Historia
W starożytności kolonia grecka założona w VII/VI wieku p.n.e. (według mitu przez uciekinierów z Troi) na miejscu iliryjskiej osady Ksamil. Miasto portowe, które stało się też ważnym ośrodkiem kultu boga Asklepiosa. W 167 p.n.e. znalazło się pod rządami Rzymian i uległo ich kolonizacji. Nie zniszczone jednak przez rzymskie wojska przeszło pod nową administrację, zachowując przy tym znaczną autonomię jako miasto nie podbite a sprzymierzone (Colonia Iulia/Augusta Buthrotum). Przeżywało rozkwit w okresie wczesnego cesarstwa, wzbogacone o szereg okazałych budowli publicznych, do czasu zniszczeń wywołanych trzęsieniem ziemi w III wieku. Wciąż jednak stanowiło m.in. ważny ośrodek chrześcijaństwa, będąc od 451 n.e. stolicą biskupstwa Buthrotum, znane już z kultu lokalnego męczennika – św. Terinusa. Również jako ważny ośrodek portowy funkcjonowało aż do VI w. n.e., kiedy kilkakrotnie zostało spustoszone w okresie wielkiej wędrówki ludów.
Średniowieczna historia miasta ściśle wiąże się z walkami toczonymi przez Bizancjum z Normanami i Wenecjanami, a następnie pomiędzy Wenecją i Imperium Osmańskim. Po rozpadzie dotychczasowego cesarstwa Bizantyjczyków w 1204 Butrint dostał się pod władzę despotów Epiru, następnie (od 1386) służył jako twierdza Republice Weneckiej w tej części jej adriatyckich posiadłości. Na krótko została ona opanowana dopiero w 1797 przez napoleońskie wojska Francuzów, wkrótce usunięte, a następnie zajęta przez epirockiego władcę Ali Paszę z Tepeleny, który w 1807 dodatkowo ufortyfikował to miejsce pozbawione już charakteru miejskiego. Na początku XIX wieku była to jedynie skromna osada rybacka w sąsiedztwie zrujnowanych fortyfikacji.
Pierwsze wykopaliska na tym terenie zostały podjęte w 1928 przez włoskiego archeologa Luigi Ugoliniego, prowadzone głównie na terenie tamtejszego akropolu. Kontynuowane przez albańskich archeologów po II wojnie światowej, pozwoliły na odkrycie resztek murów obronnych (wśród nich tzw. Lwiej Bramy) z IV-V w. p.n.e., hellenistycznego teatru z III wieku p.n.e., ruin domów, rzymskich łaźni i nimfeum oraz bizantyjskiej bazyliki i baptysterium z VII wieku. Na miejscu zachowały się również pozostałości średniowiecznego zamku weneckiego. Na terenie wykopalisk odnaleziono wiele rzeźb z okresu grecko-rzymskiego, zgromadzonych w miejscowym muzeum.
W latach 1997–2005 obiekt został uznany za zagrożony w związku ze splądrowaniem miejscowego muzeum w trakcie niepokojów społecznych w kraju, i umieszczony w wykazie miejsc zagrożonych prowadzonym przez UNESCO.
W 2002 roku wokół wykopalisk ustanowiono Park Narodowy Butrint obejmujący z przyległym terenem ok. 18 km², dostępny za opłatą od godzin porannych do zmierzchu.
39°44′N 20°01′E/39,733333 20,016667
.jpg)
.jpg)
,_Albania_(by_Pudelek)_03.JPG)
.jpg)
