Didiereaceae

*Didiereaceae*
	; Didierea madagascariensis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	goździkopodobne
Rząd	goździkowce
Rodzina	Didiereaceae
	Nazwa systematyczna
	Didiereaceae Drake; Bull. Mus. Hist. Nat. (Paris) 9: 36. 17 Feb 1903, nom. cons.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Didiereaceae – rodzina roślin okrytonasiennych, sukulentów występujących naturalnie na Madagaskarze (cztery rodzaje tworzące rodzinę w wąskim ujęciu systematycznym), a także we wschodniej i południowej Afryce (dwa rodzaje zaliczane tutaj dodatkowo w szerszym ujęciu taksonomicznym, np. w systemie APG IV z 2016). Przedstawiciele rodziny to sukulenty podobne do kaktusowatych. Ze względu na oryginalny pokrój uprawiane bywają w kolekcjach jako osobliwości botaniczne. Portulacaria afra poza tym, że uprawiana jako ozdobna stanowi też ważną roślinę paszową dla bydła w południowej Afryce.

Morfologia

Pokrój: Kserofity – od sukulentów po drzewiaste suchorośla. W drugim przypadku zwykle młode rośliny przystosowane są także do gromadzenia wody. Z wiekiem pędy drewnieją.
Liście: Skrętoległe, pojedyncze, całobrzegie. Występuje heterofilia – na długopędach liście szybko odpadają i pozbawione są przylistków. Na krótkopędach liście odmienne, także obecne są ciernie.
Kwiaty: Drobne i jednopłciowe, rozdzielone zwykle dwupiennie. Zebrane są w wiechy. Kwiaty męskie składają się z dwóch przypominających płatki działek kielicha i 4 zachodzących na siebie płatków korony kwiatu. Pręcików jest 8–10. Ich nitki u nasady są na krótkim odcinku zrośnięte. W kwiatach żeńskich okwiat jest tak samo zbudowany. Słupek górny, zbudowany jest z trzech owocolistków tworzących trzy komory, z których tylko jedna jest płodna i zawiera jeden zalążek. Znamię jest trójłatkowe.
Owoce: Trójgraniaste, niepękające orzeszki.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina siostrzana z wyćwiklinkowatymi, blisko spokrewniona też z Halophytaceae. Wraz z wymienionymi i szeregiem innych rodzin wchodzi w skład rzędu goździkowców w obrębie dwuliściennych właściwych. Od pierwszych lat XXI wieku do tej rodziny, wcześniej obejmującej tylko 4 rodzaje z Madagaskaru, włączono dwa rodzaje wcześniej zaliczane do portulakowatych. Klad bazalny rodziny w szerszym ujęciu stanowi rodzaj Portulacaria (obejmujący rośliny wyodrębniane dawniej w rodzaju Ceraria). Rodzaj Calyptrotheca jest siostrzany dla podrodziny Didiereoideae.

caryophylloids

Rhabdodendraceae

Simmondsiaceae – simondsjowate

	Asteropeiaceae

	Physenaceae

Macarthuriaceae

Microteaceae

Caryophyllaceae – goździkowate

	Achatocarpaceae

	Amaranthaceae – szarłatowate

Stegnospermataceae

Limeaceae – libawowate

Aizoaceae – pryszczyrnicowate

	Phytolaccaceae – szkarłatkowate

	Sarcobataceae

	Nyctaginaceae – nocnicowate

	Petiveriaceae

Molluginaceae – ugłastowate

Montiaceae – zdrojkowate

Halophytaceae

	Basellaceae – wyćwiklinkowate

	Didiereaceae

Talinaceae – porwinkowate

Anacampserotaceae

	Portulacaceae – portulakowate

	Cactaceae – kaktusowate

Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), rodzina Didiereaceae Drake.

Podział rodziny

Alluaudia (Drake) Drake
Alluaudiopsis Humbert & Choux
Calyptrotheca Gilg
Decaria Choux
Didierea Baill.
Portulacaria Jacquin

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 3 4 5 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 126–127. ISBN 1-55407-206-9.
1 2 3 4 5 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 1. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 444–447. ISBN 83-7079-778-4.
↑ Crescent Bloom: Didiereaceae. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-09-19]. (ang.).
↑ List of Genera in DIDIEREACEAE, [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2017-12-21] (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[heywood-3] 1 2 3 4 5 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 126–127. ISBN 1-55407-206-9.

[ency-4] 1 2 3 4 5 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 1. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 444–447. ISBN 83-7079-778-4.

[A-5] Crescent Bloom: Didiereaceae. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-09-19]. (ang.).

[kew-6] List of Genera in DIDIEREACEAE, [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2017-12-21] (ang.).