Cheracebus

Cheracebus
Byrne, Rylands, Carneiro, Lynch Alfaro, Bertuol, da Silva, Messias, Groves, Mittermeier, Farias, Hrbek, Schneider, Sampaio & Boubli, 2016
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – titi czarny (Ch. lugens)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Rząd

naczelne

Podrząd

wyższe naczelne

Infrarząd

małpy szerokonose

Rodzina

sakowate

Podrodzina

titi

Rodzaj

Cheracebus

Typ nomenklatoryczny

Simia lugens Humboldt, 1812

Synonimy
Gatunki

6 gatunków – zobacz opis w tekście

Cheracebus – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny titi (Callicebinae) w rodzinie sakowatych (Pitheciidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w zachodnio-północnej Ameryce Południowej.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 23,2–45 cm, długość ogona 41–51 cm; masa ciała 1100–1500 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 2016 roku międzynarodowy zespół zoologów (Brytyjczycy Hazel Byrne, Anthony Brome Rylands, Colin Peter Groves i Jean Philippe Boubli, Brazylijczycy Jeferson C. Carneiro, Fabricio Bertuol, Maria Nazareth Ferreira da Silva, Mariluce Messias, Izeni Farias, Horacio Schneider i Iracilda Sampaio, Amerykanie Jessica Lynch Alfaro i Russell Alan Mittermeier oraz Czech Tomáš Hrbek) w artykule poświęconym powiązaniom filogenetyczne w obrębie rodzaju Callicebus wraz z pierwszą oceną taksonomii opartej na dowodach molekularnych, opublikowanym w czasopiśmie Frontiers in Zoology. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie oryginalne) titi czarny (Ch. lugens).

Etymologia

  • Torquatus: łac. torquatus ‘obrożny’, od torques ‘obroża, naszyjnik’, od torquere ‘skręcać’. Gatunek typowy: Callithrix torquata Hoffmannsegg, 1807.
  • Cherocebus: gr. χηρα khēra ‘wdowa’; κηβος kēbos ‘długoogoniasta małpa’.

Podział systematyczny

Takson wyodrębniony na podstawie danych molekularnych z Callicebus. Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
Cheracebus lucifer (O. Thomas, 1914) titi żółtoręki gatunek monotypowy południowo-wschodnia Kolumbia, północno-wschodni Ekwador, północno-wschodnie Peru i północno-zachodnia Brazylia (pomiędzy rzekami Caquetá/Japurá na północy i rzekami Napo/Solimões na południu); zakres wysokości: 100–300 m n.p.m. DC: 35–41 cm
DO: 45–48 cm
MC: około 1,5 kg
 LC 
Cheracebus medemi (Hershkovitz, 1963) titi kolumbijski gatunek monotypowy endemit Kolumbii (Putumayo (na wschód od podnóży Andów, między górnym biegiem rzeki Caquetá a rzeką Putumayo; niejasna wschodnia granica zasięgu)); zakres wysokości: 100–450 m n.p.m. DC: 23–36 cm
DO: 42–49 cm
MC: 1,1–1,5 kg
 VU 
Cheracebus regulus (O. Thomas, 1927) titi rudogłowy gatunek monotypowy endemit Brazylii (Amazonas (na południe od rzeki Solimões, na wschód od dolnej rzeki Javari, na zachód od dolnej rzeki Juruá; południowa granica zasięgu niejasna)); zakres wysokości: 100–200 m n.p.m. DC: 37–45 cm
DO: 44–49 cm
MC: 1–1,5 Kg
 LC 
Cheracebus torquatus (Hoffmannsegg, 1807) titi obrożny gatunek monotypowy endemit Brazylii (Amazonas (na południe od rzeki Solimões, na wschód od dolnej rzeki Juruá, na zachód od systemu rzecznego Purús/Tapauá; południowa granica zasięgu niejasna)); zakres wysokości: 100–1000 m n.p.m. DC: 30–40 cm
DO: 41–49 cm
MC: 1–1,5 kg
 LC 
Cheracebus lugens (Humboldt, 1812) titi czarny gatunek monotypowy wschodnia Kolumbia, południowa Wenezuela i północno-zachodnia Brazylia (na północ od rzeki Caquetá, na południe od rzeki Ventuari i środkowego biegu rzeki Orinoko do rzeki Japurá i rzeki Solimões, na wschód do rzeki Branco); zakres wysokości: 100–1000 m n.p.m. DC: 30–40 cm
DO: 41–49 cm
MC: 1–1,5 kg
 LC 
Cheracebus aquinoi Rengifo, D’Elía, G. García, Charpentier & Cornejo, 2022 gatunek monotypowy endemit Peru (Loreto między rzekami Nanay i Tigre) brak danych  NE 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  VU  – gatunek narażony, ;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.