Color Graphics Adapter

CGA (ang. Color Graphics Adapter; także Color/Graphics Monitor Adapter) – jeden ze standardów kart graficznych dla komputerów z rodziny IBM PC, wprowadzony obok MDA wraz z pierwszym komputerem rodziny IBM PC w 1981 roku.

Oryginalna karta IBM CGA została zbudowana na kontrolerze Motorola 6845 i zawiera 16 kB pamięci obrazu (display buffer) mapowanej w przestrzeni adresowej od B8000 (16 kB, bez parzystości). Adapter obsługuje dwa podstawowe tryby pracy: alfanumeryczny (A/N) oraz graficzny all points addressable (APA).

Karta udostępnia wyjście bezpośrednie (direct drive) w standardzie TTL (złącze 9-pin D-Sub: sygnały R, G, B, bit intensywności oraz synchronizacje pozioma i pionowa) oraz wyjście kompozytowe (gniazdo typu phono/RCA; sygnał wideo o amplitudzie ok. 1,5 Vpp). Przewidziano także złącze dla zewnętrznego modulatora RF (do podłączenia telewizora) oraz interfejs pióra świetlnego.

W trybie alfanumerycznym karta pracuje w rozdzielczościach 40×25 (dla telewizorów i monitorów o niższej rozdzielczości) oraz 80×25 (dla monitorów o wyższej rozdzielczości); znaki są definiowane w polu 8×8 punktów i przechowywane w generatorze znaków w pamięci ROM (8 kB), a wybór jednego z fontów realizowany jest sprzętowo zworką (jumper). W trybie barwnym dostępnych jest 16 kolorów pierwszego planu i 8 kolorów tła na znak oraz miganie na poziomie pojedynczego znaku. Każda pozycja znaku na ekranie zajmuje dwa bajty (kod znaku i bajt atrybutu), co umożliwia przechowywanie do 8 stron ekranu w trybie 40×25 oraz do 4 stron w trybie 80×25 w pamięci adaptera.

Źródła polskojęzyczne z lat 80. i 90. opisywały CGA jako jeden z podstawowych standardów kart graficznych w komputerach zgodnych z IBM-PC.

Tryby graficzne

Pac-Man w rozdzielczości 160 × 100 z 16 kolorami

Może pracować w dwóch podstawowych trybach:

W trybie A/N znaki są pobierane z generatora znaków w ROM i mają pole 8×8 punktów; w trybie graficznym (APA) obraz jest pobierany bezpośrednio z pamięci obrazu mapowanej w przestrzeni adresowej od B8000. Rejestry trybów i wyboru koloru są dostępne m.in. pod adresami portów 3D8 (mode control), 3D9 (color select) oraz 3DA (status), a programowanie kontrolera 6845 odbywa się przez porty 3D4 (indeks) i 3D5 (dane).

Karty CGA zostały zastąpione kartami EGA (IBM EGA: 2 sierpnia 1984), przy czym aplikacje korzystające z interfejsu BIOS były co do zasady zgodne z EGA.

Palety kolorów

Wszystkie 16 kolorów możliwe
do wyświetlenia w trybie znakowym
0 – czarny
#000000
8 – (ciemny) szary
#555555
1 – niebieski
#0000AA
9 – jasny niebieski
#5555FF
2 – zielony
#00AA00
10 – jasny zielony
#55FF55
3 – niebiesko-zielony
#00AAAA
11 – jasny niebiesko-zielony
#55FFFF
4 – czerwony
#AA0000
12 – jasny czerwony
#FF5555
5 – fioletowy
#AA00AA
13 – różowy
#FF55FF
6 – brąz (pomarańcz)
#AA5500
14 – żółty
#FFFF55
7 – biały (jasny szary)
#AAAAAA
15 – jasny biały
#FFFFFF
4-kolorowa paleta trybu graficznego #1
podstawowy 5 – fioletowy
3 – niebiesko-zielony 7 – biały (jasny szary)
4 kolorowa paleta trybu graficznego #2
podstawowy 4 – czerwony
2 – zielony 6 – brąz (pomarańcz)