Edwin Roman Paryski przy mikroskopie, ok. 1960 | |
| Data i miejsce urodzenia |
1907 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1982 |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
lekarz, ftyzjatra, bakteriolog |
| Narodowość |
polska |
| Alma Mater | |
| Pracodawca |
Sanatorium Polskiego Czerwonego Krzyża, Zakopane |
| Rodzice |
Michał Panek Paryski i Marta (de domo Dejewska) |
| Krewni i powinowaci |
Witold Henryk Paryski (brat) |
| Odznaczenia | |
Edwin Roman Paryski (ur. 2 kwietnia 1907 w Pittsburghu, zm. 2 marca 1982 we Wrocławiu) – polski bakteriolog, lekarz ftyzjatra, dyrektor Sanatorium im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem oraz lekarz Armii Krajowej.
Edwin Roman Paryski urodził się w Pittsburghu w Stanach Zjednoczonych jako syn polskich imigrantów Michała Panka Paryskiego, nauczyciela, księgarza, dziennikarza i wydawcy oraz Marty z Dejewskich. W domu Paryskich spotykali się działacze polonijni i polscy patrioci. Stryj, Antoni Paryski, był działaczem polonijnym, drukarzem i wydawcą.
W latach 1913–1921 uczęszczał do szkoły publicznej w Pittsburghu, a w latach 1921–1924 do Kolegium prowadzonego przez Związek Narodowy Polski w Cambridge Springs. W 1926 rozpoczął na Uniwersytecie Michigan studia lekarskie. Rok później powrócił na stałe do Polski. Studia ukończył w 1932 na Uniwersytecie Jagiellońskim. W tym samym roku podjął pracę w Sanatorium Polskiego Czerwonego Krzyża w Zakopanem. Od 1935 był asystentem, a od 1938 ordynatorem.
Był związany zawodowo z Teodorem Białynickim-Birulą. Zapraszano go na spotkania u Witkacego, w których jednak nie uczestniczył.
Podczas II wojny światowej pracował na oddziale zakaźnym szpitala miejskiego w Zakopanem. Wstąpił do Armii Krajowej, gdzie używał pseudonimów „Lekarz” i „Ryś”. Był jednym z najaktywniejszych członków komórki kontrwywiadu S-3. Pomagał rannym i chorym partyzantom, ratując wiele osób przed aresztowaniem.
Po wojnie zorganizował oddział gruźliczy szpitala miejskiego w „Warszawiance” oraz sanatorium w pensjonacie „Pod Blachą”.
W 1949 uzyskał stopień doktora nauk medycznych na podstawie pracy Wartość praktyczna badań bakteriologicznych przy gruźlicy płuc. W tym samym roku opracował pierwszą w Polsce i jedną z pierwszych na świecie metodę oznaczania oporności prątków gruźlicy na streptomycynę. W 1952 zdobył II stopień specjalizacji z ftyzjatrii.
W końcu lat 50. został członkiem Rady Naukowej Instytutu Gruźlicy. Uczestniczył w pracach Komisji Mikrobiologicznej i współtworzył skrypt Bakteriologiczne metody diagnostyki gruźlicy, który odegrał istotną rolę w standaryzacji diagnostyki gruźlicy w Polsce.
W latach 1953–1966 kierował Sanatorium im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem jako jego dyrektor, a prowadzone przez niego laboratorium bakteriologiczne stało się znaczącą placówką naukową w kraju i za granicą.
Przetłumaczył na język angielski ponad 100 prac polskich badaczy.
Ostatnie miesiące życia spędził u córki we Wrocławiu. Pochowany został na Cmentarzu Osobowickim.