Ostrokrzewowce
 Ostrokrzew paragwajski | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd |
ostrokrzewowce |
| Nazwa systematyczna | |
| Aquifoliales Senf Lehrb. Forstl. Bot. 2: 118. 1856 | |
Ostrokrzewowce (Aquifoliales Senft) – rząd roślin okrytonasiennych. Obejmuje w zależności od ujęcia dwie lub trzy rodziny z trzema rodzajami z 606 gatunkami. Rośliny te są szeroko rozprzestrzenione w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym rodzaj ostrokrzew ma przedstawicieli także w strefie klimatu umiarkowanego.
Morfologia
Rośliny drzewiaste o liściach skrętoległych, ząbkowanych, wspartych drobnymi przylistkami. Kielich lekko zrośnięty, płatki korony wolne lub zrośnięte tylko u nasady. W owocolistkach rozwijają się pojedyncze lub co najwyżej dwa zalążki. Owocem jest zwykle pestkowiec.
Systematyka
Pozycja systematyczna ostrokrzewowatych Aquifoliaceae i rodzin wskazywanych jako im pokrewne była mocno dyskusyjna. Na ogół włączano je do dławiszowców Celastrales i tak było m.in. w systemie Cronquista (1981), w którym np. rodzaj Helwingia zaliczony był do rodziny dławiszowatych Celastraceae). W systemie Takhtajana z 1997 rodziny: Aquifoliaceae, Phellinaceae, Icacinaceae i Sphenostemonaceae wyodrębniane były w rząd Icacinales. W wersji systemu z 2009 rząd jest tak samo ujmowany jak w systemie APG III.
W systemach APG I (1998) i APG II (2003) rząd Aquifoliales składający się z rodzin Aquifoliaceae, Helwingiaceae i Phyllonomaceae włączany był do grupy Euasterids II. W systemie APG III (2009) w obrębie rzędu wyróżniono dodatkowo rodziny Cardiopteridaceae i Stemonuraceae, co zostało zachowane w systemie APG IV (2016).
W systemie APG V z 2026 Cardiopteridaceae i Stemonuraceae wyodrębnione zostały do rzędu Cardiopteridales stanowiącego klad bazalny grupy Lamiids. Pozostałe rodziny ostrokrzewowców są kolejną linią rozwojową tej samej grupy, oddzieloną jeszcze od Cardiopteridales przez gariowce Garryales. W systemie APG V do Helwingiaceae (tradycyjnie rodziny monotypowej) włączono Phyllonoma (wcześniej Phyllonomaceae).
- Pozycja systematyczna i podział rzędu według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)
Jeden z rzędów z grupy astrowych roślin okrytonasiennych.
| ← |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział na rodziny według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)
| ostrokrzewowce |
| ||||||
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
- 1 2 3 4 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
- ↑ Cole T.CH., Hilger H.H., Stevens P.F., Angiosperm Phylogeny Poster (APP, 2026), 2026, DOI: 10.7287/peerj.preprints.2320.
- 1 2 3 A.L. Takhtadzhian, Diversity and classification of flowering plants, New York: Columbia University Press, 1997, s. 349, ISBN 0-231-10098-1, OCLC 34617914.
- ↑ Arthur Cronquist: An integrated system of classification of flowering plants. New York: Columbia University Press, 1981, s. 668, 718. ISBN 0-231-03880-1.
- ↑ Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer Netherlands, 2009. ISBN 978-1-4020-9609-9.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An ordinal classification for the families of flowering plants. „Annals of the Missouri Botanical Garden”. 85, s. 531–553, 1998.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 141, 4, s. 399–436, 2003. DOI: 10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 161, 2, s. 105–121, 2009. DOI: 10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
- 1 2 James W. Byng i inni red., Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V, „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 845-874 [dostęp 2026-10-01].
- ↑ Lin Zhang i inni, Nuclear Phylogenomics of Angiosperms and Evolutionary Implications, „Diversity”, 17 (2), 2025, s. 136, DOI: 10.3390/d17020136 [dostęp 2026-10-17].
- ↑ Zuntini i inni, Phylogenomics and the rise of the angiosperms, „Nature”, 629, 2024, s. 843–850, DOI: 10.1038/s41586-024-07324-0 [dostęp 2026-10-17].