Bayonetta

Bayonetta
ベヨネッタ
Producent

PlatinumGames
Nex Entertainment (wersja na PlayStation 3)
Bee Tribe (wersja na Wii U)
Little Stone Software (dodatkowe prace nad wersją na Windows)
Armature Studio (wersje na PlayStation 4 i Xbox One)

Wydawca

Sega
Nintendo (Wii U i Nintendo Switch)

Dystrybutor

CD Projekt

Seria gier

Bayonetta

Reżyser

Hideki Kamiya

Projektant

Hiroshi Shibata
Masaaki Yamada

Artysta

Mari Shimazaki
Ikumi Nakamura

Scenarzysta

Hideki Kamiya

Kompozytor

Norihiko Hibino
Takahiro Izutani
Masami Ueda
Hiroshi Yamaguchi
Rei Kondoh
Takayasu Sodeoka
Erina Niwa
Yoshitaka Suzuki
Naoto Tanaka

Data wydania

PlayStation 3, Xbox 360
JP: 29 października 2009
Am.Płn.: 5 stycznia 2010
AUS: 7 stycznia 2010
EU: 8 stycznia 2010
Wii U
JP: 20 września 2014
Am.Płn.: 24 października 2014
EU: 24 października 2014
AUS: 25 października 2014
Windows
świat: 11 kwietnia 2017
Nintendo Switch
świat: 16 lutego 2018
JP: 17 lutego 2018
PlayStation 4, Xbox One
świat: 18 lutego 2020
JP: 28 maja 2020 (PS4)

Gatunek

przygodowa gra akcji, hack and slash

Tryby gry

gra jednoosobowa

Język

angielski

Platforma

PlayStation 3
Xbox 360
Wii U
Microsoft Windows
Nintendo Switch
PlayStation 4
Xbox One

Następna gra w serii

Bayonetta 2

Strona internetowa

Bayonetta (jap. ベヨネッタ, Beyonetta) – przygodowa gra akcji typu hack and slash, wyprodukowana przez PlatinumGames i wydana przez Segę. Światowa premiera gry odbyła się 29 października 2009 roku w Japonii na konsolach PlayStation 3 i Xbox 360. W Ameryce Północnej i Europie gra ukazała się w styczniu 2010 roku. Później została przeniesiona na Wii U (2014), Windows (2017), Nintendo Switch (2018), PlayStation 4 i Xbox One (2020).

Akcja rozgrywa się w Vigrid, fikcyjnym mieście w Europie. Tytułowa Bayonetta jest wiedźmą cierpiącą na amnezję. Udaje się do Vigrid, aby poznać prawdę o swojej przeszłości i udaremnić plan aniołów z Nieba, które dążą do sprowadzenia apokalipsy na Ziemię. W walce korzysta z broni palnej, katany i bicza, a także z magii związanej z jej włosami. Może przywoływać demony, zmieniać postać i wykonywać specjalne ataki. Jedną z jej zdolności jest „Witch Time”, która po wykonaniu uniku w odpowiednim momencie sprawia, że przeciwnicy poruszają się z jej perspektywy w zwolnionym tempie.

System walki jest zbliżony do serii Devil May Cry, ale gra ocenia gracza po zakończeniu poszczególnych starć. Na wynik wpływają m.in. czas, liczba punktów za kombinacje i odniesione obrażenia. Wyniki walk składają się na końcową ocenę rozdziału.

Bayonetta była trzecim projektem wydanym przez PlatinumGames, studio założone przez byłych pracowników Clover Studio. Produkcja rozpoczęła się w styczniu 2007 roku pod kierownictwem Hidekiego Kamiyi. Reżyser deklarował, że stworzył grę od podstaw, choć czerpał inspiracje z mitologii nordyckiej i na potrzeby prac zapoznał się z Devil May Cry 4. Motywem przewodnim projektu miała być „seksowność”, a postacie miały wyglądać modnie. Kamiya i projektantka postaci Mari Shimazaki przez ponad rok pracowali nad wyglądem Bayonetty.

Krytycy bardzo dobrze przyjęli grę. Chwalono przede wszystkim system walki, oprawę i muzykę, natomiast część recenzentów krytykowała fabułę oraz sekwencje quick time event. Bayonetta otrzymała liczne nominacje i nagrody branżowe, a z czasem zaczęła być zaliczana do najlepszych gier komputerowych w historii. Do 31 marca 2010 roku sprzedano 1,35 mln egzemplarzy gry na świecie. W listopadzie 2013 roku w Japonii ukazała się adaptacja anime Bayonetta: Bloody Fate. Kontynuacjami gry są Bayonetta 2 (2014) i Bayonetta 3 (2022), a w 2023 roku wydano prequel Bayonetta Origins: Cereza and the Lost Demon.

Rozgrywka

Bayonetta jest jednoosobową, trójwymiarową przygodową grą akcji typu hack and slash, przedstawioną z perspektywy trzeciej osoby. Gracz kieruje Bayonettą, która może walczyć w zwarciu i na dystans oraz korzystać z różnych rodzajów broni. Kombinacje przycisków uruchamiają ataki „Wicked Weave”. Dostępne są także „Torture Attacks”, podczas których bohaterka przywołuje urządzenia zadające duże obrażenia, od pił łańcuchowych po żelazne dziewice. „Witch Time” włącza się po wykonaniu uniku w odpowiednim momencie. Na krótko zwiększa szybkość Bayonetty względem przeciwników, którzy sprawiają wtedy wrażenie poruszających się w zwolnionym tempie. Pozwala to bohaterce wyprowadzić serię kontrataków, zanim przeciwnicy zareagują.

Gracz może wykonywać podwójne skoki i salta w tył, niszczyć część elementów otoczenia i drzwi, obracać kamerę, blokować cel na przeciwniku oraz zmieniać broń podczas walki. Odblokowywane przemiany pozwalają Bayonetcie przyjąć postać pantery lub innych stworzeń, co rozszerza jej możliwości ruchu i walki. Lizaki mogą odnawiać zdrowie i magię, zapewniać chwilową niewrażliwość albo zwiększać siłę. Używanie tych przedmiotów oraz śmierć postaci obniżają jednak ocenę rozdziału. Zebrane składniki można łączyć w nowe przedmioty. Pokonani przeciwnicy i zniszczone obiekty pozostawiają aureole, za które kupuje się przedmioty, techniki i ulepszenia broni. Bayonetta może również podnosić broń przeciwników i używać jej zarówno do ataku, jak i do poruszania się. Jej najsilniejsze ataki pozwalają przywoływać za pomocą włosów części ciała Madamy Butterfly i innych demonów.

Twórcy przygotowali pięć poziomów trudności: „Very Easy”, „Easy”, „Normal”, „Hard” i „Non-Stop Infinite Climax”. Na dwóch najniższych dostępny jest tryb „Very Easy Automatic”. Gra sama ustawia w nim Bayonettę względem przeciwników, a rozbudowane kombinacje można wykonywać jednym przyciskiem, choć gracz nadal może sam sterować postacią i dobierać ataki. Kamiya opublikował na oficjalnej stronie materiał, w którym Mari Shimazaki demonstrowała ten tryb. Reżyser żartobliwie nazywał go „Mommy Mode”. Kamiya przewidywał, że pierwsze przejście gry zajmie 10–12 godzin. Uważał jednak, że system ocen podobny do zastosowanego w Viewtiful Joe i pogoń za lepszymi wynikami zachęcą do ponownego ukończenia gry. Układ przycisków jest stały; Kamiya uznał, że możliwość jego zmiany nie byłaby potrzebna.

Fabuła

Miejsce akcji i bohaterowie

Bayonetta rozgrywa się w Vigrid, fikcyjnym europejskim mieście. Bayonetta (głosu użyczają Hellena Taylor i Atsuko Tanaka) jest wiedźmą potrafiącą zmieniać postać. Walczy bronią palną oraz magią, a za pomocą włosów przywołuje demony. Budzi się po 500 latach snu w nieznanym miejscu i bez wspomnień o własnej tożsamości. Z czasem przypomina sobie okoliczności, które doprowadziły do jej uśpienia.

Pięćset lat wcześniej równowagi między ciemnością i światłem strzegły dwa ugrupowania: Wiedźmy Umbry, związane z ciemnością, oraz Mędrcy Lumenu, związani ze światłem. Obie frakcje dysponowały skarbami zwanymi Oczami Świata: Lewym Okiem Ciemności i Prawym Okiem Światła. Używały ich do czuwania nad prawidłowym biegiem czasu. Oba ugrupowania zniknęły z Vigrid w niejasnych okolicznościach. Bayonetta posiada ozdobny przedmiot z małym czerwonym klejnotem, który uważa za Lewe Oko Świata. Szukając Prawego Oka, doświadcza przebłysków wspomnień.

Wśród pozostałych postaci są Luka (głosu użyczają Yuri Lowenthal i Daisuke Namikawa), który spotkał Bayonettę jako dziecko; Jeanne, rywalka Bayonetty i również Wiedźma Umbry (głosu użyczają Grey DeLisle i Mie Sonozaki), używająca czterech pistoletów; Rodin (głosu użyczają Dave Fennoy i Tesshō Genda), właściciel baru Gates of Hell, w którym Bayonetta kupuje broń i przedmioty; informator Enzo (głosu użyczają Chick Vennera i Wataru Takagi), przypominający wyglądem i sposobem mówienia Joego Pesciego; dziewczynka Cereza (głosu użyczają Joy Jillian i Miyuki Sawashiro) oraz główny antagonista Balder (Grant Albrecht i Norio Wakamoto).

Konstrukcja świata czerpie z Boskiej komedii Dantego. Paradiso, czyli Niebo, przybiera zwykle postać jasnej, złotej doliny lub pałacu i jest siedzibą aniołów. Purgatorio, czyli Czyściec, jest pośrednią płaszczyzną dla istot metafizycznych, istniejącą obok świata ludzi; znajdujące się w niej byty wyglądają na półprzezroczyste i wodniste. Inferno, czyli Piekło, nie jest odwiedzane podczas gry, ale zamieszkują je demony przywoływane przez Bayonettę w walce.

Streszczenie

Dwadzieścia lat przed wydarzeniami gry Bayonetta została wybudzona ze snu na dnie jeziora. Nie pamięta swojej przeszłości. Nosi klejnot, który uważa za jedno z Oczu Świata. Gdy słyszy od Enza pogłoski, że drugie z nich, Prawe Oko, znajduje się w Vigrid, wyrusza do tego miasta. Na miejscu wielokrotnie atakują ją anioły z Paradiso.

Bayonetta spotyka Jeanne, inną Wiedźmę Umbry wyraźnie związaną z jej przeszłością, oraz Lukę, który obwinia ją o śmierć swojego ojca. Z czasem odkrywa, że Jeanne w jakiś sposób współpracuje z aniołami, i ponownie z nią walczy. Następnie spotyka zagubioną dziewczynkę Cerezę, która bierze Bayonettę za matkę i zaczyna jej towarzyszyć. Po powrocie do świata ludzi Bayonetta nadal szuka Prawego Oka. Wraz z Luką i Cerezą wyrusza na wyspę Isla del Sol. Stopniowo odzyskuje wspomnienia i dowiaduje się, że ona i Jeanne należą do ostatnich ocalałych Wiedźm Umbry. Klan niemal wyginął po wojnie z Mędrcami Lumenu i późniejszych polowaniach na czarownice, które Balder podsycał wśród ludzi. Paradiso, Chaos i Inferno były pierwotnie jednym światem, który rozpadł się podczas Pierwszego Armagedonu.

Jeanne ponownie staje na drodze Bayonetty i wyjawia, że bohaterka pochodzi z zakazanego związku Wiedźmy Umbry z Mędrcem Lumenu. Bayonetta pokonuje Jeanne. Ta wyjaśnia, że Bayonetta ma Lewe Oko, ponieważ zaakceptowała swój los. Bayonetta przypomina sobie, że sama jest Cerezą, a Jeanne była kiedyś jej przyjaciółką. Podczas polowania na czarownice to Jeanne zapieczętowała Bayonettę, aby ochronić ją i Lewe Oko. Jeanne poświęca się, by ocalić Bayonettę, i wydaje się, że ginie. Bayonetta wraz z Luką i Cerezą rusza dalej przez wieżę.

Na szczycie Bayonetta spotyka Baldera, ostatniego z Mędrców Lumenu. Balder ujawnia, że jest jej ojcem i zamierza ponownie połączyć trzy światy, wskrzeszając Jubileus Stwórczynię. Wyjaśnia też, że to sama Bayonetta jest Lewym Okiem, ale żeby je przebudzić, musiała odzyskać wspomnienia. Dlatego sprowadził z przeszłości Cerezę, czyli Bayonettę z dzieciństwa. Kiedy Luka staje mu na drodze, Balder zrzuca go z wysokości i przyznaje, że odpowiada za śmierć jego ojca. Wyjawia również, że kontrolował umysł Jeanne. Bayonetta walczy z Balderem i, jak się wydaje, zabija go, po czym ratuje Lukę.

Bayonetta odsyła Cerezę do przeszłości, dodając jej odwagi i przypominając, by strzegła swojego skarbu. Powrót dziewczynki zmienia bieg historii i budzi Lewe Oko. Jego moc pozbawia Bayonettę przytomności. Balder, który przeżył wcześniejszą walkę, przenosi się wraz z nieprzytomną Bayonettą do posągu na szczycie wieży i zaczyna wskrzeszać Jubileus. Posąg wznosi się w przestrzeń kosmiczną. Jeanne, która również przeżyła i uwolniła się spod kontroli Baldera, wjeżdża motocyklem na posąg i ratuje Bayonettę. Jubileus jednak ożywa i pochłania Baldera. Bayonetta pokonuje Jubileus, przywołując Queen Sheba, która uderzeniem posyła duszę bogini w kierunku Słońca. Gdy ciało Jubileus spada na Ziemię, Jeanne i Bayonetta je niszczą.

W epilogu, który nawiązuje do początku gry, Jeanne i Bayonetta znów walczą z aniołami.

Produkcja

Minęło osiem lat od [pierwszego Devil May Cry], więc oczywiście nie stworzyłbym gry, która nie rozwinęłaby tego, co zrobiliśmy wtedy. Oczywiście gdyby nie było DMC, nie byłoby Bayonetty, która wyewoluowała z DMC.

Hideki Kamiya, kwiecień 2009

Hideki Kamiya kierował produkcją Bayonetty w PlatinumGames od stycznia 2007 roku. Do 21 października 2009 roku gra była „mniej więcej ukończona”. Zespół produkcyjny przyjął nazwę „Team Little Angels”, nawiązującą do „Team Little Devils”, zespołu odpowiedzialnego za pierwszą część Devil May Cry. Zespół tworzył grę z myślą o konsoli Xbox 360. Sega, przy wsparciu PlatinumGames, powierzyła przeniesienie gry na PlayStation 3 studiu Nex Entertainment.

Kamiya wcześniej pracował m.in. przy Devil May Cry, Viewtiful Joe, Resident Evil i Resident Evil 2. W Bayonetcie umieszczono nawiązania do tych gier, innych produkcji Clover Studio oraz różnych serii Segi. Jedna z minigier została zainspirowana Space Harrier. Reżyser podkreślał, że celowo stworzył Bayonettę od podstaw i uważał jej fabułę za całkowicie oryginalną. Przyznał jednak, że wykorzystał niektóre nazwy z mitologii nordyckiej, a w ramach przygotowań przeszedł mniej więcej połowę Devil May Cry 4.

Mari Shimazaki projektowała postacie tak, aby wyglądały modnie, ale miały stonowane rysy. Kamiya poprosił ją o stworzenie „nowoczesnej wiedźmy, która nosi okulary i posługuje się czterema pistoletami”. Ostatecznie pozostali przy pierwszej koncepcji Bayonetty, mimo że później przez ponad rok opracowywali inne warianty. Bohaterka otrzymała długie włosy, czarny strój, fryzurę typu beehive (wysoki kok typu ul) jako współczesny odpowiednik spiczastego kapelusza wiedźmy oraz okulary. Kamiya nalegał na okulary, aby odróżnić ją od innych bohaterek i nadać jej aurę tajemniczości oraz inteligencji. Zaprojektowanie Jeanne, krótkowłosej rywalki Bayonetty ubranej na czerwono, wymagało według Shimazaki znacznie mniej pracy. Projektantka dodała pióra do jej pistoletów, aby podkreślić ruch, oraz mocny makijaż mający kojarzyć się z latami 60. XX wieku. Choć sama Shimazaki wolała Bayonettę, wśród Kamiyi i zespołu produkcyjnego większą popularnością cieszyła się Jeanne.

Kamiya, miłośnik muzyki folkowej, nazwał zestaw czterech pistoletów Bayonetty od angielskiej ballady „Scarborough Fair”. Poszczególne pistolety otrzymały nazwy Parsley, Sage, Rosemary i Thyme. Hiroshi Yamaguchi komponował muzykę tak, aby miała szybkie tempo i podkreślała kobiecość za pomocą żeńskich chórów, fortepianu i innych „pięknych” instrumentów. W części utworów wykorzystano także pełną orkiestrę lub instrumenty ludowe.

Kenichiro Yoshimura przeniósł projekt Shimazaki do modelu 3D i wykorzystał program ZBrush do przygotowania map normalnych z detalami. Wspólnie z Shimazaki pracował nad makijażem postaci i odwoływał się do zdjęć zagranicznych modelek o podobnej budowie ciała. Mówił też, że szczególnie zależało mu na dopracowaniu pośladków Bayonetty. Anioły oraz demony podczas przywołań posługują się językiem enochiańskim, opisywanym przez Johna Dee i Edwarda Kelleya jako język boski.

Kamiya określał „seksowność” jako główny motyw gry i ataków protagonistki. Aby podkreślić kobiecość i seksualność bohaterki, twórcy sprawili, że po trafieniu zamiast krwi pojawiają się płatki róż, a w animacjach i stroju wykorzystali motywy motyli. Jej ubranie jest tworzone magicznie z włosów, które podczas części ataków zmieniają się w ogromne buty, pięści lub demony, przez co odsłania się część ciała Bayonetty. Po namierzeniu przeciwnika na jego piersi pojawia się znak czerwonych ust. IGN opisał powstającą grę jako połączenie akcji z dużą dawką fan service.

Promocja

Penny Drake jako Bayonetta podczas E3 2009

Na targach E3 2009 Sega wybrała Penny Drake do występowania jako Bayonetta po przesłuchaniu stu kobiet. Następnie firma wspólnie z serwisem Maxim.com zorganizowała konkurs na kobietę podobną do bohaterki. Zwyciężczyni, Andrea Bonaccorso, ogłoszona 23 listopada 2009 roku, otrzymała konsolę Xbox 360, 50-calowy telewizor plazmowy i egzemplarz gry na tę platformę. Sega zatrudniła japońską piosenkarkę MiChi do wykonania utworu „Something Missing”, napisanego do reklamy Bayonetty. W japońskiej reklamie grę określano jako „non-stop climax action”, a występująca w niej modelka przebrana za Bayonettę trzymała lizaka. Reklamy emitowane w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii wykorzystywały utwór „In for the Kill” zespołu La Roux.

Wydanie i produkty powiązane

Wersje demonstracyjne Bayonetty ukazały się w japońskich usługach PlayStation Network i Xbox Live 8 października 2009 roku, a w pozostałych regionach 3 grudnia. Pełna wersja trafiła do sprzedaży w Japonii 29 października 2009 roku. W 2010 roku wydano ją 5 stycznia w Ameryce Północnej, 7 stycznia w Australii i 8 stycznia w Europie. 28 stycznia opublikowano aktualizację wersji na PlayStation 3, która umożliwiała instalację gry na dysku twardym i wyraźnie skracała czasy ładowania.

Pięciopłytowa ścieżka dźwiękowa zawierająca 150 utworów została zapowiedziana na 4 listopada 2009 roku. Osobny album Rodin's Selection dołączano do zamówień przedpremierowych. Jego brązowe opakowanie stylizowano na menu baru Gates of Hell. Sega of Europe wydała w Wielkiej Brytanii, Francji, Hiszpanii i Australii Non-Stop Climax Edition, zawierającą grę, Rodin's Selection w czarno-czerwonym opakowaniu oraz album z grafikami. Zamówienia przedpremierowe w Australii i w większości krajów europejskich obejmowały replikę jednego z pistoletów Scarborough Fair.

22 października 2009 roku w Japonii ukazała się książka Bayonetta: Witch of Vigrid, zawierająca zdjęcia bohaterki i stylizowany „wywiad” z nią. W tym okresie udostępniono również motyw Bayonetty do przeglądarki Google Chrome. Piosenka „Reaping Beauty” MC Larsa, nagrana z Beefym, Randomem, Tiną Root z zespołów Small Halo i SMP, znalazła się na drugim wydaniu albumu 21 Concepts (But a Hit Ain't One). Utwór został zainspirowany grą i odwołuje się do Bayonetty oraz elementów jej estetyki i rozgrywki.

1 kwietnia 2017 roku Sega bezpłatnie wydała na Windows 8-bit Bayonetta, znaną też jako Angel Land. W 2015 roku gra była dostępna na stronie błędu 404 serwisu PlatinumGames. Miała grafikę stylizowaną na gry 8-bitowe i bardzo uproszczoną rozgrywkę: Bayonetta mogła jedynie skakać i strzelać do kilku rodzajów przeciwników. Produkcję potraktowano jako żart primaaprilisowy, ale gracze znaleźli w osiągnięciach wskazówki prowadzące do licznika na stronie Segi, który kończył odliczanie 11 kwietnia 2017 roku. Analiza danych gry wskazywała również na możliwość przygotowywania portu właściwej Bayonetty na platformę Windows. Po zakończeniu odliczania potwierdzono wydanie gry na Windows z obsługą rozdzielczości 4K i innymi usprawnieniami względem wcześniejszych wersji. Przedstawiciel PlatinumGames stwierdził, że studio jest zainteresowane wydawaniem kolejnych swoich gier na Windows, ale ostateczna decyzja należy do wydawców. Sega była wówczas przychylna wydaniom na komputery osobiste. Doświadczenia z portem na Wii U ułatwiły ukończenie wersji windowsowej.

Z okazji dziesiątej rocznicy gry Sega zapowiedziała zestaw Bayonetta & Vanquish 10th Anniversary Bundle na PlayStation 4 i Xbox One. Wydanie pudełkowe zawierało Bayonettę i Vanquish na jednej płycie w opakowaniu typu steelbook. Na PlayStation 4 Pro i Xbox One X gry obsługują obraz 4K przy 60 klatkach na sekundę. Obie produkcje można było również kupić cyfrowo osobno lub w pakiecie. Zestaw ukazał się 18 lutego 2020 roku.

Ścieżka dźwiękowa

Bayonetta Original Soundtrack ukazał się w Japonii 4 listopada 2009 roku. Album składa się z pięciu płyt i zawiera 150 utworów wykorzystanych w grze. Muzykę skomponowali Hiroshi Yamaguchi, Masami Ueda, Rei Kondoh, Takayasu Sodeoka, Norihiko Hibino, Takahiro Izutani, Yoshitaka Suzuki, Erina Niwa i Naoto Tanaka. Tego samego dnia ścieżka dźwiękowa trafiła do północnoamerykańskiego iTunes Store jako pięć części. W tym wydaniu nie znalazła się żadna wersja „Fly Me to the Moon”. Główny wokal w motywie Bayonetty wykonała Helena Noguerra.

Bayonetta: Bloody Fate

Film anime Bayonetta: Bloody Fate (jap. ベヨネッタ ブラッディフェイト, Beyonetta Buraddi Feito) wyreżyserował Fuminori Kizaki, a wyprodukowało studio Gonzo. Scenariusz napisał Mitsutaka Hirota, a projekty postaci przygotowała Ai Yokoyama. Film zapowiedziano podczas Tokyo Game Show 2013. 23 listopada 2013 roku trafił na dwa tygodnie do dziesięciu japońskich kin. W Japonii wydano go na Blu-ray i DVD 24 stycznia 2014 roku. Adaptacja mangowa zilustrowana przez Mizukiego Sakakibarę ukazała się w dwóch częściach w magazynie Bessatsu Shōnen Magazine wydawnictwa Kodansha 9 listopada i 9 grudnia 2013 roku.

Odbiór

 Odbiór gry
Recenzje
Publikacja Ocena
1UP.com X360: A
PS3: A−
Eurogamer 9/10
„Famitsū” X360: 40/40
PS3: 38/40
G4tv.com 4/5
„Game Informer” 9/10
„GamePro” 4,5/5
Gry-Online X360: 9/10
GamesRadar+ 5/5
IGN X360: 9,6/10
PS3: 8,2/10
Oceny z agregatorów
Agregator Ocena
Metacritic

PS3: 87/100
X360: 90/100
Wii U: 86/100
PC: 90/100
NS: 84/100
PS4: 81/100

Recenzje

Krytycy przeważnie chwalili oprawę graficzną gry oraz samą Bayonettę. Cam Shea z australijskiego oddziału IGN uznał w marcu 2009 roku, że gra wygląda „oszałamiająco”, a Bayonettę nazwał swoim nowym ulubionym bohaterem gier. Porównał ją z Dantem z Devil May Cry, wskazując podobną swobodę i wszechstronność oraz, jego zdaniem, wyjątkowo pomysłowy wizualnie system walki. Gerald Villoria z GameSpy chwalił z kolei oryginalność założeń, postaci i scen akcji, a protagonistkę opisał jako postać stale będącą w ruchu, wielowymiarową i przedstawioną w wyrazistej, stylizowanej formie.

Recenzenci zwracali też uwagę na różnice pomiędzy wersjami na PlayStation 3 i Xbox 360. Podczas wydarzenia PlatinumGames „Feel Bayonetta” redakcja 1UP.com przez około 15 minut testowała wersję na PlayStation 3. W porównaniu z prezentowanym obok wydaniem na Xbox 360 obraz oceniono jako wyraźnie bardziej rozmyty, a liczbę klatek na sekundę jako niestabilną do tego stopnia, że w jednej ze scen trudno było śledzić akcję. Kilka dni przed premierą japoński magazyn Famitsu przyznał wersji na Xbox 360 maksymalne 40/40, a wydaniu na PlayStation 3 ocenę 38/40. Port na konsolę Sony krytykowano za słabszą jakość obrazu, niższą i mniej stabilną liczbę klatek na sekundę oraz problemy ze sterowaniem w porównaniu z wersją na Xbox 360. Daniel Feit z Wired po zagraniu w obie wersje podczas Tokyo Game Show 2009 stwierdził, że wydanie na Xbox 360 było nieco jaśniejsze i bardziej kolorowe, a przerywniki filmowe na PlayStation 3 przypominały oglądanie filmu przez sepiowy filtr. Recenzja GameSpotu wskazywała również na mniej wyrazistą grafikę i niestabilną płynność wersji na PlayStation 3. Ryan Clements z IGN uznał, że mimo tych problemów pozostaje to dobra gra, lecz zarzucił portowi przede wszystkim spowolnienia i długie czasy ładowania.

Krytycy w większości wysoko oceniali również samą rozgrywkę. Matt Leone z 1UP.com zwrócił uwagę na możliwość przytrzymania ostatniego przycisku kombinacji, aby po kopnięciu nadal strzelać z broni umieszczonej na nodze Bayonetty; efekt uznał za szczególnie widowiskowy. Redakcja Edge przyznała grze 10/10 i chwaliła system walki za połączenie głębi z przystępnością. Zdaniem pisma przejście z poziomu Normal na Hard zmieniało grę z „świetnej” w „legendarną”, a niewiele innych trzecioosobowych gier akcji równie mocno zachęcało do opanowania mechaniki. Nathan Irvine z GamesRadar chwalił skalę scen, sposób ich prezentacji, akcję i humor, ale uznał fabułę za zrozumiałą dopiero pod koniec i krytykował część frustrujących sekwencji QTE. Redakcja brytyjskiego GameSpotu wyróżniła mechanikę Witch Time i intensywne walki z bossami, wskazując jednocześnie wyraźne podobieństwa do Devil May Cry. Zwróciła też uwagę, że w grze często pojawiają się przemoc i seksualizacja.

Martin Robinson z IGN UK uznał, że najlepszym punktem odniesienia dla Bayonetty nie są Devil May Cry, Ninja Gaiden ani God of War, lecz Super Mario Galaxy, ponieważ obie gry regularnie zmieniają sposób, w jaki gracz postrzega przestrzeń. Daniel Feit chwalił łatwe do opanowania sterowanie, ale krytykował kamerę, która potrafiła skupiać się na bohaterce i ścianie zamiast na atakujących przeciwnikach. Zwracał też uwagę, że część ataków Wicked Weave zasłaniała akcję. Clements ocenił dubbing jako przesadnie teatralny, ale przyjemny, natomiast fabułę uznał za chaotyczną i gorzej opowiedzianą niż w takich grach jak Mass Effect czy Uncharted. Redakcja GameArena uznała natomiast, że stylistyka rozgrywki może nie odpowiadać części odbiorców. Według niej Bayonetta jest jeszcze bardziej kampowa i przerysowana niż Devil May Cry.

Eurogamer pisał, że Bayonetta pokazuje wiele cech, których krytycy mieli już nie dostrzegać w japońskim przemyśle gier, i chwalił ją za pomysłowość, wykonanie techniczne oraz głęboki system walki. Recenzent Associated Press ocenił natomiast, że gra jest efektowna, ale poza walką oferuje niewiele innych zajęć.

Daan Koopman z Nintendo World Report przyznał wersji na Wii U ocenę 8/10. Stwierdził, że Bayonetta pozostaje znakomitą grą akcji, a upływ czasu niewiele pod tym względem zmienił. Pozytywnie ocenił także kostiumy nawiązujące do marek Nintendo, zarówno ze względu na humor, jak i ich funkcje w grze.

W podsumowaniach roku gra otrzymała także wyróżnienia od kilku redakcji. GameSpot nagrodził ją za najlepsze walki z bossami i najlepszą nową markę. GameTrailers uznał ją za najlepszą nową markę, a Giant Bomb przyznał jej wyróżnienie za najlepszy debiut. IGN UK wybrał Bayonettę grą roku 2010. Zestaw Bayonetta 1 and Bayonetta 2 Collection otrzymał nominację do Freedom Tower Award dla najlepszego remake'u podczas New York Game Awards. Bayonetta była też jedną z dwunastu gier nagrodzonych w kategorii Future Division podczas Japan Game Awards na Tokyo Game Show 2009.

Sprzedaż

Według japońskiego bloga Sinobi w dniu premiery w Japonii sprzedano 138 tys. egzemplarzy Bayonetty: 93 tys. na PlayStation 3 i 45 tys. na Xbox 360. Media Create podało, że w pierwszym tygodniu wersja na PlayStation 3 sprzedała się w 135 242 egzemplarzach i zajęła pierwsze miejsce na japońskiej liście sprzedaży. Wydanie na Xbox 360 sprzedało się w 64 325 egzemplarzach i uplasowało się na siódmym miejscu. W kolejnym tygodniu obie wersje spadły odpowiednio na ósme i piętnaste miejsce.

Do 31 marca 2010 roku gra sprzedała się na świecie w 1,35 mln egzemplarzy. W wywiadzie z 2013 roku prezes PlatinumGames Tatsuya Minami stwierdził, że Bayonetta była najlepiej sprzedającą się grą studia, ale wynik nie spełnił oczekiwań firmy. Do czasu wydania portu na Wii U sprzedano ponad 2 mln egzemplarzy wersji na Xbox 360 i PlayStation 3.

Około miesiąc po premierze wersji na Windows wiceprezes Sega Europe do spraw wydawniczych John Clark poinformował o sprzedaży przekraczającej 170 tys. egzemplarzy. Do grudnia 2022 roku wersja na Nintendo Switch sprzedała się w 1,24 mln egzemplarzy.

Kontynuacje

We wrześniu 2012 roku zapowiedziano Bayonetta 2 na Wii U, a wydawcą gry zostało Nintendo. Kontynuacja ukazała się w 2014 roku. Wydanie zawierało również port pierwszej Bayonetty, w którym dodano kostiumy inspirowane seriami Nintendo, m.in. Super Mario, The Legend of Zelda, Star Fox i Metroid, a także sterowanie ekranem dotykowym i dwie wersje językowe dubbingu.

Bayonetta 3 została zapowiedziana w grudniu podczas The Game Awards 2017 jako gra na Nintendo Switch. Równocześnie ogłoszono porty dwóch poprzednich części na tę konsolę, chociaż fizyczne wydanie pierwszej gry doczekało się lokalizacji dopiero w 2022 roku. Podczas The Game Awards 2022 zapowiedziano również prequel zatytułowany Bayonetta Origins: Cereza and the Lost Demon.

Przypisy

  1. ↑ Nex Entertainment Contents. Nex Entertainment. [dostęp 2012-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-20)]. (jap.).
  2. 1 2 Logan Plant: Bayonetta, Vanquish Double Pack Coming in 2020 to PS4, Xbox One. IGN, 2019-12-09. [dostęp 2019-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-09)]. (ang.).
  3. ↑ Bayonetta. Gry-Online. [dostęp 2011-04-30]. (pol.).
  4. 1 2 Jeff Marchiafava. Bayonetta. „Game Informer”, 2009-09-29. GameStop. [dostęp 2009-10-15]. [zarchiwizowane z adresu 2009-11-05]. (ang.).
  5. 1 2 Tom Mc Shea: Bayonetta Hands-On. GameSpot UK, 2009-06-03. [dostęp 2009-10-10]. (ang.).
  6. ↑ Sophia Tong: Bayonetta Demo Impressions. GameSpot UK, 2009-06-03. [dostęp 2026-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-20)]. (ang.).
  7. 1 2 3 Matt Leone: Bayonetta (PS3): Previews. 1UP.com, 2009-06-01. [dostęp 2009-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-09)]. (ang.).
  8. ↑ Matt Leone: Bayonetta (PS3): Previews: Learn new details about the panther. 1UP.com, 2009-05-27. [dostęp 2009-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-30)]. (ang.).
  9. 1 2 3 4 Ryan Clements: Bayonetta Review (PlayStation 3). IGN, 2009-12-22. [dostęp 2009-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-26)]. (ang.).
  10. 1 2 3 4 5 6 Cam Shea: Bayonetta Progress Report. IGN, 2009-03-19. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-22)]. (ang.).
  11. ↑ Matt Leone: Bayonetta (PS3): Previews. 1UP.com, 2009-06-01. [dostęp 2009-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-09)]. (ang.).
  12. ↑ Kat Bailey: PlatinumGames Shows Off Bayonetta's 'Very Easy Automatic' Mode. 1UP.com, 2009-08-24. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-12)]. (ang.).
  13. ↑ Hideki Answers Vol. 2 Part 1! [online], PlatinumGames, 24 kwietnia 2009 [dostęp 2009-10-10] [zarchiwizowane z adresu 2009-10-10] (ang.).
  14. ↑ Jeff Marchiafava. Bayonetta. „Game Informer”, 2009-09-29. GameStop. [dostęp 2009-10-15]. [zarchiwizowane z adresu 2009-11-05]. (ang.).
  15. ↑ Hellena Taylor. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-19)]. (ang.).
  16. 1 2 Luke Anderson: Bayonetta Updated Impressions. GameSpot, 2009-08-22. [dostęp 2009-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-06)]. (ang.).
  17. ↑ TGS 09: Bayonetta Trailer [online], IGN / YouTube, 24 września 2009 [dostęp 2009-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-01-29] (ang.).
  18. ↑ Maiku H: Bayonetta Review. Koku Gamer, 2010-01-08. [dostęp 2010-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-14)]. (ang.).
  19. 1 2 3 4 Bayonetta Developer Commentary Part 56. PlatinumGames. [dostęp 2014-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-16)]. (ang.).
  20. ↑ ANNCast 203: Klein Times [online], Anime News Network, 20 października 2014 [dostęp 2017-10-14] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-14] (ang.).
  21. 1 2 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Prologue: The Vestibule — rozmowa Bayonetty z Enzem w samochodzie po scenie na cmentarzu (ang.).
  22. 1 2 3 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter I: The Angels' Metropolis — relacja Enza o Prawym Oku i Vigrid; przybycie do miasta i rozmowa z Rodinem (ang.).
  23. ↑ PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter II: Vigrid, City of Déjà Vu — spotkania z Jeanne i Luką (ang.).
  24. ↑ PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter V: The Lost Holy Grounds — rozmowa Jeanne z Temperantią oraz kolejny pojedynek z Jeanne (ang.).
  25. 1 2 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter VI: The Gates of Paradise — uratowanie Cerezy; rozmowa z dziewczynką i spotkanie z Luką po powrocie z Paradiso (ang.).
  26. ↑ PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter VIII: Route 666 — podróż ku wyspie i rozmowa z Luką oraz Cerezą w samochodzie (ang.).
  27. 1 2 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Records of Time: The Witch Hunts — narracja Antonia Redgrave'a o wojnie klanów i polowaniach na czarownice (ang.).
  28. 1 2 3 4 5 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter XIV: Isla del Sol — sceny po finałowym pojedynku z Jeanne: Lewe Oko, wspomnienia Cerezy i pozorne poświęcenie Jeanne (ang.).
  29. 1 2 3 4 5 6 7 8 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter XVI: The Lumen Sage — rozmowa z Balderem przed walką, w tym jego wyjaśnienia dotyczące Cerezy, Luki i Jeanne (ang.).
  30. ↑ PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter VII: The Cardinal Virtue of Temperance — wypowiedź Temperantii przed walką (ang.).
  31. 1 2 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter XIV: Isla del Sol — rozmowa o pochodzeniu Bayonetty przed finałowym pojedynkiem z Jeanne oraz pojedynek (ang.).
  32. ↑ PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter XV: A Tower to Truth — wejście Bayonetty, Luki i Cerezy do wieży (ang.).
  33. ↑ PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter XVI: The Lumen Sage — walka z Balderem i uratowanie Luki (ang.).
  34. 1 2 3 4 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Chapter XVI: The Lumen Sage — odesłanie Cerezy do przeszłości, przebudzenie Lewego Oka i powrót Baldera (ang.).
  35. 1 2 3 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Epilogue: Requiem — początkowa sekwencja z Jeanne na motocyklu, uwolnienie Bayonetty i ożywienie Jubileus (ang.).
  36. 1 2 PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Epilogue: Requiem — walka z Jubileus, przywołanie Queen Sheba i zniszczenie spadającego ciała Jubileus (ang.).
  37. ↑ PlatinumGames, Bayonetta. SEGA Europe, 2017-04-11. Windows. Poziom/obszar: Epilogue: Requiem — końcowa scena na cmentarzu (ang.).
  38. 1 2 Randolph Ramsay: Q&A: Hideki Kamiya on Bayonetta. GameSpot, 2009-04-08. [dostęp 2009-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-03)]. (ang.).
  39. 1 2 3 Mari Shimazaki: Designing Bayonetta. PlatinumGames, 2009-04-17. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-20)]. (ang.).
  40. ↑ Mielke 2008 ↓, s. 1–2.
  41. ↑ Kevin Gifford: Hideki Kamiya on Wrapping Up Bayonetta. 1UP.com, 2009-10-21. [dostęp 2009-10-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-30)]. (ang.).
  42. ↑ Tatsuya Minami: Fall Harvest. PlatinumGames, 2009-09-18. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-24)]. (ang.).
  43. ↑ Bad hair day: Hands-on with 'Bayonetta' [online], USA Today, 30 listopada 2009 [dostęp 2010-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2009-12-03] (ang.).
  44. ↑ Mikel Reparaz: 30 'hidden' references in Bayonetta. GamesRadar UK, 2010-01-14. [dostęp 2010-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-06-15)]. (ang.).
  45. 1 2 Mari Shimazaki: Designing Bayonetta Part 2—Jeanne. PlatinumGames, 2009-06-26. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-02)]. (ang.).
  46. ↑ Gerald Villoria: Designing Bayonetta. GameSpy, 2009-08-13. [dostęp 2009-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-17)]. (ang.).
  47. ↑ Bayonetta: Hair-raising. „Game Informer”, s. 63, 2009-02. GameStop. (ang.).
  48. ↑ Mielke 2008 ↓, s. 1.
  49. ↑ Hiroshi Yamaguchi: The Music of Bayonetta. PlatinumGames, 2009-05-29. [dostęp 2009-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-08)]. (ang.).
  50. ↑ Bryn Williams: Bayonetta's Perfect Bottom. GameSpy, 2009-04-24. [dostęp 2009-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-27)]. (ang.).
  51. ↑ Kenichiro Yoshimura: Modeling Bayonetta. PlatinumGames, 2009-04-24. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-27)]. (ang.).
  52. ↑ Brian Ashcraft: Bringing Bayonetta's Butt To Life. Kotaku, 2009-04-24. [dostęp 2023-05-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-05-09)]. (ang.).
  53. ↑ Butmoni Coronzon (From the Mouth of the Witch). PlatinumGames. [dostęp 2015-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-10)]. (ang.).
  54. ↑ Mielke 2008 ↓, s. 5.
  55. ↑ Cam Shea: Bayonetta Exposed!. IGN, 2009-09-30. [dostęp 2009-12-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-04)]. (ang.).
  56. ↑ Ikumi Nakamura: The World of Bayonetta—2. PlatinumGames, 2009-08-28. [dostęp 2009-12-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-02)]. (ang.).
  57. ↑ Video: Bringing Bayonetta to life [online], USA Today, 5 czerwca 2009 [dostęp 2009-10-15] [zarchiwizowane z adresu 2009-11-14] (ang.).
  58. ↑ Brian Crecente: Be Bayonetta, Win HD Gaming Set-Up. Kotaku, 2009-09-02. [dostęp 2009-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-06)]. (ang.).
  59. ↑ SEGA Announces Winner Of The Bayonetta Model Competition Hosted at Maxim. IGN, 2009-11-23. [dostęp 2009-11-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-26)]. (ang.).
  60. ↑ Anoop Gantayat: MiChi to Perform Bayonetta Theme Song. andriasang.com, 2009-08-26. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-30)]. (ang.).
  61. ↑ Bayonetta—ベヨネッタ [online], Sega [dostęp 2009-10-10] [zarchiwizowane z adresu 2011-02-22] (jap.).
  62. ↑ Yusuke Hashimoto: Bayonetta TV commercial. PlatinumGames, 2010-01-04. [dostęp 2010-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-05)]. (ang.).
  63. ↑ Patrick Klepek: Bayonetta Demo Released For Xbox 360, PlayStation 3...In Japan. G4, 2009-10-08. [dostęp 2009-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-12)]. (ang.).
  64. ↑ CVG Staff: News: Bayonetta demo launches: Videos. ComputerAndVideoGames.com, 2009-12-03. [dostęp 2009-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-04)]. (ang.).
  65. ↑ Randy Nelson: PSN Thursday: Classic Call of Duty, Bayonetta demo beckon. Joystiq, 2009-12-03. [dostęp 2009-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-07)]. (ang.).
  66. ↑ Yusuke Hashimoto: Bayonetta Released in Japan. PlatinumGames, 2009-11-06. [dostęp 2009-11-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-19)]. (ang.).
  67. ↑ 'Bayonetta' Finally Released!!. Sega, 2009-10-29. [dostęp 2009-10-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-01)]. (jap.).
  68. ↑ Jim Reilly: Sega Confirms Bayonetta Release Date. IGN, 2009-10-29. [dostęp 2009-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-01)]. (ang.).
  69. ↑ PS3 Version of Bayonetta Getting Update. Kotaku, 2010-01-26. [dostęp 2012-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-13)]. (ang.).
  70. ↑ Bayonetta Updated For PS3, Load Times Improved. Kotaku, 2010-01-28. [dostęp 2012-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-13)]. (ang.).
  71. ↑ Brian Ashcraft: Bayonetta Getting 5-Disc CD Soundtrack. Kotaku, 2009-09-18. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-23)]. (ang.).
  72. ↑ Kevin Gifford: Bayonetta Dated, Merchandised Out. 1UP.com, 2009-07-15. [dostęp 2009-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-06-04)]. (ang.).
  73. ↑ Ikumi Nakamura: Bayonetta Japanese Pre-Order Bonus – Rodin's Selection (Original Soundtrack). PlatinumGames, 2009-11-25. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-17)]. (ang.).
  74. ↑ Spencer: Bayonetta: Climax Edition Weaving Into Europe. Siliconera, 2009-11-10. [dostęp 2009-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-13)]. (ang.).
  75. ↑ Pre-order Bayonetta Special Edition [online], Sega, 26 listopada 2009 [dostęp 2009-12-27] [zarchiwizowane z adresu 2011-09-04] (ang.).
  76. ↑ Brian Ashcraft: Bayonetta The Photo Book. Kotaku, 2009-09-15. [dostęp 2009-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-03)]. (ang.).
  77. ↑ AJ Glasser: You Got Lombax, Bayonetta And Monkey In My Chrome. Kotaku, 2009-10-09. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-11)]. (ang.).
  78. ↑ John Scalzo: MC Lars' b-side collection 21 Concepts (featuring the Bayonetta song) now available. Warp Zoned, 2011-05-18. [dostęp 2011-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-22)]. (ang.).
  79. ↑ Allegra Frank: Sega's hinting at something, and it sure looks like Bayonetta. [[Polygon (strona internetowa)|]], 2017-04-03. [dostęp 2017-04-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-12)]. (ang.).
  80. ↑ Sal Romano: Bayonetta coming to PC with 4K support today. Gematsu, 2017-04-11. [dostęp 2017-04-11]. (ang.).
  81. ↑ Stephany Nunneley: Bayonetta out on Steam today with 4K support and advanced graphics options. VG247, 2017-04-11. [dostęp 2017-04-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-12)]. (ang.).
  82. ↑ Joe Donnelley: Bayonetta is out now on PC, we spoke to Platinum about making it happen. PC Gamer, 2017-04-12. [dostęp 2017-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-12)]. (ang.).
  83. ↑ Martin—the fat ninja: Bayonetta Special Edition revealed. Sega Europe, 2009-11-10. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-04-11)]. (ang.).
  84. ↑ Bayonetta Game Gets Anime Film by Gonzo in November. Anime News Network. [dostęp 2013-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-16)]. (ang.).
  85. ↑ Bayonetta: Bloody Fate Anime Gets Manga, Blu-ray/DVD Date. Anime News Network, 2013-11-08. [dostęp 2014-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-08)]. (ang.).
  86. ↑ Matt Leone: Bayonetta Review for the Xbox 360. 1UP.com, 2009-12-22. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-06)]. (ang.).
  87. ↑ Matt Leone: Bayonetta Review for the PS3. 1UP.com, 2009-12-22. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-06)]. (ang.).
  88. ↑ Simon Parkin: Bayonetta Review. Eurogamer, 2009-11-18. [dostęp 2009-12-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-23)]. (ang.).
  89. 1 2 3 Anoop Gantayat: Bayonetta is Perfect. IGN, 2009-10-21. [dostęp 2009-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-24)]. (ang.).
  90. ↑ Sterling McGarvey: Bayonetta Review (Xbox 360). G4, 2009-12-22. [dostęp 2010-01-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-02)]. (ang.).
  91. ↑ Joe Juba. Bayonetta: PlatinumGames Pushes Action To Absurdity. „Game Informer”, 2009-12-22. GameStop. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z adresu 2009-12-25]. (ang.).
  92. ↑ Tae K. Kim. Bayonetta Review (Xbox 360). „GamePro”, 2009-12-22. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z adresu 2009-12-31]. (ang.).
  93. ↑ Bayonetta – recenzja gry. Gry-Online, 2010-01-08. [dostęp 2014-08-10]. (pol.).
  94. ↑ Nathan Irvine: Bayonetta Review. GamesRadar, 2009-12-22. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-26)]. (ang.).
  95. 1 2 Martin Robinson: Bayonetta UK Review (Xbox 360). IGN, 2009-12-22. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-26)]. (ang.).
  96. ↑ Bayonetta for PlayStation 3 Reviews. Metacritic. [dostęp 2019-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-03)]. (ang.).
  97. ↑ Bayonetta for Xbox 360 Reviews. Metacritic. [dostęp 2019-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-09)]. (ang.).
  98. ↑ Bayonetta for Wii U Reviews. Metacritic. [dostęp 2014-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-27)]. (ang.).
  99. ↑ Bayonetta for PC Reviews. Metacritic. [dostęp 2017-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-14)]. (ang.).
  100. ↑ Bayonetta for Switch Reviews. Metacritic. [dostęp 2018-02-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-14)]. (ang.).
  101. ↑ Bayonetta for PlayStation 4 Reviews. Metacritic. [dostęp 2020-03-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-13)]. (ang.).
  102. 1 2 Gerald Villoria: E3 2009: Bayonetta Preview. GameSpy, 2009-06-05. [dostęp 2009-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-06-11)]. (ang.).
  103. ↑ Justin Epperson: Platinum Shows PS3 Bayonetta, Announces Demo. 1UP.com, 2009-08-31. [dostęp 2009-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-06-22)]. (ang.).
  104. ↑ Kat Bailey: Famitsu Awards Xbox 360's Bayonetta Perfect Score. 1UP.com, 2009-10-20. [dostęp 2009-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-16)]. (ang.).
  105. 1 2 Daniel Feit. Hands On: How Bayonetta Stacks Up on 360 vs. PS3. „Wired”, 2009-09-24. [dostęp 2009-10-11]. [zarchiwizowane z adresu 2009-10-28]. (ang.).
  106. ↑ Gamespot - Bayonetta Reviews. GameSpot, 2010-01-07. [dostęp 2010-04-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-08-17)]. (ang.).
  107. ↑ Redakcja „Edge”. Bayonetta. „Edge”, s. 90–91, 2009. Future Publishing. [zarchiwizowane z adresu 2014-10-06]. (ang.).
  108. ↑ Nathan Irvine: Bayonetta Review. GamesRadar, 2009-12-22. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-26)]. (ang.).
  109. ↑ BigPond GameArena - Bayonetta Reviews. GameArena, 2010-01-07. [dostęp 2010-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-01)]. (ang.).
  110. ↑ Simon Parkin: Bayonetta Review. Eurogamer, 2009-11-18. [dostęp 2012-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-02)]. (ang.).
  111. ↑ Lou Keston: Review: Sega's 'Bayonetta' flamboyant but shallow. Associated Press, 2010-01-06. [dostęp 2016-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-13)]. (ang.).
  112. ↑ Bayonetta Review - Review. Nintendo World Report. [dostęp 2014-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-24)]. (ang.).
  113. ↑ Best Boss Fights - The Best Games of 2010 on GameSpot. GameSpot. [dostęp 2012-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-18)]. (ang.).
  114. ↑ Best Original IP - The Best Games of 2010 on GameSpot. GameSpot. [dostęp 2012-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-18)]. (ang.).
  115. ↑ GameTrailers Game Of The Year Awards 2010: Best New IP. GameTrailers, 2010-12-20. [dostęp 2012-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-19)]. (ang.).
  116. ↑ Giant Bomb's Game of the Year 2010: Day One. Giant Bomb. [dostęp 2012-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-01)]. (ang.).
  117. ↑ IGN UK Weekend Initiative Top Ten Games of 2010. Thoughtful Gamers, 2010-12-10. [dostęp 2010-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-08)]. (ang.).
  118. ↑ Rob Keyes: 2018 New York Game Awards Nominees Revealed. Screen Rant, 2019-01-03. [dostęp 2019-01-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-05)]. (ang.).
  119. ↑ Future Division Awarded Games. Computer Entertainment Supplier's Association. [dostęp 2009-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-19)]. (ang.).
  120. ↑ Anoop Gantayat: Xbox 360 VS PS3 in First Day Bayonetta Sales. andriasang.com, 2009-10-30. [dostęp 2009-10-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-06)]. (ang.).
  121. ↑ This Week's Ranking. Media Create. [dostęp 2009-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-03)]. (jap.).
  122. ↑ Michael McWhertor: Konami Kicks Bayonetta Off Top Of Japan's Game Charts. Kotaku, 2009-11-12. [dostęp 2009-11-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-14)]. (ang.).
  123. ↑ Appendix of Consolidated Financial Statements. Sega Sammy Holdings, 2010-05-14. s. 5. [dostęp 2011-04-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-03)]. (ang.).
  124. ↑ PlatinumGames president rates its sales as a "C or even a D.". Eurogamer, 2013-04-17. [dostęp 2013-06-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-03)]. (ang.).
  125. ↑ Bayonetta 2 About. PlatinumGames. [dostęp 2022-05-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-04-12)]. (ang.).
  126. ↑ Ray Porreca: Bayonetta PC port clears 170,000 sales. Destructoid, 2017-05-24. [dostęp 2017-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-03)]. (ang.).
  127. ↑ 2023 CESA Games White Papers. Computer Entertainment Supplier's Association, 2023. ISBN 978-4-902346-47-3. (jap.).
  128. ↑ Bayonetta 2 coming to Wii U this October, includes original Bayonetta. Polygon, 2014-06-10. [dostęp 2014-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-14)]. (ang.).
  129. ↑ Bayonetta On Wii U: 60fps, Off-TV Play, Dual Audio. Siliconera, 2014-06-11. [dostęp 2014-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-21)]. (ang.).
  130. ↑ Ben Kuchera: Nintendo announces Bayonetta 3 as a Switch exclusive. Polygon, 2017-12-07. [dostęp 2017-12-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-08)]. (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne