Centrochelys

	Centrochelys
	J.E. Gray, 1872
	; Przedstawiciel rodzaju – żółw pustynny (C. sulcata)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Rząd	żółwie
Podrząd	żółwie skrytoszyjne
Nadrodzina	Testudinoidea
Rodzina	żółwie lądowe
Rodzaj	Centrochelys
	Typ nomenklatoryczny
	Testudo sulcata Miller, 1779
Gatunki
	5 gatunków (w tym 4 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	5 gatunków (w tym 4 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Centrochelys – rodzaj żółwi z rodziny żółwi lądowych (Testudinidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje jeden występujący współcześnie gatunek występujący w Afryce (Mauretania, Senegal, Mali, Burkina Faso, Benin, Niger, Nigeria, Kamerun, Czad, Sudan, Erytrea, Etiopia, Sudan Południowy i Republika Środkowoafrykańska).

Systematyka

Etymologia

Centrochelys: gr. κεντρον kentron „ostry koniec, kolec”; εμυς emus, εμυδος emudos „żółw wodny”.

Podział systematyczny

Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek:

Centrochelys sulcata (Miller, 1779) – żółw pustynny

oraz wymarłe:

Centrochelys burchardi (Ahl, 1926)
Centrochelys marocana Gmira, Lapparent de Broin, Geraads, Lefèvre, Mohib & Raynal, 2013
Centrochelys robusta (Adams, 1877)
Centrochelys vulcanica (López-Jurado & Mateo, 1993)

W 1998 roku w oparciu o cztery kości opisano wymarły gatunek Centrochelys atlantica, jednak późniejsze badania DNA i datowanie radiowęglowe materiału typowego wykazały, że kości należą do nadal żyjącego gatunku – żabuti czarnego (Chelonoidis carbonarius).

Przypisy

↑ Centrochelys, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J.E. Gray: Appendix to the Catalogue of shield reptiles in the collection of the British Museum. Cz. 1: Testudinata (Tortoises). London: The Trustees, 1872, s. 5. (ang.).
1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Centrochelys. The Reptile Database. [dostęp 2024-02-18]. (ang.).
↑ R. Midtgaard: Centrochelys. RepFocus. [dostęp 2024-02-18]. (ang.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 47.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 81.
1 2 A.G.J. Rhodin, S. Thomson, G.L. Georgalis, H.-V. Karl, I.G. Danilov, A. Takahashi, M.S. de la Fuente, J.R. Bourque, M. Delfino, R. Bour, J.B. Iverson, H.B. Shaffer & P.P. van Dijk. Turtles and Tortoises of the World During the Rise and Global Spread of Humanity: First Checklist and Review of Extinct Pleistocene and Holocene Chelonians. „Chelonian Research Monographs”. 5 (8), s. 1–66, 2015. DOI: 10.3854/crm.5.000e.fossil.checklist.v1.2015. (ang.).
↑ ChristianCh. Kehlmaier ChristianCh., Luis F.L.F. López-Jurado Luis F.L.F., NayraN. Hernández-Acosta NayraN., AntonioA. Mateo-Miras AntonioA., UweU. Fritz UweU., “Ancient DNA” reveals that the scientific name for an extinct tortoise from Cape Verde refers to an extant South American species, „Scientific Reports”, 11 (1), art. nr 17537, 2021, DOI: 10.1038/s41598-021-97064-2 (ang.).

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

[itis-1] Centrochelys, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Gray-2] J.E. Gray: Appendix to the Catalogue of shield reptiles in the collection of the British Museum. Cz. 1: Testudinata (Tortoises). London: The Trustees, 1872, s. 5. (ang.).

[Uetz&Hallermann-3] 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Centrochelys. The Reptile Database. [dostęp 2024-02-18]. (ang.).

[repfocus-4] R. Midtgaard: Centrochelys. RepFocus. [dostęp 2024-02-18]. (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=77_47]-5] Jaeger 1944 ↓, s. 47.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=111_81]-6] Jaeger 1944 ↓, s. 81.

[Rhodin&inni-7] 1 2 A.G.J. Rhodin, S. Thomson, G.L. Georgalis, H.-V. Karl, I.G. Danilov, A. Takahashi, M.S. de la Fuente, J.R. Bourque, M. Delfino, R. Bour, J.B. Iverson, H.B. Shaffer & P.P. van Dijk. Turtles and Tortoises of the World During the Rise and Global Spread of Humanity: First Checklist and Review of Extinct Pleistocene and Holocene Chelonians. „Chelonian Research Monographs”. 5 (8), s. 1–66, 2015. DOI: 10.3854/crm.5.000e.fossil.checklist.v1.2015. (ang.).

[kehlmaier-8] ChristianCh. Kehlmaier ChristianCh., Luis F.L.F. López-Jurado Luis F.L.F., NayraN. Hernández-Acosta NayraN., AntonioA. Mateo-Miras AntonioA., UweU. Fritz UweU., “Ancient DNA” reveals that the scientific name for an extinct tortoise from Cape Verde refers to an extant South American species, „Scientific Reports”, 11 (1), art. nr 17537, 2021, DOI: 10.1038/s41598-021-97064-2 (ang.).