Buszno

Buszno
ilustracja
Położenie
Państwo

 Polska

Region

Pojezierze Łagowskie

Wysokość lustra

131,0 m n.p.m.

Morfometria
Powierzchnia

51,4–57,5 ha

Wymiary
• max długość
• max szerokość


1460 m
670 m

Głębokość
• średnia
• maksymalna


12,2 m
36,0 m

Długość linii brzegowej

4425 m

Objętość

6273,9 tys. m³

Hydrologia
Klasa jakości wody

II (2016)

Cieki zasilające

Jeziorna

Cieki wypływające

Jeziorna

Położenie na mapie gminy Sulęcin
Mapa konturowa gminy Sulęcin, blisko centrum po prawej na dole znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Buszno”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Buszno”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, w centrum znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Buszno”
Położenie na mapie powiatu sulęcińskiego
Mapa konturowa powiatu sulęcińskiego, po prawej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Buszno”
Ziemia52°24′14,4″N 15°18′02,2″E/52,404000 15,300611
Mapka jeziora
Multimedia w Wikimedia Commons

Buszno – jezioro w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin. Jezioro znajduje się na terenie poligonu wojskowego i jest w dyspozycji MON.

Położenie i charakterystyka

Jezioro Buszno leży w gminie Sulęcin, na północ od Łagowa. Jezioro ma wydłużony kształt, rozciąga się z północnego wschodu na południowy zachód. Jego linia brzegowa jest dość dobrze rozwinięta, brzegi pagórkowate, miejscami strome, północno-wschodni kraniec bardziej płaski. Roślinność wynurzona (pałka i trzcina pospolita) porasta wokół niemal całej linii brzegowej, z wyjątkiem brzegu północno-wschodniego, gdzie znajduje się plaża. Roślinność zanurzona (ramienice i rogatek) rozmieszczona jest podobnie. Dopływ i odpływ z jeziora Buszno to ciek o nazwie Jeziorna, biorący początek z położonego tuż obok jeziora Buszenko. Całość terenu znajduje się na poligonie wojskowym, wejście wymaga zezwolenia odpowiednich służb wojskowych.

Hydronimia

Do 1945 roku jezioro nazywane było Grosser Bechen See. Obecna nazwa została wprowadzona urzędowo 17 września 1949 roku.

Morfometria

Według danych Instytutu Rybactwa Śródlądowego powierzchnia zwierciadła wody jeziora wynosi 51,4 ha. Średnia głębokość zbiornika wodnego to 12,2 m, a maksymalna – 36,0 m. Lustro wody znajduje się na wysokości 131,0 m n.p.m. Objętość jeziora wynosi 6 273,9 tys. m³. Natomiast A. Choiński szacuje wielkość jeziora na 57,5 ha.

Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski jezioro leży na terenie zlewni dziewiątego poziomu Zlewnia jez. Buszno. Identyfikator MPHP to 187895213. Powierzchnia zlewni jeziora wynosi 16,9 km².

Zagospodarowanie

Administratorem wód jeziora jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Utworzył on obwód rybacki, który obejmuje wody jezior Buszno i Buszenko wraz z wodami cieku Struga Jeziorna na odcinku od jego źródeł do osi podłużnej mostu na drodze powiatowej Trzemeszno Lubuskie – Wielowieś (obwód rybacki jeziora Buszno na cieku Struga Jeziorna – nr 1). Gospodarka rybacka na jeziorze nie jest prowadzona, lecz dozwolone jest wędkowanie przez posiadaczy przepustki oraz karty wędkarskiej.

Jezioro leży na terenie poligonu wojskowego. Na jego brzegu i wodach zlokalizowana jest strzelnica do strzelań nawodnych. Jezioro pełni również funkcje rekreacyjne. Niestrzeżona plaża zlokalizowana jest na terenie strzelnicy i korzystanie z niej przez osoby cywilne jest możliwe w przypadku braku ćwiczeń wojskowych.

Czystość wód i ochrona środowiska

Jezioro Buszno widok z plaży

Jezioro nie ma rejestrowanych punktowych źródeł zanieczyszczeń ani nad jeziorem, ani w obrębie zlewni. Jezioro jest odporne na degradację i zostało zaliczone do I kategorii. Przewaga lasów w zlewni bezpośredniej i bardzo wysoka głębokość średnia przyczynia się do naturalnej odporności zbiornika. Badania jeziora Buszno przeprowadzone przez WIOŚ w Zielonej Górze Delegatura w Gorzowie wiosną i latem 2006 roku wykazały niewielkie odchylenia wskaźników czystości wód od norm I klasy czystości. Wśród wskaźników niespełniających norm I klasy, wskazano między innymi bardzo wysoką zawartość składników mineralnych wpływających na podwyższoną przewodność elektrolityczną wód jeziora oraz wysoką zawartość fosforanów w strefie nadennej. Jezioro w okresie letnim charakteryzuje się wyraźną stratyfikacją. Jakość wód jeziora jest uzależniona m.in. od charakteru wód położonego wyżej jeziora Buszenko. Najnowsze badania z 2016 roku zaliczyły wody jeziora do II klasy jakości. Przeźroczystość wody wynosiła 465 cm, co wskazuje na niewielką produkcję pierwotną w jeziorze, w tym bardzo niską ilość chlorofilu-A.

Jezioro leży na terenie Łagowsko-Sulęcińskiego Parku Krajobrazowego oraz na obszarach Natura 2000 o nazwie Buczyny Łagowsko-Sulęcińskie. Kilkaset metrów na północny wschód od jeziora znajduje się użytek ekologiczny o nazwie Mszar Wełniakowy, będący torfowiskiem położonym w bezodpływowej niecce. Nad jeziorem przy ujściu Jeziornej znajdowało się stanowisko nasięźrzała pospolitego.

Obiekt 3003

Do 1991 roku w pobliżu jeziora znajdowała się jedna z trzech tajnych baz magazynowych Armii Czerwonej o nazwie Obiekt 3003. W miejscu tym składowano głowice jądrowe. Pozostałe dwie bazy znajdowały się w Podborsku i Brzeźnicy-Koloni. Pozostałości instalacji poradzieckich zostały usunięte w 2011 roku.

Przypisy

  1. ↑ Andrzej Richling, Jerzy Solon, Andrzej Macias, Jarosław Balon, Jan Borzyszkowski, Regionalna geografia fizyczna Polski : praca zbiorowa, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2021, s. 174-176, ISBN 978-83-7986-381-5, OCLC 1288191487 [dostęp 2022-08-21].
  2. 1 2 3 Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 540. ISBN 83-232-1732-7.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Jerzy Jańczak (red.), Atlas jezior Polski, t. I, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 1996, s. 46-47, ISBN 83-86001-29-1.
  4. 1 2 Sulecin.net, Jezioro Buszno [online], Sulecin.net, 28 sierpnia 2017 [dostęp 2022-08-21].
  5. ↑ Schermeisel, Meßtischblatt nr. 3557, 1:25 000, 1936
  6. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 17 września 1949 r. (M.P. z 1949 r. Nr 76, poz. 947 (ISAP), s. 10)
  7. ↑ Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 2. Wody stojące, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 31, ISBN 83-239-9607-5.
  8. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 13833
  9. 1 2 Hydroportal, Informatyczny System Osłony Kraju [dostęp 2022-08-21].
  10. ↑ Marzena Szenfeld, Stan czystości jezior województwa gorzowskiego w latach 1993-97, Gorzów Wielkopolski: Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, 1998, s. 94-95, ISBN 83-7217-028-2, OCLC 749666454 [dostęp 2022-07-24].
  11. ↑ Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie: Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia obwodów rybackich. e-dziennik.szczecin.uw.gov.pl, 20 grudnia 2017. [dostęp 2022-08-21].
  12. ↑ Sprawy bieżące [online], Koło PZW Wędrzyn [dostęp 2022-08-21].
  13. ↑ Defence24, Podhalańczycy powrócili z poligonu [online], defence24.pl, 21 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-21].
  14. ↑ Wielowieś - jezioro Buszno i Buszenko. [online], polskaniezwykla.pl [dostęp 2022-08-21].
  15. ↑ Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze, Komunikat o jakości wód jeziora Buszno w 2006 roku [online], Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze, 21 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-21].
  16. ↑ Ocena jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych i jeziornych w województwie lubuskim za rok 2016 [online], Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze, 26 grudnia 2017 [dostęp 2021-07-07].
  17. ↑ Obszar Natura 2000: Buczyny Łagowsko-Sulęcińskie, [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2022-05-29] [zarchiwizowane z adresu 2022-05-29].
  18. ↑ Rada Miejska w Sulęcinie, Uchwała nr XLIV/268/10 w sprawie uznania za użytek ekologiczny [online], dzienniki.luw.pl, 9 lipca 2010.
  19. ↑ Ryszard Orzechowski, Hieronim Wasielewski, Chronione i zagrożone gatunki flory naczyniowej, [w:] Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy – monografia, 2015.
  20. ↑ Alfred Siatecki: Drugi klucz do bramy. Zielona Góra: 2010, s. 164. ISBN 978-83-88426-58-2. [dostęp 2015-11-15].
  21. ↑ Robert Michalak, Linia kolejowa Rzepin – Sulęcin – Międzyrzecz, „Świat Kolei” 3/2011
  22. ↑ Dariusz Brożek, Stąd mogła przyjść zagłada. Skład atomowy koło Sulęcina [online], Gazeta Lubuska, 14 maja 2022 [dostęp 2022-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-05-14].
  23. ↑ Dariusz Brożek, Zagłada atomowej bazy koło Sulęcina, „Gazeta Lubuska”, gazetalubuska.pl, 21 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-21].