Po raz pierwszy opisał go w 1809 r. przez Johann Heinrich Friedrich Link i według Index Fungorum nazwa podana przez tego autora jest prawidłowa. Później przez różnych autorów opisywany był pod różnymi nazwami i zaliczany do różnych rodzajów, wyróżniono też w jego obrębie różne odmiany. Według Index Fungorum obecnie wszystkie one są synonimamiAspergillus flavus. Jest ich ponad 50. Niektóre z nich:
Aspergillus effusus Tirab. 1908
Aspergillus fasciculatus Bat. & H. Maia 1957
Aspergillus flavus var. asper Y. Sasaki 1950
Aspergillus flavus var. oryzae (Ahlb.) Kurtzman 1986
Na podłożu Czapka-Doxa wzrastają kolonie filcowate koloru żółtego, które szybko ciemnieją do koloru żółtozielonego, a następnie do zielonego; spód kolonii jest bezbarwny. Pęcherzykikonidioforów mają promienisty układ zarodników. Metule mają 6–10×5μm długości, fialidy 6–10 × 3–5 μm. Struktury zarodnikotwórcze mają układ dwurzędowy i pokrywają cały pęcherzyk. Zarodniki są zielonawe, okrągłe i szorstkie.
Znaczenie
W 1960 r. w Anglii Aspergillus flavus spowodował mykotoksykozę indyków, w czasie której zginęło ich około 100 tysięcy. Stało się to wskutek zatrucia znajdującymi się w paszy aflatoksynami wytwarzanymi przez tego grzyba. Od tego czasu notuje się gwałtowny rozwój badań nad mykotoksynami.
Jest wykorzystywany (pod nazwą kōji) do fermentacji nasion soi podczas produkcji miso i sosu sojowego, stosowanych w kuchni azjatyckiej. Jest także używany w produkcji różnych rodzajów napojów alkoholowych, np. do fermentacji ryżu podczas wytwarzania sake. Wykorzystywana jest udomowiona odmiana kropidlaka nie wytwarzająca aflatoksyn.
Jest główną przyczyną aspergilozy oskrzeli i płuc u osób z zaburzeniami odporności, może wywoływać zapalenie przewodu słuchowego. Kropidlak żółty wytwarza w dużych ilościach aflatoksyny B1 o działaniu hepatotoksycznym i karcynogennym.
W 2005 ogłoszono pełną sekwencję genomu szczepu RIB40 (ATCC 42149), który jest używany w biotechnologii. Ma on wielkość 37 milionów par zasad, jest podzielony na 8 chromosomów i zawiera ok. 12000 genów – o połowę więcej niż pozostałe znane genomy przedstawicieli rodzaju Aspergillus.
Kropidlak żółty został znaleziony w grobowcu Kazimierza Jagiellończyka i był prawdopodobnie sprawcą tajemniczych śmierci naukowców badających szczątki króla.
↑M.M.MachidaM.M., K.Asai, M.M.SanoM.M., T.T.TanakaT.T., T.T.KumagaiT.T., Genome sequencing and analysis of Aspergillus oryzae, „Nature”, 438 (7071), 2005, s. 1157–61, DOI:10.1038/nature04300, PMID:16372010.
↑J.E.J.E.GalaganJ.E.J.E., S.E.S.E.CalvoS.E.S.E., CuomoC.CuomoCuomoC., L.J.L.J.MaL.J.L.J., J.R.J.R.WortmanJ.R.J.R., Sequencing of Aspergillus nidulans and comparative analysis with A. fumigatus and A. oryzae., „Nature”, 438 (7071), 2005, s. 1105–15, DOI:10.1038/nature04341, PMID:16372000.
↑JanJ.GrajewskiJanJ., MagdalenaM.TwarużekMagdalenaM., Zabójcze pleśnie, „Wiedza i Życie” (5/2009), s. 22–26 [dostęp 2017-05-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-05-12].
