Ostrokrzewowce

Ostrokrzewowce
Ilustracja
Ostrokrzew paragwajski
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

ostrokrzewowce

Nazwa systematyczna
Aquifoliales Senf
Lehrb. Forstl. Bot. 2: 118. 1856
Helwingia japonica

Ostrokrzewowce (Aquifoliales Senft) – rząd roślin okrytonasiennych. Obejmuje w zależności od ujęcia dwie lub trzy rodziny z trzema rodzajami z 606 gatunkami. Rośliny te są szeroko rozprzestrzenione w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym rodzaj ostrokrzew ma przedstawicieli także w strefie klimatu umiarkowanego.

Morfologia

Ostrokrzew kolczasty

Rośliny drzewiaste o liściach skrętoległych, ząbkowanych, wspartych drobnymi przylistkami. Kielich lekko zrośnięty, płatki korony wolne lub zrośnięte tylko u nasady. W owocolistkach rozwijają się pojedyncze lub co najwyżej dwa zalążki. Owocem jest zwykle pestkowiec.

Systematyka

Pozycja systematyczna ostrokrzewowatych Aquifoliaceae i rodzin wskazywanych jako im pokrewne była mocno dyskusyjna. Na ogół włączano je do dławiszowców Celastrales i tak było m.in. w systemie Cronquista (1981), w którym np. rodzaj Helwingia zaliczony był do rodziny dławiszowatych Celastraceae). W systemie Takhtajana z 1997 rodziny: Aquifoliaceae, Phellinaceae, Icacinaceae i Sphenostemonaceae wyodrębniane były w rząd Icacinales. W wersji systemu z 2009 rząd jest tak samo ujmowany jak w systemie APG III.

W systemach APG I (1998) i APG II (2003) rząd Aquifoliales składający się z rodzin Aquifoliaceae, Helwingiaceae i Phyllonomaceae włączany był do grupy Euasterids II. W systemie APG III (2009) w obrębie rzędu wyróżniono dodatkowo rodziny Cardiopteridaceae i Stemonuraceae, co zostało zachowane w systemie APG IV (2016).

W systemie APG V z 2026 Cardiopteridaceae i Stemonuraceae wyodrębnione zostały do rzędu Cardiopteridales stanowiącego klad bazalny grupy Lamiids. Pozostałe rodziny ostrokrzewowców są kolejną linią rozwojową tej samej grupy, oddzieloną jeszcze od Cardiopteridales przez gariowce Garryales. W systemie APG V do Helwingiaceae (tradycyjnie rodziny monotypowej) włączono Phyllonoma (wcześniej Phyllonomaceae).

Pozycja systematyczna i podział rzędu według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

Jeden z rzędów z grupy astrowych roślin okrytonasiennych.

←

jaskrowce Ranunculales




srebrnikowce Proteales




trochodendronowce Trochodendrales



bukszpanowce Buxales




parzeplinowce Gunnerales



ukęślowce Dilleniales





winoroślowce Vitales




skalnicowce Saxifragales


różowe


Crossosomatales



bodziszkowce Geraniales





parolistowce Zygophyllales



mirtowce Myrtales






bukowce Fagales



bobowce Fabales





różowce Rosales



dyniowce Cucurbitales






Picramniales





dławiszowce Celastrales



Huaceae



malpigiowce Malpighiales





Huerteales




szczawikowce Oxalidales




mydleńcowce Sapindales




kapustowce Brassicales



ślazowce Malvales














sandałowce Santalales



goździkowce Caryophyllales




Berberidopsidales


astrowe


dereniowce Cornales



wrzosowce Ericales






Cardiopteridales




gariowce Garryales



ostrokrzewowce Aquifoliales




Icacinales





Vahliales



psiankowce Solanales




ogórecznikowce Boraginales



goryczkowce Gentianales





jasnotowce Lamiales








Oncothecales



Metteniusales



Bruniales




astrowce Asterales





Columelliaceae




twardziczkowce Escalloniales



Paracryphiales




szczeciowce Dipsacales




selerowce Apiales













Podział na rodziny według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)
ostrokrzewowce

Helwingiaceae – helwingiowate



Aquifoliaceae – ostrokrzewowate