Bukietnica

Bukietnica
	; Bukietnica Arnolda
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	malpigiowce
Rodzina	bukietnicowate
Rodzaj	bukietnica
	Nazwa systematyczna
	Rafflesia R. Brown; Trans. Linn. Soc. London 13: 207. 23 Mai-21 Jun 1821
	Typ nomenklatoryczny
	R. arnoldi R. Brown
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Bukietnica (Rafflesia) – rodzaj roślin z rodziny bukietnicowatych. Obejmuje 40 gatunków występujących w południowo-wschodniej Azji – w Tajlandii, Malezji, Filipinach i Indonezji. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia Sir Thomasa Stamforda Rafflesa – fundatora brytyjskiej kolonii w Singapurze. Bukietnica Arnolda (Rafflesia arnoldii) znana jest jako roślina o największych kwiatach na Ziemi, przez co stanowi atrakcję dla ekoturystów.

Morfologia

Pokrój: Bezzieleniowe rośliny zielne będące wyspecjalizowanymi endopasożytami roślin z rodzaju Tetrastigma (rodzina winoroślowate Vitaceae). O przynależności do roślin naczyniowych świadczą organy generatywne, bowiem żadne inne nie występują. Rośliny żywicielskie przenikają szeregi wielojądrowych komórek przypominające grzybnię.
Kwiaty: Promieniste, jednopłciowe, pojedyncze wyrastają bezpośrednio z tkanek żywicieli. U większości gatunków kwiaty osiągają średnicę do kilkudziesięciu cm, największe są u bukietnicy Arnolda, w której przypadku osiągają ok. 1 m średnicy i masę 7 kg (rekordowy okaz miał średnicę 106 cm i kwiat o masie ok. 10 kg). Najmniejsze kwiaty w obrębie tego rodzaju ma R. manillana – osiągają 20 cm średnicy. Okwiat jest złożony z jednego okółka składającego się z 5 listków połączonych u dołu. Z podstawy listków okwiatu wyrasta przesłona otaczająca znajdujący się pośrodku prętosłup. W kwiatach żeńskich na obrzeżach górnej tarczy prętosłupa znajdują się powierzchnie znamienia przyjmujące ziarna pyłku. W kwiatach męskich pyłek produkowany jest w rurkowatych i skręconych woreczkach pyłkowych zagłębionych w górnej części prętosłupa. Pyłek otoczony śluzem wypychany jest otworem na górnej powierzchni prętosłupa, skąd przenoszony jest przez zapylające owady do kwiatów żeńskich. Zalążnia jest położona dolnie i tworzona jest z 4–8 połączonych owocolistków.
Owoce: Jagody zawierające liczne nasiona pogrążone w śluzowej masie owocowej, powstającej w wyniku rozpuszczenia ścian zalążni.

Systematyka

Wykaz gatunków

Rafflesia arnoldi R.Br. – bukietnica Arnolda
Rafflesia aurantia Barcelona, Co & Balete
Rafflesia azlanii Latiff & M.Wong
Rafflesia baletei Barcelona & Cajano
Rafflesia banaoana Malabrigo
Rafflesia bengkuluensis Susatya, Arianto & Mat-Salleh
Rafflesia borneensis Koord.
Rafflesia camarinensis F.B.Valenz., Jaucian-Adan, Agoo & Madulid
Rafflesia cantleyi Solms
Rafflesia ciliata Koord.
Rafflesia consueloae Galindon, Ong & Fernando
Rafflesia gadutensis Meijer
Rafflesia hasseltii Suringar
Rafflesia horsfieldii R.Br.
Rafflesia keithii Meijer
Rafflesia kemumu Susatya, Hidayati & Riki
Rafflesia kerrii Meijer
Rafflesia lagascae Blanco
Rafflesia lawangensis Mat-Salleh, Mahyuni & Susatya
Rafflesia leonardi Barcelona & Pelser
Rafflesia lobata R.Galang & Madulid
Rafflesia manillana Teschem.
Rafflesia meijeri Wiriad. & Sari
Rafflesia micropylora Meijer
Rafflesia mira Fernando & Ong
Rafflesia mixta Barcelona, Manting, Arbolonio, R.B.Caball. & Pelser
Rafflesia parvimaculata Sofiyanti, K.Mat-Salleh, Khairil, Zuhailah, Mohd.Ros. & Burs
Rafflesia philippensis Blanco
Rafflesia pricei Meijer
Rafflesia rochussenii Teijsm. & Binn.
Rafflesia schadenbergiana Göpp. ex Hieron.
Rafflesia sharifah-hapsahiae J.H.Adam, R.Mohamed, Aizat-Juhari & K.L.Wan
Rafflesia speciosa Barcelona & Fernando
Rafflesia su-meiae M.Wong, Nais & F.Gan
Rafflesia tengku-adlinii Mat-Salleh & Latiff
Rafflesia tuan-mudae Becc. – bukietnica tuan-mude
Rafflesia tuanku-halimii J.H.Adam, Aizat-Juhari, Azilah & K.L.Wan
Rafflesia verrucosa Balete, Pelser, Nickrent & Barcelona
Rafflesia witkampii Koord.
Rafflesia zollingeriana Koord.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-03] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-03] (ang.).
1 2 Rafflesia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2017-02-20].
1 2 3 Rafflesia R.Br. ex Gray. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-12-07].
1 2 3 Largest Flower - Rafflesia. [w:] The Flower Expert [on-line]. Gifting Inc.. [dostęp 2017-02-20].
1 2 3 4 5 Heywood V.H., Brummitt R.K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 272–273. ISBN 1-55407-206-9. (ang.).
1 2 3 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 391-392. ISBN 83-7079-778-4.
↑ Jolanta i KarolJ.K. Węglarscy Jolanta i KarolJ.K., Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 56, ISBN 83-60247-27-7 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-03] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-03] (ang.).

[ing-3] 1 2 Rafflesia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2017-02-20].

[powo-4] 1 2 3 Rafflesia R.Br. ex Gray. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-12-07].

[flower-5] 1 2 3 Largest Flower - Rafflesia. [w:] The Flower Expert [on-line]. Gifting Inc.. [dostęp 2017-02-20].

[heywood-6] 1 2 3 4 5 Heywood V.H., Brummitt R.K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 272–273. ISBN 1-55407-206-9. (ang.).

[encyk-7] 1 2 3 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 391-392. ISBN 83-7079-778-4.

[wegl-8] Jolanta i KarolJ.K. Węglarscy Jolanta i KarolJ.K., Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 56, ISBN 83-60247-27-7 .