Phyllonoma

*Phyllonoma*
	; Phyllonoma ruscifolia
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	ostrokrzewowce
Rodzina	helwingiowate
Rodzaj	Phyllonoma
	Nazwa systematyczna
	Phyllonoma J. A. Schultes; in J. J. Roemer et J. A. Schultes, Syst. Veg. 6: xx. Aug-Dec 1820
	Typ nomenklatoryczny
	P. ruscifolia Willdenow ex J. A. Schultes
Synonimy
	Dulongia Kunth;
	Dulongia Kunth;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Phyllonoma – rodzaj roślin klasyfikowany w różnych ujęciach do monotypowej rodziny Phyllonomaceae lub helwingiowatych Helwingiaceae, w obu wypadkach z rzędu ostrokrzewowców (Aquifoliales). Obejmuje 5 gatunków występujących na obszarze od Meksyku poprzez Amerykę Środkową, po Andy w Ameryce Południowej między Kolumbią i Boliwią. Są to krzewy i niewielkie drzewa wyróżniające się tym, że ich drobne kwiaty wyrastają z blaszki liściowej. Nie jest znane ich znaczenie ekonomiczne.

Morfologia

Pokrój: Krzewy lub niewielkie drzewa o nagich pędach.

Liście: Skrętoległe, z pojedynczą blaszką liściową, z drobnymi przylistkami u nasady, często frędzlowatymi.

Kwiaty: Drobne, obupłciowe, promieniste, wyrastają w postaci wierzchotek jednoramiennych z żyłki centralnej na górnej powierzchni blaszki liściowej blisko wierzchołka liścia. Kwiaty są 4- lub 5-krotne. Zarówno działki kielicha), jak i płatki korony są wolne, mają barwę zielonkawą, czerwonawą lub żółtawą. Pręcików jest 5. Zalążnia jest górna, powstaje z dwóch owocolistków i zawiera jedną komorę z niepełną przegrodą. Zalążki są liczne, ścienne. Na szczycie zalążni znajduje się okazały dysk miodnikowy.

Owoce: Jagody zawierające od 3 do 6 nasion.

Systematyka

Tradycyjnie rodzaj ten zaliczany był w dawnych systemach (np. w systemie Cronquista z 1981) do rodzin agrestowatych Grossulariaceae lub twardziczkowatych Escalloniaceae. W systemie Takhtajana z 1997 rodzaj podniesiony do rangi rodziny Phyllonomaceae włączony był do rzędu Hydrangeales. Tak też w randze monotypowej rodziny ujmowany był w systemach APG. Dowody molekularne oraz podobieństwa morfologiczne wskazały na bliskie pokrewieństwo tego rodzaju z rodzajem Helwingia, z którym rodzaj ten połączony został w jedną rodzinę helwingiowatych (Helwingiaceae) w systemie APG V z 2026.

Wykaz gatunków

Phyllonoma cacuminis Standl. & Steyerm.
Phyllonoma laticuspis (Turcz.) Engl.
Phyllonoma ruscifolia Willd. ex Schult.
Phyllonoma tenuidens Pittier
Phyllonoma weberbaueri Engl.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 3 Phyllonoma. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2016-11-10].
1 2 Phyllonoma Willd., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-24] .
1 2 3 4 5 6 7 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 252. ISBN 1-55407-206-9. (ang.).
↑ James W.J.W. Byng James W.J.W. i inni red., Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V, „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 845-874 [dostęp 2026-10-01] .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Phyllonoma. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2016-11-10].

[powo-4] 1 2 Phyllonoma Willd., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-24] .

[heywood-5] 1 2 3 4 5 6 7 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 252. ISBN 1-55407-206-9. (ang.).

[apgV-6] James W.J.W. Byng James W.J.W. i inni red., Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V, „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 845-874 [dostęp 2026-10-01] .