Most

Most podwieszony (wantowy). Most Solidarności w Płocku przez Wisłę. Największy i najdłuższy most w Polsce o rekordowej rozpiętości najdłuższego przęsła – 375 metrów.
Most łukowy. Römerbrücke w Trewirze
Most żeliwny
(pierwszy na świecie)
nad rzeką Severn, Anglia
Most wiszący. Clifton Bridge nad rzeką Avon
Most linowy. Tanise-Totsukawa w Japonii
Most zwodzony w ’s-Hertogenbosch
Most wspornikowy w Quebecu
Pierwszy na świecie stalowy most spawany w Maurzycach przez Słudwię

Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej lub lądowej skonstruowana w taki sposób, że pod nią pozostaje wolna przestrzeń (w odróżnieniu od nasypu). Przęsłem mostu nazywa się element konstrukcyjny łączący dwie podpory lub przestrzeń między nimi.

Mosty dzieli się na:

Klasyfikacja mostów

Ze względu na rodzaj drogi prowadzonej po moście dzielone są one następująco:

Ze względu na charakter ustroju nośnego:

Ze względu na rodzaj materiału:

Można spotkać rozwiązania, w których podpory wykonane są z innego tworzywa niż przęsła, np. stalowe przęsła na filarach z cegły (most stalowo-ceglany).

Z uwagi na liczbę przęseł można wyróżnić mosty jedno-, dwu-, lub wieloprzęsłowe.

W zależności od konstrukcji pomostu wyróżnia się mosty płytowe, belkowe, skrzynkowe, a także sklepione, łukowe i kratowe.

Z uwagi na sposób podparcia przęsła mosty dzielone są na: wolnopodparte, wspornikowe, łukowe, wantowe i wiszące, o przęsłach stałych lub ruchowych (mosty zwodzone, obrotowe, uchylne i przetaczane).

Most podwieszony (most wantowy) – to most o płycie przęsła zawieszonej na cięgnach mocowanych na wieżach zwanych również pylonami. Przykładem takiego mostu jest największy i najdłuższy most w Polsce – Most Solidarności w Płocku przez Wisłę o rekordowej rozpiętości najdłuższego przęsła – 375 metrów, będącego najdłuższym przęsłem w Polsce i tej części Europy. Długość mostu głównego (podwieszonego) wynosi 615 metrów, natomiast długość całkowita mostu to 1712 metrów.

Most wiszący – płyta przęsła zawieszona jest na cięgnach (kablach) mocowanych na podporach, lub na wieżach zwanych podobnie jak w moście wantowym pylonami. Przykładami mostu wiszącego są:

Most obrotowy – najciekawszymi przykładami są: most drogowy w Giżycku z 1898 lub wąskotorowy most w Rybinie na szlaku Żuławskiej Kolei Dojazdowej – oba o przęsłach obracanych ręcznie (przez jednego człowieka) w poziomie. W Szczecinie nad Regalicą znajduje się jedyny w Polsce czynny kolejowy most zwodzony.

Najstarsze rozwiązania konstrukcyjne to mosty wiszące zbudowane z lian, lin z ewentualnym wypełnieniem kłodami. Dużym osiągnięciem inżynierskim była zbudowana w V w. p.n.e. przeprawa pontonowa przez Bosfor (zbudowana na polecenie Dariusza I). Największy rozwój budownictwa mostowego miał miejsce w okresie cesarstwa rzymskiego. Do ważniejszych przykładów konstrukcji z tego czasu należy Most Trajana nad rzeką Dunaj z 104 r. W okresie średniowiecza nie powstawały zbyt ciekawe przykłady tego typu rozwiązań. Wyjątkiem jest Most Karola postawiony w Pradze w 1357. Dopiero w XVIII w. powstały kolejne ciekawe rozwiązania inżynierskie. Należy do nich pierwszy na świecie most żeliwny z 1779 r. nad rzeką Severn w Anglii, w 1874 r. w USA zbudowano pierwszy duży most stalowy, a w 1875 r. we Francji został zbudowany pierwszy most żelbetowy.

Konstrukcja

Most Çanakkale 1915 – najdłuższy most wiszący na świecie

Podstawowymi elementami konstrukcji mostu są filary, na których za pośrednictwem łożysk mostowych opierają się przęsła. Skrajne podpory noszą nazwę przyczółków. W dawnych mostach drewniane filary znajdujące się w wodzie były chronione przed naporem kry przez izbice.

Pierwszym na świecie mostem z materiałów innych niż drewno i kamień jest most Iron Bridge wykonany w 1779 z elementów z lanego żeliwa, otwarty do eksploatacji 1 stycznia 1781 roku w Ironbridge w Shropshire w Anglii. Skonstruowany on został tak samo, jak do tamtych czasów budowano mosty drewniane: elementy mostu łączono ze sobą na wpusty i kliny, nie używając żadnych później powszechnie w takich konstrukcjach stosowanych elementów jak śruby i nity. Szczeliny uszczelniano blachą ołowianą. Ruch drogowy na tym moście wstrzymano dopiero w roku 1934 i to wcale nie dlatego, że żeliwo w nim popękało lub skorodowało, a dlatego, że skarpy wąwozu doliny rzeki Severn, nad którą został przeprowadzony, ulegały systematycznemu osuwaniu się i zbliżały się do siebie na tyle, że most się poważnie odkształcił. Mimo to stoi bez żadnych uszkodzeń do dziś.

Najwyższe mosty (odległość od zwierciadła wody)

Lp. Zdjęcie Most Miejsce Rok budowy Wysokość [m]
1 Beipanjiang (Duge)  Chiny 2016 565
2 Siduhe  Chiny 2009 496
3 Baluarte  Meksyk 2012 403
4 Hegigio Gorge Pipeline  Papua-Nowa Gwinea 2005 393
5 Ba Lin He  Chiny 2009 370
6 Beipanjiang 2003  Chiny 2003 366
7 Aizhai  Chiny 2012 336
8 Liuchonghe  Chiny 2012 336
9 Beipanjiang 2009  Chiny 2009 318
10 Liuguanghe  Chiny 2001 297
11 Most nad Zhijinghe  Chiny 2009 294
12 Royal Gorge  Stany Zjednoczone 1929 291

Mosty o najdłuższych przęsłach w Polsce

Mosty o najdłuższych przęsłach w Polsce
Lp. Obraz Nazwa Lokalizacja Przeszkoda Rodzaj konstrukcji Materiał konstrukcji Rok oddania do użytku Rozpiętość całkowita obiektu [m] Rozpiętość najdłuższego przęsła [m]
1.Most SolidarnościPłockWisłapodwieszonystal,
2 pylony – stal
2007615,0375,0
2.Most im. gen. E. ZawackiejToruńWisłałukowystal,
2 łuki – stal
7 grudnia 2013(dts)540,0270,0
3.Most RędzińskiWrocławOdra,
Wyspa Rędzińska
podwieszonybeton,
1 pylon – beton
2011612,0256,0
4.Most SiekierkowskiWarszawaWisłapodwieszonykonstrukcja zespolona,
2 pylony – beton
2002500,0250,0
5.Most Tadeusza MazowieckiegoRzeszówWisłok, zbiornik bezpieczeństwa PGE EC Rzeszówpodwieszonykonstrukcja zespolona,
1 pylon – beton
2015482240
6.Most III Tysiąclecia im. Jana Pawła IIGdańskMartwa Wisłapodwieszonykonstrukcja zespolona,
1 pylon – beton
2001380,0230,0
7.Most im. Jana Pawła IIPuławyWisłałukowykonstrukcja zespolona,
1 łuk – stal
20081038,2212,0
8.Most na drodze krajowej DK16 pod OstródąLesiak OstródzkiRynna polodowcowa jeziora Morlinyextradosedbeton,
3 pylony – beton
2017677,0206,0
9.Most pod KwidzynemKorzeniewo – Opalenie
(Województwo pomorskie)
Wisłaextradosedbeton,
3 pylony – beton
2013808,4204,0
10.Most im. kardynała Franciszka Macharskiego w KrakowieKrakówWisłapodwieszonybeton,
4 pylony – beton
2017706,0200,0
11. Most przez Dunajec w Kurowie Kurów (powiat nowosądecki) Dunajec extradosed beton,
3 pylony – beton
2021 602,0 200,0
12.Most NiepodległościOstródaKanał Pauzeńskiłukowykonstrukcja zespolona,
1 łuk – stal
2018340,0200,0
13.Most nad Dunajcem koło TarnowaOstrów, Kępa Bogumiłowicka, TarnówDunajecbelkowybeton2024815,6185,0
14.Most ŚwiętokrzyskiWarszawaWisłapodwieszonykonstrukcja zespolona,
1 pylon – beton
2000430,0180,0
15.Most w RozgartachRozgarty k/GrudziądzaWisłabelkowybeton2011400,0180,0
16.Most Anny JagiellonkiWarszawaWisłabelkowybeton2020535,5176,0
17.Most KotlarskiKrakówWisłałukowystal,
1 łuk – stal
2001166,6166,0
18. Most im. Józefa PiłsudskiegoNowy SączDunajecłukowykonstrukcja zespolona,
2 łuki – stal
2019333,40165,0
19.Most w WolinieWolinCieśnina Dziwnałukowykonstrukcja zespolona,
1 łuk – stal
2003664,45165,0
20.Most Marii Skłodowskiej-CurieWarszawaWisłabelkowykonstrukcja zespolona2012795,0160,0
21.Most MilenijnyWrocławOdra,
Zatoka przystani rzecznej –
Zimowisko Osobowice
podwieszonybeton,
2 pylony – beton
2004923,5153,0
22.Estakada Generała Stanisława MaczkaSkomielna BiałaObniżenie terenubelkowybeton2019992,0140,0
23.Most autostradowy w MszanieMszanaPotok Kolejówka, łącznica autostrady, dolinaextradosedbeton; głowice słupów – stal2014402,5130,0
24.Most Brama PrzemyskaPrzemyślSanpodwieszonykonstrukcja zespolona,
1 pylon – beton
2012229,5114,0
25.Most Unii EuropejskiejKoninWartapodwieszony–2007200,080,0
26.Link do obrazuMost w DobczycachDobczyceRabapodwieszonykonstrukcja zespolona,
2 pylony – beton
2012641,076,0

Najstarsze mosty w Polsce

Zachowane

Most gotycki na Młynówce w Kłodzku z 1390 r.
Warszawa, budowa mostu Kierbedzia, 1862
Most łukowy w Bydgoszczy (1851) – jeden z najstarszych zachowanych mostów kolejowych w Polsce
Kryty most w Lądku-Zdroju

Niezachowane

Civitates orbis terrarum, Warszawa, most Zygmunta Augusta, 1617

Zobacz też