 | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 listopada 1907 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
17 października 1976 |
| Zawód, zajęcie | |
| profesor nauk matematycznych | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Polska Akademia Nauk | |
| Status |
członek rzeczywisty |
| Uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
1945- |
| Odznaczenia | |
 | |
Edward Marczewski, właśc. Szpilrajn (ur. 15 listopada 1907 w Warszawie, zm. 17 października 1976 we Wrocławiu) – polski matematyk pochodzenia żydowskiego, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego.
Pierwotnie nosił nazwisko Szpilrajn, zmienione podczas II wojny światowej, kiedy posługiwał się fałszywymi dokumentami na nazwisko Marczewski.
Po ukończeniu w 1925 Państwowego Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, podjął studia na Uniwersytecie Warszawskim. Już na pierwszym roku spotkał Kazimierza Kuratowskiego, który wraz ze Stefanem Mazurkiewiczem oraz Wacławem Sierpińskim mieli duży wpływ na jego studia i późniejsze prace. W 1932 roku złożył pracę doktorską, napisaną pod kierunkiem Sierpińskiego.
Po wybuchu II wojny światowej (1939) został wykładowcą uniwersytetu we Lwowie, zajętego przez Sowietów. Od 1941 przebywał w Warszawie, brał udział w tajnym nauczaniu.
Pod koniec wojny uwięziony przez Niemców i wysłany do obozu pracy przymusowej we Wrocławiu. Po wojnie pozostał w tym mieście, od jesieni 1945 roku pracując na Uniwersytecie Wrocławskim.
Od 1945 roku był kierownikiem Katedry Funkcji Rzeczywistych, ale z powodów politycznych przeniesiony został w stan spoczynku w 1969 roku. Ponadto pełnił w latach 1945-1967 funkcję dyrektora Instytutu Matematycznego Uniwersytetu oraz prezesa Polskiego Towarzystwa Matematycznego (1957-1959) i Wrocławskiego Towarzystwa Nauk.
W 1946, razem z Bronisławem Knasterem, Hugonem Steinhausem i Władysławem Ślebodzińskim założył czasopismo matematyczne Colloquium Mathematicum, którego był później długoletnim redaktorem naczelnym.
Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1950). Członek korespondent (od 1958), członek rzeczywisty PAN (od 1966).
Jego żoną była Zofia Bursche, córka pastora ewangelickiego Edmunda Burschego.
Autor około 100 prac naukowych z zakresu topologii, teorii miary, teorii mnogości i algebry. 92 z tych prac zebrano i wydano w 1996 roku w formie dzieł zebranych tego matematyka:
Twórca wrocławskiej szkoły algebraicznej i algebraicznej teorii niezależności. Nauczyciel Siemiona Fajtlowicza, Kazimierza Głazka i innych.
Był autorem haseł w Polskim Słowniku Biograficznym.
John J. O’Connor; Edmund F. Robertson: Edward Marczewski w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)| XX wiek |
|
|---|---|
| XXI wiek |
|
