Helwingiowate

Helwingiowate
Ilustracja
Helwingia japonica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

ostrokrzewowce

Rodzina

helwingiowate

Nazwa systematyczna
Helwingiaceae Decne.
Ann. Sci. Nat., Bot. sér. 2, 6: 69. 1836 (1836)

Helwingiowate (Helwingiaceae Decne.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu ostrokrzewowców (Aquifoliales). Obejmuje w zależności od ujęcia jeden (Helwingia) lub dwa rodzaje (+ Phyllonoma). W węższym ujęciu są to rośliny występujące w południowo-wschodniej i wschodniej Azji, w szerszym dodawany jest tu rodzaj o zasięgu obejmującym Amerykę Środkową i północno-zachodnią część Ameryki Południowej.

Morfologia

Pokrój
Krzewy i niewielkie drzewa wyróżniające się tym, że ich drobne kwiaty wyrastają z blaszki liściowej.
Liście
Pojedyncze, skrętoległe lub pozornie naprzeciwległe, z przylistkami u nasady.
Kwiaty
Drobne, jedno- (Helwingia) lub obupłciowe (Phyllonoma), promieniste, wyrastają w niewielkich kwiatostanach z żyłki centralnej na górnej powierzchni blaszki liściowej. Zarówno działki kielicha, jak i płatki korony są wolne lub zrośnięte tylko u nasady, mają barwę zielonkawą, czerwonawą lub żółtawą. Zalążnia u Helwingia jest górna, powstająca z dwóch owocolistków i zawierająca jedną komorę z niepełną przegrodą, natomiast u Phyllonoma dolna i 3-, 4- lub rzadko 5-komorowa.
Owoce
Jagody przypominające pestkowce lub pestkowce.

Systematyka

W systemie Cronquista (1981) zaliczane tu rodzaje włączane były do dławiszowatych Celastraceae (rodzaj Helwingia) i agrestowatych (Phyllonoma). W systemach APG rodzaje stanowiły monotypowe rodziny Helwingiaceae i Phellinaceae w obrębie rzędu ostrokrzewowców (Aquifoliales). W systemie APG V z 2026 te dwie rodziny połączono w jedną – Helwingiaceae. Zmianę uzasadniono bliskim pokrewieństwem obu rodzajów potwierdzonym wynikami analiz filogenetycznych DNA plastydowego i jądrowego oraz chęcią zmniejszenia redundancji systemu klasyfikacyjnego.

Pozycja systematyczna rodziny według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)
ostrokrzewowce

Helwingiaceae – helwingiowate



Aquifoliaceae – ostrokrzewowate



Wykaz rodzajów

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2026-10-24] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).
  3. 1 2 Helwingiaceae Decne., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-24].
  4. 1 2 3 4 5 Jenny Qiuyun Xiang, David E. Boufford: Helwingiaceae Decaisne. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2016-11-11].
  5. 1 2 3 4 5 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 252. ISBN 1-55407-206-9. (ang.).
  6. ↑ Arthur Cronquist: An integrated system of classification of flowering plants. New York: Columbia University Press, 1981, s. 560, 668. ISBN 0-231-03880-1.
  7. 1 2 James W. Byng i inni red., Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V, „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 845–874 [dostęp 2026-10-01].