Ogórecznikowce

Ogórecznikowce
	; Ogórecznik lekarski
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	ogórecznikowce
	Nazwa systematyczna
	Boraginales Juss. ex Bercht. & J. Presl; Přir. Rostlin: 244. Jan-Apr 1820
	Typ nomenklatoryczny
	Borago L. – Boraginaceae
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Ogórecznikowce (Boraginales) – rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych (ang. asterids) czy też szeroko ujmowanego nadrzędu astropodobnych Asteranae. Obejmuje ponad 3 tysiące gatunków grupowanych w 150 rodzajów. Tradycyjnie dzielone były one na ogół na dwie rodziny – faceliowatych Hydrophyllaceae i ogórecznikowatych Boraginaceae. Po odkryciu wzajemnego zagnieżdżenia zaliczanych do tych rodzin roślin traktowane były jako szeroko ujmowana rodzina ogórecznikowatych, której pozycja systematyczna pozostawała niejasna jeszcze w systemie APG III z 2009. Po ustaleniu jej siostrzanej pozycji w stosunku do jasnotowców Lamiales klasyfikacja roślin wewnątrz tego rzędu stała się przedmiotem sporu na etapie ustalania systemu APG IV. Część ekspertów uznaje za celowe wyróżnienie tu co najmniej 8 różnych rodzin, a część łączy je wszystkie w jedną rodzinę nadając poszczególnym grupom rangę plemion.

Pod względem chemicznym rośliny te cechują się obecnością inuliny o dużej masie cząsteczkowej (izokestozy) oraz alkaloidów pirolizydynowych.

Morfologia

Pokrój: Większość ogórecznikowców to rośliny zielne. Pędy okryte są sztywnymi, szorstkimi włoskami, u nasady często wzmocnione cystolitami.
Liście: Najczęściej skrętoległe, przynajmniej w górnej części pędu, szorstkie.
Kwiaty: Zebrane w kwiatostany typu dwurzędka. Korona w dolnej części zrośnięta w rurkę. Zalążnia powstaje na ogół tylko z dwóch owocolistków i zawiera cztery zalążki, które zwrócone są ku górze.

Systematyka

Pozycja systematyczna rzędu według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Jeden z rzędów z grupy astrowych roślin okrytonasiennych. Grupa siostrzana dla jasnotowców Lamiales.

←

dereniowce Cornales

wrzosowce Ericales

?

Icacinales

?

Vahliales

Metteniusales

gariowce Garryales

goryczkowce Gentianales

psiankowce Solanales

	ogórecznikowce Boraginales

	jasnotowce Lamiales

ostrokrzewowce Aquifoliales

astrowce Asterales

twardziczkowce Escalloniales

Bruniales

selerowce Apiales

	Paracryphiales

	szczeciowce Dipsacales

Podział według systemu APG IV z 2016

Jedna rodzina – ogórecznikowate Boraginaceae.

Podział według APweb

W obrębie rzędu wyróżnianych jest 9 rodzin. Podział rzędu na rodziny zaproponowany został przez ekspertów zebranych w The Boraginales Working Group w 2015. Przyjęty został i opublikowany na Angiosperm Phylogeny Website, ale też przez Global Genome Initiative (GGI), w Genera of Flowering Plants (Klaus Kubitzki i in.). Odrzucony jednak został w systemie APG IV w ramach szerokich konsultacji, co spowodowało konflikt w środowisku.

ogórecznikowce

Codonaceae

	Wellstediaceae

	Boraginaceae – ogórecznikowate

Hydrophyllaceae – faceliowate

Namaceae

Heliotropiaceae

	Cordiaceae

	Ehretiaceae

+ incertae sedis: Lennoaceae

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – B. University of Maryland. [dostęp 2018-12-25].
1 2 3 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 211. ISBN 83-7079-779-2.
1 2 3 4 5 Cole TCH. Angiosperm Phylogeny Group (APG) in jeopardy – Where have the flowers gone?. „PeerJ PrePrints 3:e1517”, 2015.
1 2 3 4 Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 529–532. ISBN 978-1-84246-634-6.
1 2 3 4 ColeC. T.CH. ColeC., HilgerH. H.H. HilgerH., StevensS. P.F. StevensS., Angiosperm Phylogeny Poster (APP, 2026), 2026, DOI: 10.7287/peerj.preprints.2320 .
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[rev-3] 1 2 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – B. University of Maryland. [dostęp 2018-12-25].

[encyk-4] 1 2 3 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 211. ISBN 83-7079-779-2.

[cole2-5] 1 2 3 4 5 Cole TCH. Angiosperm Phylogeny Group (APG) in jeopardy – Where have the flowers gone?. „PeerJ PrePrints 3:e1517”, 2015.

[maarten-6] 1 2 3 4 Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 529–532. ISBN 978-1-84246-634-6.

[cole-7] 1 2 3 4 ColeC. T.CH. ColeC., HilgerH. H.H. HilgerH., StevensS. P.F. StevensS., Angiosperm Phylogeny Poster (APP, 2026), 2026, DOI: 10.7287/peerj.preprints.2320 .

[apgIV-8] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.