Cardiopteridales

Cardiopteridales
Ilustracja
Gomphandra tetrandra (Stemonuraceae)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

Cardiopteridales

Nazwa systematyczna
Cardiopteridales Takht.
Diversity Classif. Fl. Pl. 352, 1997

Cardiopteridales – rząd roślin okrytonasiennych. Pierwotnie opisany w 1997 roku jako takson monotypowy tylko z rodziną Cardiopteridaceae. W systemach klasyfikacyjnych z początku XXI wieku nie wyróżniany (Cardiopteridaceae włączano do ostrokrzewowców), ale ujęty w systemie APG V w 2026, już jako obejmujący dwie rodziny (do ww. dołączono Stemonuraceae).

Morfologia

Citronella mucronata (Cardiopteridaceae)

Pnące rośliny zielne o drewniejącym pędzie (Cardiopteris) oraz krzewy i drzewa. Liście pojedyncze, skrętoległe (rzadko pozornie naprzeciwległe lub okółkowe), bez przylistków. Kwiaty obupłciowe, promieniste, drobne, białawe lub zielonawe, cztero- i pięciokrotne.

Systematyka

Rodziny tu zaliczane były różnie klasyfikowane, w początkach XXI wieku zwykle w ostrokrzewowcach Aquifoliales (tak było we wszystkich wersjach systemów APG od I z 1998 do IV z 2016). Taką relację wskazywały analizy DNA plastydowego. W latach 20. XXI wieku analizy genomu jądrowego wykazały, że Cardiopteridaceae i Stemonuraceae tworzą razem klad bazalny grupy określanej mianem Lamiids. Pozostałe rodziny ostrokrzewowców są kolejną linią rozwojową tej samej grupy, oddzieloną jeszcze od Cardiopteridales przez gariowce Garryales.

Pozycja systematyczna rzędu wśród dwuliściennych właściwych (system APG V z 2026)
←

jaskrowce Ranunculales




srebrnikowce Proteales




trochodendronowce Trochodendrales



bukszpanowce Buxales




parzeplinowce Gunnerales



ukęślowce Dilleniales





winoroślowce Vitales




skalnicowce Saxifragales


różowe


Crossosomatales



bodziszkowce Geraniales





parolistowce Zygophyllales



mirtowce Myrtales






bukowce Fagales



bobowce Fabales





różowce Rosales



dyniowce Cucurbitales






Picramniales





dławiszowce Celastrales



Huaceae



malpigiowce Malpighiales





Huerteales




szczawikowce Oxalidales




mydleńcowce Sapindales




kapustowce Brassicales



ślazowce Malvales














sandałowce Santalales



goździkowce Caryophyllales




Berberidopsidales


astrowe


dereniowce Cornales



wrzosowce Ericales






Cardiopteridales




gariowce Garryales



ostrokrzewowce Aquifoliales




Icacinales





Vahliales



psiankowce Solanales




ogórecznikowce Boraginales



goryczkowce Gentianales





jasnotowce Lamiales








Oncothecales



Metteniusales



Bruniales




astrowce Asterales





Columelliaceae




twardziczkowce Escalloniales



Paracryphiales




szczeciowce Dipsacales




selerowce Apiales













Podział na rodziny według systemu APG V z 2026
Cardiopteridales

Cardiopteridaceae



Stemonuraceae



Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2026-10-17] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
  3. 1 2 3 James W. Byng i inni red., Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V, „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 845-874 [dostęp 2026-10-01].
  4. 1 2 Armen Takhtajan, Diversity and classification of flowering plants, New York: Columbia University Press, 1997, s. 352-353, ISBN 0-231-100-98-1.
  5. 1 2 Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer Netherlands, 2009, s. 469-470. ISBN 978-1-4020-9609-9.
  6. ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
  7. ↑ Lin Zhang i inni, Nuclear Phylogenomics of Angiosperms and Evolutionary Implications, „Diversity”, 17 (2), 2025, s. 136, DOI: 10.3390/d17020136 [dostęp 2026-10-17].
  8. ↑ Zuntini i inni, Phylogenomics and the rise of the angiosperms, „Nature”, 629, 2024, s. 843–850, DOI: 10.1038/s41586-024-07324-0 [dostęp 2026-10-17].