Libawowate

Libawowate
	; Limeum africanum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	goździkopodobne
Rząd	goździkowce
Rodzina	libawowate
	Nazwa systematyczna
	Limeaceae Shipunov ex Reveal; Bot. Rev. (Lancaster) 71: 128. 20 Mai 2005
	Typ nomenklatoryczny
	Limeum L. (1759)
	Multimedia w Wikimedia Commons

Libawowate (Limeaceae) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goździkowców. Jest taksonem monotypowym – obejmuje jeden rodzaj o nazwie libawa (Limeum) z około 20 gatunkami. Przedstawiciele rodzaju rosną w Afryce od jej południowych krańców (tam rodzaj jest najbardziej zróżnicowany) po obszar subsaharyjski oraz w południowo-zachodniej Azji.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne i półkrzewy.
Liście: Skrętoległe, bez przylistków.
Kwiaty: Drobne, obupłciowe, promieniste. Wyrastają pojedynczo lub w wierzchotkach. Okwiat zróżnicowany – kielich składa się z 5 wolnych, zielonych działek, korona kwiatu z 5 białych lub kremowych płatków, ew. korony brak. Pręciki w liczbie 8 wyrastają w dwóch okółkach. Zalążnia górna zbudowana jest z trzech owocolistków i jest jedno- lub trójkomorowa. Szyjki słupka są trzy, proste.
Owoce: Niepękająca torebka z kilkoma nasionami lub rozłupnia.

Systematyka

Zaliczany tu rodzaj do końca XX wieku włączany był do rodziny ugłastowatych (Molluginaceae) jednak badania molekularne wyraźnie wskazały na jego odrębność. Do systemu APG III z 2009 włącznie do rodziny zaliczano także rodzaj Macarthuria, który w systemie APG IV (2016) wyodrębniony został do osobnej rodziny.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

caryophylloids

Rhabdodendraceae

Simmondsiaceae – simondsjowate

	Asteropeiaceae

	Physenaceae

Macarthuriaceae

Microteaceae

Caryophyllaceae – goździkowate

	Achatocarpaceae

	Amaranthaceae – szarłatowate

Stegnospermataceae

Limeaceae – libawowate

Aizoaceae – pryszczyrnicowate

	Phytolaccaceae – szkarłatkowate

	Sarcobataceae

	Nyctaginaceae – nocnicowate

	Petiveriaceae

Molluginaceae – ugłastowate

Montiaceae – zdrojkowate

Halophytaceae

	Basellaceae – wyćwiklinkowate

	Didiereaceae

Talinaceae – porwinkowate

Anacampserotaceae

	Portulacaceae – portulakowate

	Cactaceae – kaktusowate

Podział rodziny i rodzaju

rodzaj Limeum L. – libawa

Limeum aethiopicum Burm. f.
Limeum africanum L.
Limeum arenicolum Schellenb.
Limeum argutecarinatum Wawra
Limeum deserticolum Dinter & Schellenb.
Limeum diffusum (J.Gay) Schinz
Limeum dinteri G. Schellenb.
Limeum fenestratum (Fenzl) Heimerl
Limeum fruticosum Verdc.
Limeum humifusum Friedrich
Limeum myosotis H.Walter
Limeum obovatum Vicary
Limeum pauciflorum Moq.
Limeum praetermissum C. Jeffrey
Limeum pterocarpum (J.Gay) Heimerl
Limeum rhombifolium Schellenb.
Limeum subnudum Friedrich
Limeum sulcatum (Klotzsch) Hutch.
Limeum telephioides E. Mey. ex Fenzl
Limeum viscosum (J.Gay) Fenzl

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. [dostęp 2011-06-06]. (ang.).
1 2 Limeum. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-12-17].
1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 528, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 V. H. Heywood, R. K. Brummitt, A. Culham, O. Seberg: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 192. ISBN 1-55407-206-9.
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
↑ Nazwa polska według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 337. (pol.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[rev-3] 1 2 James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. [dostęp 2011-06-06]. (ang.).

[tpl-4] 1 2 Limeum. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-12-17].

[mabb-5] 1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 528, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[heywood-6] 1 2 3 4 5 6 V. H. Heywood, R. K. Brummitt, A. Culham, O. Seberg: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 192. ISBN 1-55407-206-9.

[apgIV-7] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.

[8] Nazwa polska według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 337. (pol.).