
Delta II – rakieta nośna należąca do rodziny rakiet Delta zaprojektowana i zbudowana przez wytwórnię lotniczą McDonnell Douglas, następnie produkowana przez Integrated Defense Systems – własność Boeinga. Rakiety te są w użyciu od 1989 roku. Za program Delta II od 1 grudnia 2006 roku odpowiedzialny jest United Launch Alliance. Jest dwuczłonowa. Do pierwszego członu doczepia się najczęściej 9 silników pomocniczych na stały materiał pędny. Jest średniej wysokości [około 40 metrów]. Wynosi sondy i satelity na niskie orbity stacjonarne i międzyplanetarne. Jest jednym z podstawowych środków transportu kosmicznego. Na ponad 150 startów 95% było udanych.
| Rodzina rakiet nośnych Delta | |
Start Delty II 6920 z satelitą ROSAT | |
| Producent | |
|---|---|
| Koszt wystrzelenia |
36,7 mln USD (kurs z 1987) |
| Data pierwszego startu |
14 lutego 1989 |
| Data ostatniego startu |
24 lipca 1992 |
| Statystyki | |
| Wszystkie starty |
133 |
| Udane starty |
133 (100%) |
| Nieudane starty |
0 |
| Zdolność wynoszenia | |
| Siła ciągu przy starcie |
3480 kN |
| Wymiary | |
| Długość |
38,1 m |
| Średnica |
2,44 m |
| Masa całkowita |
218 000 kg |
| Stopnie rakiety | |
| Stopień 0. | |
| Stopień 1. | |
| Stopień 2. | |
| Stopień 3. | |
Od lotu STS-1 wahadłowca Columbia z 1981 rozpoczęto przenoszenie satelitów z rakiet jednokrotnego użytku na promy kosmiczne. Skutkiem tego było zatrzymanie w 1982 przez McDonnell Douglas linii produkcyjnej rakiet Delta. W 1984 wystartowały 4 rakiety Delta, zaś w 1985 nie wystartowała żadna.
Po eksplozji wahadłowca Challenger w 1986 Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych ogłosiły konkurs na kontrakt na budowę rakiety jednorazowego użytku zdolnej wynieść satelity GPS (kontrakt MLV - od Medium LV). Konkurentami firmy McDonnell Douglas w konkursie były firmy:
Pierwsza propozycja McDonnell Douglas, czyli Delta 3920 z członem górnym PAM-D, nie spełniała wymagań postawionych przez USAF, więc firma wraz z podwykonawcami zdecydowała o zaprojektowaniu nowej rakiety spełniającej te wymagania. Pierwsza opcja - zapożyczenie członu górnego z silnikiem na paliwo kriogeniczne z japońskiej rakiety H-I - była zbyt kosztowna i czasochłonna. Zamiast tego skupiono się na ulepszeniu konstrukcji członu centralnego i silników pomocniczych.
Delta 6000 była oparta na rakietach serii Delta 3000, jednak wprowadziła znaczące zmiany. Człon centralny Delty 6000 - Thor-XLT - zasilany slinikiem RS-27, od swojego odpowiednika z Delty 3000 był dłuższy o 3,6 m. Człony pomocnicze Castor 4 zostały zastąpione przez silniki Castor 4A, generujące o 71 kN większą siłę ciągu niż konstrukcja bazowa. Członem górnym została konstrukcja o nazwie Delta-K, wyposażona w silnik AJ-10-188K, zaś silnikiem członu PAM-D ostatecznie został Star-48B, wykorzystywany we wszystkich startach satelitów GPS. Delta 6000 wyróżniała się od poprzedniczek nową sekcją ładunku, mającą 8,5 m długości i 2,9 m średnicy.
21 stycznia 1987 McDonnell Douglas otrzymał kontrakt o wartości 316,5 mln USD na 7 startów rakiety Delta II. 2 lata później, 14 lutego 1989, pierwsza rakieta Delta II (wersja 6925) wystartowała z przylądka Canaveral z satelitą GPS II-1. W latach 1989–1992 wystartowało 17 rakiet serii 6000. Ostatnia Delta 6000 wystartowała 24 lipca 1992 z satelitą Geotail.
| Rodzina rakiet nośnych Delta | |
Start Delty 7925H z sondą Dawn | |
| Producent | |
|---|---|
| Koszt wystrzelenia |
51 mln USD (kurs z 1987) |
| Data pierwszego startu |
26 listopada 1990 |
| Data ostatniego startu |
15 września 2018 |
| Statystyki | |
| Wszystkie starty |
155 |
| Udane starty |
153 (99%) |
| Nieudane starty |
2 |
| Zdolność wynoszenia |
5089 kg na LEO |
| Siła ciągu przy starcie |
3110 - 4510 kN |
| Wymiary | |
| Długość |
38,1 m |
| Średnica |
2,44 m |
| Masa całkowita |
231 870 - 286 000 kg |
| Stopnie rakiety | |
| Stopień 0. | |
| Stopień 1. | |
| Stopień 2. | |
| Stopień 3. | |
Kolejnym wariantem Delty II była Delta 7000, wnosząca znaczne modyfikacje. Silnik RS-27 został zastąpiony przez mocniejszą jednostkę RS-27A. Dopalacze Castor 4A zastąpiono mocniejszą konstrukcją o nazwie GEM-40. Te modyfikacje pozwalały na udźwignięcie cięższych satelitów GPS. Od 1995 usprawniono również system nawigacji.
Pierwsza rakieta Delta II serii 7000 (wariant 7925) wystartowała 26 listopada 1990 z satelitą GPS IIA-1. Oprócz satelitów GPS Delta 7000 wyniosła również wiele satelitów telekomunikacyjnych i naukowych, a także sond międzyplanetarnych. Ostatni lot odbył się 15 września 2018 roku wynosząc satelitą IceSat-2.
W latach 2003–2011 używano również rakiety Delta II Heavy (numer 7x2xH). Był to najmocniejszy wariant Delty II. Od bazowej Delty 7000 różnił się silnikami pomocniczymi, zamiast GEM-40 wykorzystywał silniki GEM-46 z rakiety Delta III. Pierwsza Delta II Heavy w 2003 wyniosła w kosmos łazik Opportunity, zaś ostatnia w 2011 sondy GRAIL.