Czapka studencka – czapka o ściśle określonym wzorze, którą mają prawo nosić studenci uczelni.
W odróżnieniu od dekli, których wzory ustalają korporacje studenckie i mogą je nosić tylko ich członkowie, czapki studenckie są przeznaczone dla wszystkich studentów określonej uczelni, a ich wzory ustala tradycja, samorządy studenckie lub specjalne jednostki samej uczelni. Często uczelnie mają ogólny wzór czapki a barwy jej elementów są różne dla różnych jej wydziałów.
W Polsce
Czapki studenckie używane w Polsce są nieco większe od dekli i w odróżnieniu od nich zwykle nie mają okrągłego kształtu, ale kształtowany przez zaszewki: od czterech (tzw. rogatywka – model charakterystyczny dla czapek krakowskiego Bratniaka) do ośmiu. Czapki studenckie nie mają oryginalnie haftu. Te są charakterystyczne dla korporacji albo gildii studenckich. Zgodnie z przedwojenną tradycją sznurek czapek studenckich jest złoty, w odróżnieniu od srebrnych, przysługujących gimnazjum.
Uniwersytet Jagielloński
Kolory czapek studenckich UJ:
Czapka studencka Wydziału Prawa i Administracji UJ
Wydział Prawa i Administracji – czarny
Wydział Lekarski – bordowy
Wydział Farmaceutyczny – bordowy z granatowym otokiem
Wydział Nauk o Zdrowiu – bordowy z czarnym otokiem
Wydział Filozoficzny – srebrny szary
Wydział Historyczny – niebieski
Wydział Filologiczny – granatowy
Wydział Polonistyki – granatowy z niebieskim otokiem
Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej – fioletowy
Wydział Matematyki i Informatyki – fioletowy z granatowym otokiem
Wydział Chemii – żółty
Wydział Biologii – zielony
Wydział Geografii i Geologii – szmaragdowy
Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej – brązowy
Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych – karminowy
Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii – écru
Międzywydziałowe Indywidualne Studia Humanistyczne – srebrny szary z granatowym otokiem
Międzyobszarowe Studia Matematyczno-Przyrodnicze - fioletowy z zielonym otokiem
Inne polskie uczelnie
W nawiasie podano kolor czapki, za dwukropkiem kolor otoku.
Akademia Medyczna, Kraków (BORDO): bordo – w. lekarski; granatowy – w. farmacji.
Akademia Medyczna, Warszawa (BIAŁA): czarno-czerwono-czarny – w. lekarskie; czarno-żółto-czarny – w. farmacji.
Akademia Medyczna, Poznań (BIAŁA): granatowy.
Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice (BIAŁA), sznurek biały: bordowy – w. lekarski z o. lekarsko-dentystycznym w Zabrzu i w. lekarski w Katowicach; fioletowy – w. farmaceutyczny z o. med. laboratoryjnej; granatowy – w. nauk o zdrowiu; zielony – w. zdrowia publicznego.
Akademia Rolnicza, Kraków (BRĄZ): żółty – w. ogrodniczy; bordo – zootechniczny; jasnozielony – w. rolno-techn. i żywienia; granatowy – w. techn. i energet. roln.; błękit – w. melioracji i geodezji.
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego – AR, Warszawa (BEŻ – aksamitna okrągła): beżowo-granatowy – w. zootechniki i weterynarii; beżowo-zielony – w. leśny, techn. drewna, techn. roln.; beżowy – w. rolny, ek. rolnej, techn. żywienia; beżowo-czerwony – w. ogrodniczy; beżowo-niebieski – w. melioracji.