| Początek drogi | |
|---|---|
| Koniec drogi | |
| Długość |
189 km |
| Województwa | |
| Mapa | |
Przebieg drogi krajowej nr 9 | |
| Zdjęcie | |
Droga krajowa nr 9 – Okalina-Kolonia (świętokrzyskie), 89 km, widok w kier. Rzeszowa (sierpień 2006 r.) | |
Droga krajowa nr 9 (DK9) – droga krajowa klasy GP oraz Z o długości 189 kilometrów. Trasa ta łączy Rondo Narodowych Sił Zbrojnych (zwane też Warszawskim) w Radomiu z węzłem Rzeszów Północ (A4, S19) w Rudnej Małej. Jest częścią międzynarodowej trasy E371. W Radomiu droga nr 9 ma wspólny odcinek z drogą krajową nr 12, a na obwodnicy Opatowa z drogą ekspresową S74 oraz drogą krajową nr 74.
Jest to jedyna polska droga krajowa o numerze jednocyfrowym, a jednocześnie jedyna trasa europejska w Polsce, dla której nie przewiduje się budowy drogi ekspresowej czy autostrady. Funkcje drogi ekspresowej pełni wspólny odcinek z Drogą ekspresową S74 na fragmencie obwodnicy Opatowa.
Droga krajowa nr 9 swój niski numer zawdzięcza pochodzącej z 1946 roku koncepcji TAPP, tj. Transeuropejskiej Autostrady Północ-Południe, która w założeniu z 1946 roku miała przebiegać przez Polskę na trasie Gdańsk – Warszawa – Radom – Rzeszów – granica z Czechosłowacją. W późniejszych latach zdecydowano, że ideę TAPP realizować będzie dzisiejsza Autostrada A1, a jedyną pamiątką po pierwotnej koncepcji jest niski numer 9 przypisany do drogi Radom – Rzeszów.
W 2010 roku powstała niezrealizowana do dzisiejszego dnia koncepcja włączenia drogi nr 9 do sieci autostrad i dróg ekspresowych i nadania jej oznaczenia S9.
Na przestrzeni lat trasa posiadała różne oznaczenia:
| Numer | Przebieg | Lata obowiązywania | Źródło | Uwagi | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 | Radom – Iłża – Ostrowiec Świętokrzyski – Opatów – Lipnik | 1962 – lata 70. |
| ||
| ? | Lipnik – Klimontów – Łoniów | nieznane oznaczenie przed 1986 r. | |||
| 310 | Łoniów – Chodków – Nagnajów | lata 70. – 1986 |
|
||
| 9 | E371 | Radom – Iłża – Ostrowiec Świętokrzyski – Opatów – Lipnik – Klimontów – Łoniów – Nagnajów – Majdan Królewski – Kolbuszowa – Głogów Małopolski – Rzeszów – Babica – Lutcza – Domaradz – Miejsce Piastowe – Dukla – Barwinek – granica państwa | od 14 lutego 1986, z późniejszymi zmianami |
|
w 2014 roku odcinek Rzeszów – Domaradz – Miejsce Piastowe – Barwinek – granica państwa został włączony do drogi krajowej nr 19 |
Na podstawie Zarządzenia nr 8 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 12 lutego 2014 r., przebieg drogi krajowej nr 9 został skrócony do węzła autostradowego Rzeszów-Północ, przez co sama DK9 skróciła się o 103 km. Jednocześnie w tym samym rozporządzeniu przebieg drogi krajowej nr 19 został wydłużony do byłego przejścia granicznego ze Słowacją w Barwinku. Tak więc od Rzeszowa do granicy ze Słowacją, przebieg trasy europejskiej E371 pokrywa się z DK19, a nie jak do tej pory z DK9. Zarządzenie zostało wprowadzone z dniem jego ogłoszenia.
Od 13 marca 2021 roku na drodze dozwolony jest ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 tony. Wcześniej na poszczególnych odcinkach drogi krajowej nr 9 obowiązywało ograniczenie do 10 ton:
| Lata obowiązywania | Odcinek |
|---|---|
| 2005–2011 | Radom 12 – Iłża – Ostrowiec Świętokrzyski – Opatów – Lipnik – Klimontów – Łoniów – Nagnajów – Kolbuszowa – Głogów Małopolski – Rzeszów – Babica – Lutcza – Domaradz – Miejsce Piastowe – Dukla – Barwinek – granica państwa |
| 2011–2012 | Radom 12 – Iłża – Ostrowiec Świętokrzyski – Opatów – Lipnik – Klimontów – Łoniów – Nagnajów – Kolbuszowa – Głogów Małopolski – Rzeszów 4 |
| 2012–2015 | Radom 7 – Iłża – Ostrowiec Świętokrzyski – Opatów – Lipnik – Klimontów – Łoniów – Nagnajów – Kolbuszowa – Głogów Małopolski – Rzeszów 4 |
| 2015–2017 | |
| 2017–2021 | Radom (7, ul. Warszawska) – Radom (12, ul. Bolesława Zwolińskiego) |