Rękopis bajek Awiana z X w. n.e.: „Żaba i lis” (u góry), „Pies, który nie chciał szczekać” (u dołu)
Data urodzenia
V w. n.e.
Avianus (V w. n.e.) – łaciński bajkopisarz, najprawdopodobniej poganin.
Jest autorem 42 bajek pisanych wierszem elegijnym. 42 zachowane bajki poprzedza dedykacja skierowana do niejakiego Teodozjusza. Być może chodzi o Makrobiusza Teodozjusza, autora Saturnaliów; być może zaś o cesarza o tym imieniu. Prawie wszystkie bajki znaleźć można w zbiorze Babriosa, który prawdopodobnie stanowił źródło inspiracji dla Awiana. Ponieważ jednak Babrios pisał po grecku, a Awian przyznaje się do korzystania z łacińskiego najprawdopodobniej prozatorskiego wzoru, wersje obu autorów różnią się od siebie. Język i metrum, jakimi posługuje się Awian, są poprawne z niewielkimi odstępstwami od klasycznych wzorców przy tworzeniu pentametrów. Bajki szybko stały się elementem podręczników, a w średniowieczu stanowiły jedną z głównych pozycji w liber catonianus, zbiorze dzieł do nauki łaciny. W średniowiecznej Francji przekłady utworów Awiana znajdowały się w zbiorach bajek nazywanych isopet.
Utwory Awiana zachowują klasyczną budowę bajki, posiadają morały i motta (promythia i epimythia). Awianus doczekał się wielu naśladowców, jak np. Alexander Neckham i jego Novus Avianus.
Bajki
De nutrice et infanti – Niańka i dziecko
De testudine et aquila – Żółw i orzeł
De cancris – Dwa raki
De vento et sole – Wiatr i słońce
De asino pelle leonis induto – Osioł w lwiej skórze
De rana et vulpe – Żaba i lis
De cane qui noluit latrare – Pies, który nie chciał szczekać
De camelo – Wielbłąd
De duobus sociis et ursa – Podróżnicy i Niedźwiedź
De calvo – Łysy jeździec
De ollis – Dwa garnki
De thesauro – Skarbiec
De hirco et tauro – Kozioł i byk
De simia – Małpa
De grue et pavone – Żuraw i paw
De quercu et harundine – Dąb i źdźbło
De venatore et tigride – Myśliwy i tygrys
De quattuor iuvencis et leone – Czterej młodzieńcy i lew
De abiete ac dumis – Jodła i krzaczysko
De piscatore et pisce – Rybak i płotki
De luscinia – Skowronek
De cupido et invido – Pazerny i zawistny
De Baccho – Bakchus
De venatore et leone – Myśliwy i lew
De fure et parvo – Złodziej i skromny
De leone et capella – Lew i koza
De cornice et urna – Wrona i waza
De rustico et iuvenco – Chłop i młodzieniec
De viatore et fauno – Podróżnik i satyr
De apro et coco – Dzik i kucharz
De mure et tauro – Mysz i byk
De pigro Tyrinthium frustra orante – Próżne prośby
De ansere ova aurea pariente – Gęś, która znosi złote jaja
De cicada et formica – Świerszcz i mrówka
De simiae gemellis – Dwie małpy
De vitulo et bove – Cielę i byk
De leone et cane – Lew i pies
De pisce et focis – Ryba i ławica
De milite veterano – Weteran
De pardo et vulpe – Pantera i lis
De olla cruda – Straszny gar
De lupo et haedo – Wilk i koziołek
Wydania
Emil Baehrens w zbiorze Poetae Latini Minores (1879–1883)