Delatyn

Delatyn
Делятин
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Ukraina

Obwód

 iwanofrankiwski

Rejon

nadwórniański

Populacja (2022)

 

• liczba ludności

8213

Nr kierunkowy

3475

Kod pocztowy

78442

Położenie na mapie hromady Delatyn
Mapa konturowa hromady Delatyn, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Delatyn”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej znajduje się punkt z opisem „Delatyn”
Położenie na mapie obwodu iwanofrankiwskiego
Mapa konturowa obwodu iwanofrankiwskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Delatyn”
Położenie na mapie rejonu nadwórniańskiego
Mapa konturowa rejonu nadwórniańskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Delatyn”
Ziemia48°31′43″N 24°37′25″E/48,528611 24,623611
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Delatyn (ukr. Делятин) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie nadwórniańskim, do 1945 miasto w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie nadwórniańskim.

W granicach Delatyna znajduje się dawniej wieś Łuh.

W miejscowości jest stacja kolejowa Delatyn.

Walory uzdrowiskowe

Delatyn leży niedaleko Nadwórnej, nad Prutem, u wschodniego przedproża pasma Gorganów. Klimat ma bardzo łagodny, z małą ilością opadów i dużym nasłonecznieniem. W początkach XX wieku był popularną miejscowością uzdrowiskową. Lekarz uzdrowiska, Aleksander Harasowski, wydał w 1910 broszurę o warunkach balneologicznych Delatyna.

Historia

Prywatna wieś szlachecka prawa wołoskiego, położona była w ziemi halickiej województwa ruskiego.

W okresie międzywojennym miasto znajdowało się w powiecie nadwórniańskim, w województwie stanisławowskim w Polsce. W 1921 roku w mieście mieszkało 3513 Rusinów, 1576 Żydów i 875 Polaków. Do 17 września 1939 garnizon macierzysty Batalionu KOP „Delatyn”. Od września 1939 do 1941 miasto znalazło się pod okupacją sowiecką, a później od 1941 do 1944 pod okupacją niemiecką.

Podczas wojny ukraińscy nacjonaliści zabili 18 polskich mieszkańców. Od jesieni 1941 do jesieni 1942 Niemcy dokonali eksterminacji ludności żydowskiej w liczbie ponad 2 tysiące. W kilku egzekucjach w lesie Wilchowiec zabito od 1718 do 1950 osób, pozostałych deportowano do Stanisławowa i Lwowa. Ukrywający się w lasach Żydzi dołączyli w lipcu-sierpniu 1943 do rajdującego w okolicy partyzanckiego zgrupowania Sydora Kowpaka.

Ponownie zajęty przez wojska radzieckie 26 lipca 1944, rok później przekazany Ukraińskiej SRR. W końcu września 1944 w okolicach Delatyna toczyły się ciężkie walki z wojskami niemieckimi.

Rosyjskie siły zbrojne twierdziły, że 19 marca 2022 r. podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej po raz pierwszy w historii użyły w walce hipersonicznych pocisków rakietowych Ch-47M2 Kindżał do wycelowania w magazyn wojskowy w Delatynie.

Zabytki

Osoby urodzone w Delatynie

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Delatynie.

Przypisy

  1. ↑ http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2022/zb_Сhuselnist.pdf
  2. ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104 (ISAP)).
  3. ↑ Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5 (ISAP)).
  4. ↑ Andrzej Kierzek, Jadwiga Kuciel-Lewandowska, Małgorzata Paprocka-Borowicz, Jacek Kotula, Delatyn – zdrojowisko na kresach południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne”, 4 (2), 2014, s. 184, ISSN 2082-9876 [dostęp 2020-06-13]. (spis treści)
  5. ↑ Aleksander Harasowski, Delatyn: Miejscowość klimatyczna i kąpielowa w Galicyi, Lwów: nakładem Drukarni Józefa Chęcińskiego, 1910, s. 14 [dostęp 2020-06-13].
  6. ↑ Grzegorz Jawor, Osady prawa wołoskiego i ich mieszkańcy na Rusi Czerwonej w późnym średniowieczu, Lublin 2000, s. 81.
  7. 1 2 Henryk Komański, Szczepan Siekierka, Eugeniusz Różański, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w Województwie Stanisławowskim 1939–1946, Wrocław: ALTA 2, 2008, s. 335, ISBN 978-83-85865-13-1, OCLC 261139661.
  8. ↑ Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 258
  9. ↑ ВОВ-60 – Сводки. [dostęp 2009-08-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-10)].
  10. ↑ Russia uses advanced hypersonic missiles in Ukraine for the first time [online], Times of Malta [dostęp 2022-11-21] (ang.).
  11. ↑ Ukraine Update: Zelenskiy Says Some Opposition Parties Suspended, „Bloomberg.com”, 19 marca 2022 [dostęp 2022-11-21] (ang.).
  12. ↑ Władysław Łoziński, Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, 1903, s. 98

Linki zewnętrzne