku 2013. W tym samym roku piosenkarz wziął udział w żartobliwych zawodach kaskaderskich Top Gear Live w helsińskim centrum targowym Messukeskus. Z drugiego albumu wydano singiel „Ikuisesti kahdestaan”. W 2013 Arttu Wiskari wziął udział w programie Dancing on Ice, w którym zajął 2. miejsce.
4 lipca 2014 Wiskari zaczął pisać blog na fińskim portalu Blogbook. Po sześciu wpisach przestał go jednak prowadzić. Arttu Wiskari był jednym z trzech trenerów w drugiej edycji programu The Voice Kids, emitowanej jesienią 2014.
Trzeci album Wiskariego, Sirpaleet, ukazał się w październiku 2014. Promowały go dwa single: „Avaimet käteen” oraz „Sirpa”, którego teledysk obejrzano w serwisie YouTube ponad 13 milionów razy.
Jesienią 2016 Wiskari wystąpił w programie telewizyjnym Tähdet, tähdet. Czwarty album, IV, ukazał się w listopadzie 2016.
W grudniu 2016 Wiskari ogłosił, że otrzymał rolę w filmie dla dzieci Supermarsu w reżyserii Joony Teny, produkowanym przez wytwórnię Yellow Film & TV, którego premierę zaplanowano na zimę 2018. W filmie zagrał ojczyma głównego bohatera.
Wiosną 2018 Wiskari wziął udział w ósmej edycji programu telewizyjnego Vain elämää. 9 listopada 2018 ukazał się singiel „Suomen muotoisen pilven alla”, który stał się najczęściej granym utworem w fińskich stacjach radiowych w 2019.
W lutym 2019 serwis Yle Areena udostępnił serial Unelmia ja studiohommia, śledzący działalność wytwórni Mökkitie Records, założonej przez Wiskariego i jego przyjaciół. W październiku 2019 Wiskari zapowiedział wydanie nowego albumu oraz przerwę w koncertowaniu po 2020.
10 kwietnia 2020 Wiskari wydał utwór „Tässäkö tää oli?”, nagrany z udziałem zespołu Leavings-Orkesteri. Tytułowy utwór jego albumu Suomen muotoisen pilven alla przekroczył w serwisie Spotify próg podwójnej platyny. 7 września 2022 Wiskari rozpoczął trasę koncertową Suomen muotoinen kiertue, która prowadziła przez całą Finlandię – od Helsinek po Kajaani – i zakończyła się w Espoo w sobotę 15 października.
1 lipca 2022 Wiskari wydał utwór „Elämän kova koulu” w formie teledysku.
W 13. edycji programu The Voice of Finland, emitowanej w 2024, Wiskari dołączył do grona trenerów.
Kirsikka Kiviniemi z dziennika Ilta-Sanomat napisała w wydaniu z 15 czerwca 2011, że Wiskari wykazuje „pokrewieństwo wokalne z Samulim Edelmannem, a muzyczne z A.P. Sarjanto”. Porównała go również m.in. do Anssiego Keli.
W dokumencie Arttu Wiskari – rautakaupasta radioaalloille dyrektor produkcji Warner Music Finland Asko Kallonen porównał piosenki zespołu do twórczości Juhy Vainio i Gösty Sundqvista.
Rintala opowiadał w 2010, że zespół noszący imię i nazwisko Wiskariego czerpie inspiracje z twórczości Juhy Vainio, Irwina Goodmana i zespołu Leevi and the Leavings. Wiskari z kolei mówił, że ich muzyka zawiera także wiele „rozwiązań w stylu Kolmas Nainen” oraz „dużo własnego w tekstach”. W 2011 Wiskari wymienił jako swoje zagraniczne wzory artystów bluesowych: Raya Charlesa, B.B. Kinga i Chucka Berry’ego.
Wiskari i Rintala poznali się w wojsku w 2004. Po zakończeniu służby nie widzieli się przez parę lat, aż zaczęli razem występować na pogrzebach. Obecny zespół założyli jesienią 2008 w piwnicy sklepu z artykułami żelaznymi. Obecnie zespół tworzą:
* IV (2016, Warner Music Finland)
| Rok | Singiel | Najwyższa pozycja na liście | Album | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Lista singli | Lista pobrań | Lista radiowa | |||
| 2006 | „Up Where We Belong” | – | – | – | (singiel spoza albumu) |
| „Romanssi” | – | – | – | ||
| „In the Heat of the Night” | – | – | – | ||
| „Ice Cream Man” | – | – | – | ||
| 2010 | „Mökkitie” | 12 | 10 | – | Arttu Wiskari |
| 2011 | „Tuntematon potilas” | 3 | 3 | 1 | |
| „Sorateiden sankarit” | – | – | – | ||
| 2013 | „Ikuisesti kahdestaan” | – | – | 9 | Tappavan hiljainen rivarinpätkä |
| 2014 | „Avaimet käteen” | – | – | 35 | Sirpaleet |
| „Sirpa” | 9 | 3 | 3 | ||
| „Kun me diskossa suudeltiin” | – | – | 5 | ||
| 2015 | „Kahvimaito” | 14 | 1 | 9 | IV |
| 2016 | „Kuningaslohi” | – | 7 | 8 | |
| „Sadun alkkarit” | – | – | 66 | ||
| 2017 | „Työmiehen lauantai” (gośc. TIPPA) | 20 | 12 | – | Anssi Kela ja isot biisit |
| „Meidän biisi” | 4 | 6 | 29 | Suomen muotoisen pilven alla | |
| „Sydämeeni joulun teen” | – | 76 | Joulu | ||
| 2018 | „Tahdon olla sulle hellä” | – | – | Vain elämää – kausi 8 | |
| „Wowwowwow” | – | – | |||
| „Henkilökohtaisesti” | – | – | |||
| „Minä suojelen sinua kaikelta” | – | – | |||
| „Che Guevara” | – | – | |||
| „Nti. Groove” (gośc. Teflon Brothers) | – | – | |||
| „Suomen muotoisen pilven alla” | 4 | 1 | Suomen muotoisen pilven alla | ||
| 2020 | „Tässäkö tää oli?” (gośc. Leavings-Orkesteri) | 2 | 1 | ||
| 2021 | „Tääl on niin kuuma” (Erika Vikman i Arttu Wiskari) | 6 | 22 | Erika Vikman | |
| „Kankaanpään tori” (gośc. Mira Luoti) | 3 | – | Vain elämää – kausi 12 | ||
| 2022 | „Elämän kova koulu” | – | 1 | (single spoza albumu) | |
| 2023 | „Pilvilinna” | 50 | 11 | ||
| „Minna” | 29 | 28 | |||
| 2024 | „Monaco” | 27 | 7 | ||
| 2025 | „Suuria tarinoita” | 46 | 9 | ||
| „AAAA” | 24 | 3 | |||
| 2026 | „Suomi Finland perkele” | 23 | 11 | ||
| Utwór | Reżyseria |
|---|---|
| „Mökkitie” | Miika Ullakko |
| „Tuntematon potilas” | Miika Ullakko |
| „Sorateiden sankarit” | Pete Eklund, Jaani Kivinen |
| „Ikuisesti kahdestaan” | Pete Eklund |
| „Sirpa” | |
| „Kun me diskossa suudeltiin” | |
| „Tässäkö tää oli?” | Ville Juurikkala |
Wiskari pojawia się także w teledysku do utworu „Outolintu” zespołu Pasa, opublikowanym 3 stycznia 2012.
| Rok | Film | Rola |
|---|---|---|
| 2006 | Graffiti meissä | starszy brat Janity |
| 2009 | Mitä meistä tuli | Arttu |
| 2012 | Vyöhyke | Jansson |
| 2018 | Supermarsu | Pertti |