Deratyzacja, odszczurzanie – zwalczanie za pomocą środków chemicznych, fizycznych lub biologicznych wszelkich szkodliwych gryzoni, najczęściej szczurów i myszy. Przeważnie zatrutym pokarmem lub za pomocą pułapek, rzadziej innymi metodami. Określenie deratyzacja odnosi się również do procesu zwalczania kun, kretów i nornic[potrzebny przypis].
Deratyzację wykonuje się w celu ograniczenia: szkód wyrządzanych przez gryzonie w infrastrukturze miasta i otoczenia człowieka, zanieczyszczania żywności oraz rozprzestrzeniania przez gryzonie chorób, do których należą m.in.: dur brzuszny, choroby hantawirusowe, leptospirozy, dżuma czy wścieklizna.
