Dyszno

Dyszno
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 zachodniopomorskie

Powiat

myśliborski

Gmina

Dębno

Wysokość

53 m n.p.m.

Liczba ludności (2022)

193

Strefa numeracyjna

95

Kod pocztowy

74-311

Tablice rejestracyjne

ZMY

SIMC

0179861

Położenie na mapie gminy Dębno
Mapa konturowa gminy Dębno, u góry znajduje się punkt z opisem „Dyszno”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko lewej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Dyszno”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Dyszno”
Położenie na mapie powiatu myśliborskiego
Mapa konturowa powiatu myśliborskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Dyszno”
Ziemia52°49′19″N 14°43′42″E/52,821944 14,728333

Dyszno (do 1945 niem. Ringenwalde) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno. Według danych z 2012 miejscowość liczyła 195 mieszkańców.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wieś znajdowała się od ok. 1250 na terytorium powstałej Nowej Marchii. Od XV w. do I połowy XVIII w. właścicielem była rodzina von Schönebeck, posiadająca majątki w powiecie myśliborskim i chojeńskim. W latach 1766–1793 majątek należał do rodziny von Humboldt, z której pochodzili bracia Aleksander – przyrodnik i podróżnik, jeden z twórców nowoczesnej geografii, oraz Wilhelm – filozof i językoznawca. Od 1945 leży w granicach Polski.

Pośrodku wsi znajduje się kościół z XVI w., z ryglową wieżą dobudowaną w XVIII w. oraz park typu krajobrazowego, założony w XIX w. Na terenach polnych rosną zespoły drzew pomnikowych Lipy Humboldta i Dęby Humboldta o obwodach do 750 cm.

Toponimia

Dawna nazwa niemiecka została prawdopodobnie przeniesiona z miejscowości Ringenwalde koło Strausbergu. Jest ona zlepkiem dwóch słów:

Nazwy na przestrzeni wieków: Ringenwolde 1337; Rygenwalde, Ryngenwalde 1339; Ringenwalde 1833; Ringenwalde do 1945; po 1945 Dyszno, przejściowo Deszno Kraińskie (1960).

Położenie

Wieś położona jest 9 km na płn.-wsch. od Dębna, 14 km na płd.-zach. od Myśliborza.

Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski według Kondrackiego teren, na którym położone jest Dyszno należy do prowincji Niżu Środkowoeuropejskiego, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego, makroregionu Pojezierze Południowopomorskie oraz w końcowej klasyfikacji do mezoregionu Równina Gorzowska.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Dyszno
SIMCNazwaRodzaj
0179878Borównokolonia
0179884Przylaszczkakolonia

Środowisko przyrodnicze

Założenie parkowe z wkomponowaną siecią strumyków i niewielkich stawów, z 470 starymi drzewami; zespoły drzew pomnikowych „Lipy Humboldta” (3 szt.) i „Dęby Humboldta” (18 sztuk), o obwodach do 750 cm. Występuje tu także chroniony gatunek: rokitnik zwyczajny. Środowisko jest nieskażone.

Historia

Aleksander von Humboldt, obraz Friedricha Georga Weitsch z 1806
Przyległości majątku Dyszno w XIX / XX w.
Niemiecka nazwaObiektPołożeniePolska nazwaLudność ok. 1820Ludność w 1852
Knackkolonia0,5 km na płd.Przylaszczka
Krummkavelfolwark3,5 km na płn.-zach.Krężelin17135
Wilhelminenwaldekolonia, zakład1 km na płd.Borówno294
Kościół pw. św. Wojciecha
Właściciele majątku Dyszno
WłaścicielLata
Fromold Wutsik, Bornim,
Raso, Heyne Witte
1337
von SchönebeckXV w. – 1763
Friedrich Ernst von Hollwede1763–1765
Marie Elizabeth Hollwede, wdowa1765–1766
Alexander Georg von Humboldt1766–1779
Marie Elizabeth von Humboldt, wdowa1779–1793
Carl Cristoph Gottlob von Knobelsdorff1793–1796
Franz von Kleist1796–1797
Albertine von Kleist, wdowa1797–1800
Ferdinand Heinrich Thomas von Waldow1800–1801
von Reede (Roden, Rhöden, Rehden)1801–1817
Blell1817–1821
Köppen1821–1945

Ludność

Ludność w ostatnich 3 stuleciach (wieś i majątek):

Gospodarka

Struktura działalności gospodarczej na 31.12.2005:

DziałIlość
Produkcja0
Transport0
Handel1
Usługi0

W Dysznie funkcjonują 53 gospodarstwa rolne o łącznej powierzchni 225 ha, nastawione na produkcję zbóż (jęczmień, pszenżyto, żyto, pszenica) oraz na hodowlę trzody chlewnej i bydła. Przeważają gleby klasy IIIb i IVa.

Powierzchnia gospodarstw:

Pow. w haIlość
1-513
5-103
10-153
15-201
20-503
>5030

Organizacje i instytucje

Edukacja

Dzieci uczęszczają do Szkoły Podstawowej w Różańsku, młodzież do Gimnazjum Publicznego w Smolnicy. Najbliższe biblioteki znajdują się w Różańsku i Warnicach.

Atrakcje turystyczne

Park typu krajobrazowego z XIX w., staw